ΟΙ 10 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΘΑ ΚΡΙΝΟΥΝ ΤΟ ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ

1:Mισθοί ,συντάξεις και εφάπαξ μειώθηκαν εως 50% ενώ αυξήθηκε η φορολογία.Στον ιδιωτικό τομέα ο ενας στους τρείς αμείβεται με 300 ευρω καθαρά το μήνα.

2:Περίπου 6,3 εκατομμύρια Ελλήνων ζουν ή πλησιάζουν τα όρια της φτώχειας.

3: Σε πλήρη διάλυση εχει επέλθει η δημόσια  διοίκηση, η υγεία και η παιδεία.

4:Περίπου 1,5 εκατομμύριο εργαζόμενοι είναι πλέον άνεργοι. Κάθε ελληνική οικογένεια εχει και ένα ανεργο μέλος. Το 75,4%  των ανέργων είναι μακροχρόνια άνεργοι(δηλαδή ανεργοι πάνω από ένα ετος) ενω η νεανική ανεργία παραμένει στα ύψη, με 49,5% στις ηλικίες 15-24 !Μύθος η ανάπτυξη και οι επενδύσεις.

5:Περίπου  700.000 παιδιά υποσιτίζονται.

6:Στις 250.000  ανέρχονται οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις έβαλαν λουκέτο.

7Σε 6.500 ανέρχονται οι  συνάνθρωποί μας που οδηγήθηκαν στην αυτοκτονία.

8:Στο ιλιγγιώδες ποσό των 73,2 δισ. ευρώ έχουν φθάσει τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς την εφορία.  Στα 13,5 δισ. ευρώ ανήλθαν οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τα ασφαλιστικά ταμεία. Οι ανεξόφλητες οφειλές από τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος έχουν ξεπεράσει το 1,3 δισ. ευρώ και βαίνουν συνεχώς αυξανόμενες.

9:Στο ποσό των 322,1 δισ. ευρώ ανέρχεται το ποσό το οποίο πρέπει να καταβάλει η Ελλάδα έως το 2030 για την αποπληρωμή τόκων και χρεολυσίων. Από αυτά τα 158,3 δισ. θα καλύψουν την πληρωμή των τόκων και τα υπόλοιπα 163,7 δισ. θα αποπληρώσουν ομόλογα και τα δάνεια

10:.Σε κατάρρευση έχει οδηγηθεί το ασφαλιστικό σύστημα. Κατά 21,5 δισ. ευρώ μειώθηκαν τα αποθεματικά του ασφαλιστικού συστήματος στην Ελλάδα τα πέντε τελευταία πέντε χρόνια!Συγκεκριμένα από τα 26 δισ. ευρώ που έφταναν τα αποθεματικά των Ταμείων το 2009, άγγιξαν τα 4,5 δισ. ευρώ το 2013!!!Κοστολογώντας τις απώλειες των Ταμείων από όλους τους παράγοντες κατά την περίοδο της κρίσης, το σύνολο των απωλειών αγγίζει τα 33 δισ. ευρώ.Ειδικότερα  η  ανεργία  στερεί από το σύστημα πάνω από 7 δισ. ευρώ. Η μείωση μισθών κατά 20 μονάδες οδηγεί σε απώλειες 3 δισ. ευρώ. Η εισφοροδιαφυγή, η αδήλωτη εργασία και οι ευέλικτες μορφές απασχόλησης, οδηγούν σε έλλειμμα 8,5 δισ. ευρώ. Η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 5% κοστολογείται για τα ταμεία σε «τρύπα» 1,2 δισ. ευρώ. Η περικοπή των κοινωνικών πόρων έχει κόστος 1 δισ. ευρώ ενώ στις συνολικές απώλειες προστίθενται και τα 12 δισ. ευρώ από το PSI.​

ΓΙΑΤΙ ΚΑΤΑΡΡΕΕΙ ΤΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

 TOY ΗΛΙΑ ΓΕΩΡΓΑΚΗ

 Η λεηλασία των αποθεματικών των ασφαλιστικών ταμείων,η έκρηξη της  ανεργίας καθως και η μεγάλη μείωση των  μισθών,είναι οι βασικές αιτίες κατάρρευσης του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης. ‘’Ακόμη και αν καταργηθούν οι συντάξεις, το σύστημα θα παραμείνει ελλειμματικό, αν δεν ληφθούν μια σειρά από μέτρα, όπως: το σταμάτημα της λιτότητας, η αύξηση των μισθών, η τόνωση της εγχώριας ζήτησης μέσω και της μείωσης των τιμών των προϊόντων, η στροφή των ελληνικών επιχειρήσεων στην εξυπηρέτηση και της εξωτερικής ζήτησης και, μακροπρόθεσμα η βελτίωση της διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας, μέσω της επένδυσης στην τεχνολογική και παραγωγική ανασυγκρότηση", σημειώνει  ο επιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτου Εργασιας της ΓΣΕΕ(ΙΝΕ ΓΣΕΕ) Σάββας Ρομπόλης .Για να προσθέσει ο ιδιος :’’ είναι πλέον αναγκαία η δημιουργία νέου πλαισίου χρηματοδότησης του συνταξιοδοτικού συστήματος με την ανεύρεση νέων πόρων εκτός κρατικού προϋπολογισμού.’’

Ας δούμε όμως αναλυτικότερα πως εφθασε το ασφαλιστικό στα πρόθυρα του κράχ: 

1.ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΛΟΓΩ ΚΡΙΣΗΣ:Οι απώλειες που καταγράφουν τα ασφαλιστικά ταμεία λόγω της ύφεσης είναι τεράστιες.Οι απώλειες αυτές έχουν προκληθεί από την αύξηση της ανεργίας, τη μείωση των μισθών, τη γενικευμένη ελαστικοποίηση της εργασίας, την εισφοροδιαφυγή, τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών και την κατάργηση κοινωνικών πόρων. Κοστολογώντας τις απώλειες των Ταμείων από όλους τους παράγοντες κατά την περίοδο της κρίσης,κατά την ΠΟΠΟΚΠ- το σύνολο των απωλειών αγγίζει τα 33 δισ. ευρώ.Ετσι η  ανεργία  στερεί από το σύστημα πάνω από 7 δισ. ευρώ. Η μείωση μισθών κατά 20 μονάδες οδηγεί σε απώλειες 3 δισ. ευρώ. Η εισφοροδιαφυγή, η αδήλωτη εργασία και οι ευέλικτες μορφές απασχόλησης, οδηγούν σε έλλειμμα 8,5 δισ. ευρώ. Η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 5% κοστολογείται για τα ταμεία σε «τρύπα» 1,2 δισ. ευρώ. Η περικοπή των κοινωνικών πόρων έχει κόστος 1 δισ. ευρώ ενώ στις συνολικές απώλειες προστίθενται και τα 12 δισ. ευρώ από το PSI.

2.ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ:Αφανίζονται τα αποθεματικά των ασφαλιστικών ταμείων τα οποία λεηλατήθηκαν από το ιδιο το κράτος!Είναι χαρακτηριστικο το γεγονός ότι κατά 21,5 δισ. ευρώ μειώθηκαν τα αποθεματικά του ασφαλιστικού συστήματος στην Ελλάδα τα πέντε τελευταία πέντε χρόνια!Συγκεκριμένα από τα 26 δισ. ευρώ που έφταναν τα αποθεματικά των Ταμείων το 2009, άγγιξαν τα 4,5 δισ. ευρώ το 2013(στοιχεια ΙΝΕ ΓΣΕΕ). Η πρώτη μεγάλη  απώλεια ξεκίνησε με τον αναγκαστικό νόμο 1611/1950, η ισχύς του οποίου έληξε το 1994. Ο νόμος επέβαλλε την κατάθεση των αποθεματικών των Ταμείων στην Τράπεζα της Ελλάδας και ο τόκος καθοριζόταν από την αρμόδια Νομισματική Επιτροπή. Οι τόκοι που ορίζονταν επί δεκαετίες ήταν αρκετά χαμηλότεροι του πληθωρισμού και του επιτοκίου τραπεζικών καταθέσεων.Ειναι χαρακτηριστικό ότι το 1955 - 1973 η Νομισματική Επιτροπή όρισε ένα επιτόκιο 4% για τα αποθεματικά των Ταμείων, όταν τα επιτόκια των καταθέσεων κυμαίνονταν μεταξύ 5% και 9,5% .Οι μεγαλύτερες απώλειες των Ταμείων προκλήθηκαν στην περίοδο 1974-1994, όταν ο πληθωρισμός αυξήθηκε δραστικά στο επίπεδο του 20% περίπου. Σε όλη αυτή την περίοδο, τα ειδικά επιτόκια της Τράπεζας της Ελλάδος ήταν κατώτερα των τρεχόντων επιτοκίων καταθέσεων. Για την περίοδο 1951- 1975 οι απώλειες υπολογίζονται σε 58 δισ. ευρώ. 

Εξάλλου  στη δεκαετία του 1990 αρχικά με το νόμο 2076/1992 η κυβέρνηση της ΝΔ έδωσε τη δυνατότητα να τοποθετούν οι διοικήσεις των ασφαλιστικών ταμείων μέχρι και το 20% των αποθεματικών τους στο χρηματιστήριο. Ύστερα ήρθε το ΠΑΣΟΚ και με το νόμο 2676/1999 αύξησε το ποσοστό στο 23%. Επίσης, με μια σειρά άλλες νομοθετικές ρυθμίσεις, διευρύνθηκε το ‘’τζογάρισμα’’ των αποθεματικών και διευκολύνθηκε η ανάμειξη των τραπεζών στη «διαχείριση» των αποθεματικών.Υπολογίζεται ότι οι ζημιές των ασφαλιστικών ταμείων στο χρηματιστήριο την περίοδο 1999-2002 ήταν πάνω από 3,5 δισ. ευρώ..

Στοιχεια της ΠΟΠΟΚΠ(Ομοσπονδια Εργαζομένων στα ασφαλιστικά ταμεία) δειχνουν ότι  το 2012 με το «κούρεμα» των ομολόγων του ελληνικού Δημοσίου - που είχαν συμφωνήσει η ελληνική κυβέρνηση με την τρόικα - τα ασφαλιστικά ταμεία που είχαν τα αποθεματικά τους σε ομόλογα, έχασαν σε μια νύχτα πάνω από 13 δισ. ευρώ.

Συνοπτικά τα Ταμεία είχαν τοποθετήσει με αποφάσεις των Διοικήσεων τους  7,4 δισ. ευρώ σε ομόλογα και 14 δισ. ευρώ στο κοινό κεφάλαιο της Τράπεζας της Ελλάδος. Μάλιστα, οι εκπρόσωποι της ΠΟΠΟΚΠ, υποστηρίζουν ότι τα κεφάλαια αυτά ήταν σε διαθέσιμα στην ΤτΕ, παρ’ ότι η κεντρική τράπεζα έχει ξεκαθαρίσει ότι ήταν υποχρεωμένη να επενδύει τα κεφάλαια αυτά σε ομόλογα του ελληνικού δημοσίου. Συνολικά περίπου 21 δισ. ευρώ ήταν πριν από το PSI τοποθετημένα σε ομόλογα. Οι απώλειες σε ονομαστικές αξίες είναι της τάξης του 53% και σε πραγματικές αξίες άνω του 70%. Αν μάλιστα, λάβουμε υπόψη τις τιμές διαπραγμάτευσης των νέων ομολόγων λήξεως 2023-2042, καταγράφονται απώλειες άνω του 70% για τα ταμεία.
Μάλιστα, τα ταμεία έχουν απώλειες και από τις ετήσιες αποδόσεις από τόκους και προσόδους. Και αυτό γιατί τα Ταμεία είχαν ετήσιες αποδόσεις από τόκους και προσόδους περίπου 700-800 εκατ. ευρώ πριν το PSI. Αυτό το ποσό, μετά  από το «κούρεμα» δεν ξεπερνά τα 120 με 160 εκατ. ευρώ. «Και όλα αυτά χωρίς να υπάρξει καμιά δέσμευση από την Κυβέρνηση για την κάλυψη της ζημιάς που προέκυψε από το κούρεμα των Ομολόγων (PSI)  των Ασφαλιστικών Ταμείων», επισημαίνουν οι εργαζόμενοι.

3.ΓΗΡΑΝΣΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ:Νέα βόμβα στα θεμέλια του ασφαλιστικού συστήματος  αποτελεί η γήρανση του πληθυσμού.Είναι χαρακτηριστικό ότι την τελευταία πενταετία οι νέοι συνταξιούχοι στη χωρα μας ανήλθαν σε 600.000 !!!  Βάσει των δημογραφικών προβολών  έως το 2030, οι Έλληνες θα συνεχίσουν να περνούν το ¼ της ενήλικης ζωής τους ως συνταξιούχοι.Κάθε χρονο θα απαιτουνται νεα κονδύλια για να αντιμετωπιστουν οι συνταξιοδοτικες πααροχές λογω της ραγδαιας αυξησης των συνταξιουχων και της μειωσης των εργαζομένων.

Σύμφωνα με το πληροφοριακό σύστημα ελέγχου και πληρωμών των συντάξεων «Ήλιος» οι συνταξιούχοι σήμερα στη χωρα μας ανέρχονται σε 2.655.890  ενώ σύμφωνα με τις προβολές που έχουν στα χέρια τους υπηρεσιακοί παράγοντες του υπ. Εργασίας αυτοί θα φτάσουν τους 2.845.066 το 2018. Έτσι η δαπάνη των ασφαλιστικών ταμείων για συντάξεις, ιδιωτικού και δημοσίου, θα ανέλθει στα 30,7 δις. ευρώ από τα 29,0 δις. ευρώ που είναι φέτος.

Nα σημειωθεί, παράλληλα πως το σύνολο των απασχολούμενων αυτή τη στιγμή στη χώρα εκτιμάται, σύμφωνα με τη ΕΛΣΤΑΤ, 3.527.112 (Ιούνιος 2014). Αν στους συνταξιούχους (2.655.890) προστεθούν και οι άνεργοι (1.303.884), τότε για κάθε ένα εργαζόμενο αντιστοιχεί 1,1 συνταξιούχος ή άνεργος.
Μελέτες της ΟΚΕ και του ΙΝΕ ΓΣΕΕ διαπιστωνουν ότι στους βασικούς παράγοντες που επιδρούν αρνητικά στο σύστημα κοινωνικών ασφαλίσεων είναι η γήρανση του πληθυσμού, καθώς μειώνεται όλο και περισσότερο ο οικονομικά ενεργός πληθυσμός και αυξάνεται ο αριθμός των συνταξιούχων. Αναπόφευκτη θεωρούν οι ειδικοί την συνέχιση της αύξησης του πληθυσμού των ατόμων ηλικίας 50-64 ετών την επόμενη εικοσαετία. Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με την αναμενόμενη μείωση του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας αλλά και τη συνεχή αύξηση της ανασφάλιστης μισθωτής εργασίας, θα οδηγήσει σε εκτίναξη των ελλειμμάτων των ασφαλιστικών ταμείων.

Όπως παρατηρει ο επιστημονικός διευθυντής του ΙΝΕ ΓΣΕΕ Σάββας Ρομπόλης,τα πράγματα επιδεινωνονται  περαιτέρω μετά το 2023, καθώς στην περίοδο που ξεκινά το συγκεκριμένο έτος και ολοκληρώνεται το 2028 αναμένεται να συνταξιοδοτηθούν περίπου 380.000 "baby boomers" (σ.σ. η γενιά των γεννηθέντων μεταξύ 1946 και αρχών της δεκαετίας του '60), που θα προστεθούν στα 3 εκατ. συνταξιούχων. "Για να πάρουν σύνταξη άλλα 380.000 άτομα, το συστημα κοινωνικης ασφαλισης θα χρειαστεί το 2023 πρόσθετους πόρους 3,8 δισ. και το 2028 περί τα 6,5 δισ. ευρώ", επεσήμανε ο κ.Ρομπόλης.

Μαλιστα ειναι χαρακτηριστικό ότι το 2016 θα απαιτηθεί 0,52% του ΑΕΠ ως πρόσθετη χρηματοδότηση στα ταμεία, ήτοι περί τα 950 εκατ. ευρώ. Από αυτά, τα 470 εκατ. ευρώ θα απαιτηθούν επιπλέον, για την κάλυψη των αναγκών συνταξιοδότησης της ηλικιακής ομάδας 45 – 64 ετών. Το 2017, η επιπλέον χρηματοδότηση που θα χρειαστούν τα ταμεία, θα ανέλθει σε 1,01% του ΑΕΠ, ήτοι 1,88 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 920 εκατ. ευρώ θα απαιτηθούν για την κάλυψη των αναγκών της συγκεκριμένης ηλικιακής ομάδας. Έτος καμπής θεωρείται το 2020, όταν η ανάγκη για πρόσθετη χρηματοδότηση προς τα ταμεία θα ανέλθει σε 1,24% του ΑΕΠ, ή 2,67 δισ. ευρώ, εκ των οποίων το 1,35 δισ. ευρώ θα αφορά στην πρόσθετη χρηματοδότηση για την ηλικιακή ομάδα από 45 έως 64 ετών.

Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΚΕΠΕ, μεταξύ των ετών 2010 και 2013 αυξήθηκε σημαντικά ο αριθμός των νέων συνταξιούχων (όσων αποχώρησαν εντός συγκεκριμένων ετών), γεγονός που οφείλεται σε κάποιο βαθμό στην ύφεση της οικονομίας που ωθεί σε μείωση της απασχόλησης.Εντυπωσιακή ήταν η αύξηση του αριθμού των νέων συνταξιοδοτήσεων του Δημοσίου από το 2010 στο 2011, κυρίως λόγω της προσυνταξιοδοτικής διαθεσιμότητας που εφαρμόστηκε τον Νοέμβριο του 2011 και η οποία εξώθησε σε σύνταξη όσους είχαν τουλάχιστον 33 έτη συντάξιμης εργασίας και ηλικία 53 ετών.Επίσης το 2011 καταγράφεται σημαντική αύξηση των νέων συνταξιοδοτήσεων του ΙΚΑ που, αν και για τους άνδρες διορθώνεται, για τις γυναίκες φαίνεται να επιμένει και στο 2012.Αντίστοιχα το 2012 παρατηρείται αθρόα έξοδος στον ΟΓΑ τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες. Το 2013 καταγράφεται εντυπωσιακή αύξηση των νέων συνταξιούχων του ΟΑΕΕ, ειδικά των ανδρών, που σχεδόν διπλασιάστηκαν.Φαίνεται λοιπόν ότι ο αριθμός των νέων συνταξιούχων αυξήθηκε σε όλα τα ασφαλιστικά ταμεία, με μικρές χρονικές διαφοροποιήσεις, ενώ το 2013 ο συνολικός αριθμός των νέων συνταξιούχων καταγράφει οριακή μείωση.Είναι εντυπωσιακό ότι ο αριθμός των νέων συνταξιούχων γυναικών σχεδόν διπλασιάστηκε μεταξύ 2009 και 2012 και από 57.000 εκτοξεύτηκε στις 98.000. Για τους άνδρες οι αντίστοιχες νέες συντάξεις ήταν 95.000 το 2009 και 142.000 το 2011, αύξηση κοντά στο 50%.

Υπενθυμίζεται ότι όσον αφορά τη σύνδεση της ηλικίας συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής, ήδη αρκετά κράτη - μέλη, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα, έχουν προχωρήσει στη θεσμοθέτηση ενός τέτοιου μέτρου. Συγκεκριμένα, με τον νόμο 3863/2010,  προβλέπεται η αύξηση των ανώτατων γενικών ορίων συνταξιοδότησης σε σύνδεση με το προσδόκιμο ζωής.Το συγκεκριμένο άρθρο προβλέπει: «Τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης των ασφαλισμένων των οργανισμών κοινωνικής ασφάλισης και του Δημοσίου, ανεξαρτήτως χρόνου υπαγωγής στην ασφάλιση, τα οποία προβλέπονται στο άρθρο 10 του παρόντος νόμου και σε καταστατικές ή γενικές διατάξεις νόμων, ανακαθορίζονται κατά τη μεταβολή του προσδόκιμου ζωής του πληθυσμού της χώρας, με σημείο αναφοράς την ηλικία των 65 ετών.

 Η ισχύς της παραγράφου αυτής αρχίζει από 1.1.2021 και κατά την πρώτη εφαρμογή της, λαμβάνεται υπόψη η μεταβολή της δεκαετίας 2010 έως και 2020. Από 1.1.2024 τα ανωτέρω όρια ανακαθορίζονται ανά τριετία. Η αναπροσαρμογή των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης, γίνεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, που εκδίδεται κατά το τελευταίο έτος κάθε περιόδου με βάση τους σχετικούς δείκτες που προσδιορίζονται από την Ελληνική Στατιστική Αρχή και την Eurostat και αφορούν στην επόμενη περίοδο».

Βέβαια, η κυβέρνηση δεν περίμενε να έρθει το 2021, αλλά στο τέλος του 2012, με το νόμο 4093, επέβαλε αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης στο 67ο έτος (από τα 65) για άνδρες και γυναίκες σε όλα τα Ταμεία. Αυτό σημαίνει ότι πλέον το έτος αναφοράς του παραπάνω νόμου, γίνεται το 67ο έτος.Μαλιστα είναι χαρακτηριστικό ότι  σχετική έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής  προβλεπει για τη χωρα μας  αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης στο 68ο έτος από το 2030, λόγω της βελτίωσης του προσδόκιμου ζωής. Σήμερα για την ηλικία των 65 ετών το προσδόκιμο ζωής είναι 18 χρόνια για τους άνδρες και 20 χρόνια και 3 μήνες για τις γυναίκες.

4.ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ: τα ασφαλιστικά Ταμεία για το 2014, προβλέπεται να έχουν έλλειμμα μεγαλύτερο από 2 δισ. ευρώ. Αναλυτικότερα: Για το ΙΚΑ προβλέπεται για φέτος, έλλειμμα 807,9 εκατ. ευρώ, για τον ΟΑΕΕ 462,7 εκατ. ευρώ, για τον ΟΓΑ 181,3 εκατ. ευρώ, για το ΜΤΠΥ 91,3 εκατ. ευρώ για το ΤΠΔΥ 66,2 εκατ. ευρώ, για το (ΕΤΑΑ) ΤΣΑΥ 39,5 εκατ. ευρώ και για το ΕΤΕΑ 274 εκατ. ευρώ.
ΚΡΑΤΙΚΗ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗ:Το ύψος της κρατικής επιχορήγησης προς το ασφαλιστικό σύστημα  μειώνεται σταδιακά, και από 13,443 δισ. ευρώ το 2012, έφθασε στα 11,540 δισ. ευρώ το 2013 και στα 9,848 δισ. ευρώ το 2014. Κατά το ΙΝΕ ΓΣΕΕ για να πληρωθούν οι συντάξεις το 2016, το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης (ΣΚΑ) θα πρέπει, εκτός από τις εισφορές και την κρατική χρηματοδότηση, να βρει πρόσθετους πόρους ύψους 950 εκατ. ευρώ, οι οποίοι αυξάνονται σε 1,4 δισ. ευρώ για το 2017 και 2,5 δισ. για το 2018.

5.ΕΣΟΔΑ-ΟΦΕΙΛΕΣ:Στο μεγαλύτερο ασφαλιστικό φορέα, το ΙΚΑ, η μείωση εσόδων φθάνει το 8,2%, ενώ οι καθυστερούμενες οφειλές προς το Ίδρυμα ανέρχονται στα 8 δισ. ευρώ -με τα μισά να χαρακτηρίζονται «ανεπίδεκτα εισπράξεως».Στον Οργανισμό Ασφάλισης Ελευθέρων Επαγγελματιών (ΟΑΕΕ), σε σύνολο 750.000 ασφαλισμένων στις 31/12/2013, οι 370.000 ενεργοί ασφαλισμένοι δεν πληρώνουν εισφορές, με οφειλές κοντά στα 5,9 δισ. ευρώ. Από τις επιχειρήσεις που διέκοψαν τις εργασίες τους 196.000 ασφαλισμένοι διέκοψαν την ασφάλισή τους στο Ταμείο αφήνοντας οφειλές 1,5 δισ. ευρώ. Ένας στους δύο ελεύθερους επαγγελματίες δεν καταβάλει τις εισφορές του στον ΟΑΕΕ με αποτέλεσμα οι απλήρωτες εισφορές στο Ταμείο να φτάνουν στα 7,4 δισ. ευρώ.
Σε ό,τι αφορά το Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης (ΕΤΕΑ) με 2.300.000 ασφαλισμένους, στο οποίο το έλλειμμα για το 2014 αναμένεται να φθάσει τα 274 εκατ. ευρώ, ήδη προωθήθηκε από 1/7/2014 νέα μείωση 5,2% των επικουρικών συντάξεων και νέος πολύ αυστηρότερος κανονισμός παροχών του, που οδηγεί σε ακόμα μεγαλύτερη συρρίκνωσή τους.
Αντίστοιχα, ο Οργανισμός Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΟΓΑ) έχει αποστείλει στο Ενιαίο Κέντρο Είσπραξης Οφειλών 25.566 περιπτώσεις ασφαλισμένων με οφειλές 187.634.733 ευρώ και από επιχειρήσεις 392 οφειλέτες με οφειλές 9.507.154 ευρώ. Ο ΟΓΑ έχει συνολικά 625.621 ασφαλισμένους και 3.159 επιχειρήσεις. Η ετήσια δαπάνη του Οργανισμού ανέρχεται σε 3.987.677.482 ευρώ ενώ καταβάλει και 575 εκατ. ευρώ για οικογενειακά επιδόματα.

6.AKINHTH ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ:’’Αράχνες’’ έχει πιάσει και η ακίνητη περιουσία των ταμείων, η αντικειμενική αξία της οποίας εκτιμάται σε 1,43 δισ. ευρώ. Το 66% αφορά επαγγελματικούς χώρους, το 14% ξενοδοχεία, μεταξύ των οποίων και το Μακεδονία Παλλάς, και το 13% αγροτεμάχια αλλά και διαμερίσματα.Το ΙΚΑ διαθέτει τα περισσότερα, 202 ακίνητα, αξίας 670 εκατ. ευρώ. Ακολουθεί το Ενιαίο Ταμείο Ανεξάρτητα Απασχολουμένων (που προέκυψε από την ένωση των ταμείων Υγειονομικών, Μηχανικών, Νομικών, Συμβολαιογράφων και Δικηγόρων) με 73 ακίνητα αξίας 148,8 εκατ. ευρώ. Άλλοι φορείς με μεγάλη ακίνητη περιουσία είναι το ΝΑΤ (21 ακίνητα αξίας 132 εκατ. ευρώ), το Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης που προέκυψε από την ένωση των επικουρικών ταμείων (57 ακίνητα αξίας 130 εκατ. ευρώ) και το Μετοχικό Ταμείο Πολιτικών Υπαλλήλων (9 ακίνητα αξίας 130 εκατ. ευρώ).

ΛΕΥΚΑΔΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ(ΑΦΙΕΡΩΜΑ)

''Oι περισσότεροι δεν ξέρουν να τρώνε', μου είπε με σιγουριά ο φίλος μου ο Δημήτρης Βασιλίκας. Και συμφώνησα μαζί του. Κατ΄αρχας έχω την άποψη οτι για να μάθεις τα καλά ρεστοράν θα πρέπει όχι μόνο να ψάξεις αλλά και να πέσεις σε 'πατάτες'. Ειδικά στην Αθήνα στα 8 στα 10 μαγαζιά φαγητού δεν πρέπει να περνάς ούτε απ΄εξω. Επίσης ο ''έρωτας '' του έλληνα στο κρέας οδηγεί τους περισσότερους ακόμη και σε ταβέρνες δίπλα στη θάλασσα με κρεατικά. Δεν θα ξεχάσω την πινακίδα ταβέρνας στην παραλία του Αιγίου: 'Ψαροταβέρνα ο Θανάσης-σπεσιαλιτέ γουρουνόπουλο στη σούβλα''!

Έτσι- και λόγω δουλειάς- έχω μια εμπειρία γευσιγνωσίας, διαπιστώνοντας οτι οι ταβέρνες που αξίζουν- με σύγκριση ποιότητας-τιμών στην Αθηνα-Πειραιά- ειναι μετρημένες στα δάχτυλα. Φυσικά το ίδιο ισχύει και στη Λευκάδα οπου(ευτυχώς) κρατάει ακόμη μια ποιότητα και λογικές τιμές-  παρόλο την τουριστική εισβολή. Το θέμα μας πάντως, σημερα, ειναι η Λευκαδίτικη κουζίνα.

Και αρχίζω με μια δήλωση του Ηλία Μαμαλάκη (το 2008): ''Η Λευκάδα είναι ένα ιδιόμορφο νησί, είναι και δεν είναι νησί. Έχει ίσως τις τρεις καλύτερες παραλίες της Μεσογείου, του κόσμου ολόκληρου, με μια ποιότητα τοπίου μοναδική. Είναι αλήθεια όμως ότι γευστικά δεν σηκώνει κάτι κοσμοπολίτικο. Από την άλλη ο καθημερινός επισκέπτης δεν μπορεί να βρει εδώ παραδοσιακά φαγητά εκτός ολίγων εξαιρέσεων. Αυτό που πιστεύω ότι χαρακτηρίζει ίσως γευστικά την Λευκάδα είναι μόνο το σαλάμι. Έχετε βέβαια και εξαιρετικές φακές που τις μαγειρεύετε με τον δικό σας τρόπο και κοστίζουν πιο πολύ και από το κρέας. Πιστεύω ότι το θέμα της κουζίνας θέλει λίγο προσοχή. Έχουν συνηθίσει στην υπάρχουσα κατάσταση και δύσκολα γίνονται αλλαγές».

Αυτα λέει ο Ηλίας Μαμαλάκης ,τον οποίο η Λευκάδα πρέπει να τον ευγνωμονεί για τις φοβερές τηλεοπτικές εκπομπές του για το νησί. Και απορώ κι εγω, γιατί οι τοπικές ταβέρνες δεν εχουν λευκαδίτικα φαγητά. Για παράδειγμα ο μπακαλιάρος μπιάνκο αλλα και οι σουπιές με πατάτες στην κατσαρόλα μαζι με το χταπόδι γιουβέτσι - ειναι καταπληκτικά πιάτα τα οποία ομως δεν σερβίρονται στη Λευκάδα. Οπως δεν σερβίρονται όστρακα, αχινοσαλάτα αλλα και γουβιοί αυγοκομένοι. Ειδη που μας γυρίζουν στην παιδικη μας ηλικία και τωρα τα απολαμβάνουμε στην περίφημη ψαροταβέρνα του ''Κόλλια'' στην Αθήνα μαζι με ζαργάνες, χέλια, γουβιούς, αυγοτάραχο, φούσκες, χάβαρα, κυδώνια ,καβούρια,γυαλιστερές αλλα και πετροσωλήνες  και πίνες.

 

Και... αφήνω την αείμνηστη Λευκαδίτισσα Εύη Βουτσινά (μαγείρισσα–συγγραφέας) να ξετυλίξει τη δική της άποψη για την Λευκαδίτικη κουζίνα:

'' Η παραδοσιακή μαγειρική της Λευκάδας ασκούνταν αδιάλειπτα σε όλο το νησί μέχρι και τη δεκαετία του ’60. Μέχρι τότε η επικοινωνία με την υπόλοιπη Ελλάδα ήταν δύσκολη και συνεπώς η μαγειρική στηριζόταν στα τοπικά προϊόντα. Καταρχάς, πρέπει να διακρίνουμε τη μαγειρική της χώρας (της πόλη της Λευκάδας) απ’ αυτή των χωριών. Στην πόλη οι κάτοικοι ήταν ψαράδες, μικροέμποροι, επαγγελματίες στην πλειονότητά τους και δεν είχαν δικές τους καλλιέργειες.

Τα υλικά του μαγειρέματος, όπως και το ψωμί, τα αγόραζαν. Μόνο ένας μικρός αριθμός αρχόντων (μεγαλέμποροι και κτηματίες) είχε μεγαλύτερες δυνατότητες επιλογής. Στα χωριά τα νοικοκυριά έπρεπε να είναι αυτάρκη, εφόσον ούτε μαγαζιά υπήρχαν ούτε χρήματα. Οι αγρότες χωρικοί πουλούσαν τα προϊόντα της παραγωγής τους ή τα αντάλλασσαν με άλλα. Κύριο προϊόν του νησιού είναι το λάδι (50% των καλλιεργούμενων εδαφών).

Επίσης, παράγεται καλό κρασί από ντόπιες ποικιλίες αμπέλου και λίγα δημητριακά – σιτάρι κυρίως που μόλις επαρκούσε για το ψωμί. Επειδή το νησί είναι ορεινό με ελάχιστα επίπεδα σημεία, οι καλλιέργειες γίνονται σε αναβαθμούς (σκάλες), που υποστηρίζονται με πέτρινες λιθιές οι οποίες δίνουν μια χαρακτηριστική ομορφιά στο τοπίο. Συγχρόνως, αποκλείουν και τη δυνατότητα οποιασδήποτε μηχανικής καλλιέργειας. Λόγω του περιορισμένου εδάφους και της έλλειψης νερού οι καλλιέργειες λαχανικών είναι πολύ περιορισμένες. Το ίδιο ισχύει και για τα όσπρια. Συνήθως μαγειρεύουν χλωρά τα κουκιά, τα φασολάκια και τα αμπελοφάσουλα κ.λπ. και ξεραίνουν τα υπόλοιπα τον χειμώνα. Στο οροπέδιο της Εγκλουβής, σε ένα τοπίο μοναδικού κάλλους, υπάρχουν τα αλωνάκια της φακής. Τόσο στην Εγκλουβή όσο και σε όλη τη Λευκάδα, τη φακή τη μαγειρεύουν με σκόρδα και ρίγανη και την κάνουν πηχτή σαν κρέμα. Τα λαχανικά είναι λίγα αλλά νόστιμα. Μαγειρεύονται με πολλούς τρόπους, κυρίως όμως γίνονται λαδερά. Στα χωριά, όπου το λάδι προέρχεται από την οικιακή παραγωγή, συχνά προσθέτουν και λίγο «ωμό» σε κάθε πιάτο.

Στην ουσία, η θρεπτικότητα του λαδιού εξισορροπεί την έλλειψη σε ζωικές τροφές. Στη χώρα τα λαχανικά αγοράζονται από τα μανάβικα ή από τους πλανόδιους που, με γαϊδουράκι φορτωμένο με κοφίνια, περνούν από τα σοκάκια διαλαλώντας την πραμάτεια τους. Πρόκειται κυρίως για παραγωγούς με περιβόλια γύρω από τη χώρα. Τα άγρια χόρτα είναι άφθονα τον χειμώνα λόγω των ατέλειωτων βροχών. Στα χωριά τα μαζεύουν μόνες τους οι γυναίκες, ενώ στη χώρα κυρίως τα προμηθεύονται από τις Βλάχες Σαρακατσάνες που ξεχειμωνιάζουν με τα κοπάδια τους στον Άγιο Νικόλαο της Ακαρνανίας και έρχονται στη Λευκάδα περπατώντας με τα χόρτα φορτωμένα σ’ ένα μεγάλο τσουβάλι στην πλάτη τους.

Οι πίτες στην πόλη δεν είναι τόσο συνηθισμένες, ενώ στα χωριά αποτελούν ένα συνηθισμένο και εύκολο φαγητό. Εκτός από τη λαχανόπιτα με μυρωδάτα άγρια χόρτα, αξιοσημείωτες είναι η ρυζόπιτα, η μακαρονόπιτα (με αυγά, γάλα, λάδι και τυρί) και το μπριάνι, μια πίτα από χοντρά πράσινα κολοκύθια. Χόρτα βραστά ή κουνουπίδι ή λάχανο μαζί με τηγανητά λιανώματα (μικρά ψάρια) είναι ένα πολύ δημοφιλές και εύκολο φαγητό. Τα ψάρια είναι άφθονα, κυρίως στη χώρα όπου εκτός από τη θάλασσα υπάρχει και το ιβάρι με σημαντική παραγωγή εκλεκτών ψαριών. Μαύρες σκορπίνες βραστές με το ζουμάκι τους και μπόλικο κρεμμύδι, ψαρόσουπες, χέλια στο φούρνο με κρεμμύδια και δαφνόφυλλα, παλαμίδες ή μουξινάρια με σκόρδο, πατατούλες και ρίγανη στον φούρνο και στεράδι (αρσενικός μεγάλος κέφαλος του ιβαριού) μαγειρευτό με λαδολέμονο τον χειμώνα και αγουρίδα το καλοκαίρι, είναι μερικά από τα πιο νόστιμα πιάτα! Από το θηλυκό του κέφαλου παράγεται το αυγοτάραχο. Ψάρια και θαλασσινά απολαμβάνουν όλα τα παράλια χωριά, ενώ είναι πιο σπάνια στα ορεινά.

Ο παστός μπακαλιάρος και οι παστές σαρδέλες υπάρχουν παντού, καθώς είναι αγαπημένη λιχουδιά όλων των κατοίκων. Τα θαλασσινά μαλάκια και τα όστρακα είναι ιδιαίτερα γευστικά: Σουπιές μαγειρεμένες με το μελάνι τους γαρνιρισμένες με ρύζι, μακαρόνια ή πατάτες, χταπόδια μαγειρευτά ή ψητά στον φούρνο, καλαμαράκια μαγειρευτά με ρύζι ή τηγανητά. Όστρακα, μύδια, χάβαρα (αχιβάδες) και καποσάντοι (χτένια) συνήθως με ρύζι αφθονούν την περίοδο της Μεγάλης Σαρακοστής. Τα όστρακα οι ντόπιοι τα προμηθεύονται και από την Πρέβεζα, από την εκλεκτή παραγωγή του Αμβρακικού, ενώ άλλα θαλασσινά, όπως αχινοί, προσφορίτοι κ.λπ. καταναλώνονται μόνο ως ορεκτικά, όταν υπάρχουν στην αγορά του νησιού, μια και δεν είναι εύκολο να καλύψουν τις ανάγκες μιας πολυμελούς οικογένειας. Τα φρούτα είναι λιγοστά, ανάλογα με την εποχή. Θα βρείτε σύκα και την ντόπια ποικιλία των επιτραπέζιων σταφυλιών «πατρινό», μπόλικα κυδώνια και αμύγδαλα, ελάχιστα όμως εσπεριδοειδή, κυρίως στον κάμπο του Νυδριού. Επίσης, ιδιαίτερα γευστική είναι μια ειδική ποικιλία αχλαδιού (οι ονάδες) με καφέ και ζουμερή σάρκα, κάποια ορεινά μήλα και τα μικρά μυρωδάτα πεπόνια που έρχονται από την Περατιά και την Πλαγιά (την απέναντι κοντινή ακτή της Ακαρνανίας) με το μονόξυλο, λόγω έλλειψης δρόμου. Ευπρόσδεκτο δώρο για τα παιδιά παλιά ήταν οι μπανάνες που έφερναν οι μεγάλοι από την Αθήνα. Τα κρεατικά μαγειρεύονταν κατά κανόνα με ζυμαρικά, ρύζι και πατάτες ή ως σούπες.

Στα χωριά το κρέας καταναλώνεται σπανιότερα από ό,τι στη χώρα όπου υπάρχουν κρεοπωλεία και μπορεί κανείς να το αγοράσει όποτε θέλει. Οι κρεοπώλες φτιάχνουν το φημισμένο σαλάμι αέρος και λουκάνικα από χοιρινό. Το σαλάμι Λευκάδος, με ελαφρύ άρωμα σκόρδου και ολόκληρους κόκκους πιπεριού, ταξίδευε από παλιά και έξω από το νησί. Στα χωριάτικα σπίτια έχουν πολλές φορές δυο-τρεις κατσίκες και καμία προβατίνα για το γάλα των παιδιών και το τυρί του σπιτιού. Για οργανωμένη κτηνοτροφία δεν μπορούμε να μιλήσουμε.

Μόνο στο οροπέδιο, στους Σκάρους, υπήρχαν μικρά κοπάδια, αλλά η παραγωγή τους ίσα που καλύπτει τις τοπικές ανάγκες. Εκτός από τα κεφαλοτύρια μπορεί να βρει κανείς και σφήνα στα μπακάλικα της πόλης, έναν τύπο (πρόβειας κυρίως) φέτας από την απέναντι ακτή. Στα χωριά δεν υπάρχει η πολυτέλεια του ζαχαροπλαστείου! Πάραυτα, τα σπίτια έχουν όλο τον χρόνο πετιμέζι, σουτζούκια, λιαστές μουσταλευριές και συκομαγίδες, πίτες από ξερά σύκα με αμύγδαλα και μπαχαρικά που τις κρατούν τυλιγμένες σε αμπελόφυλλα. Στη χώρα, εκτός από τα καφενεία όπου μπορεί κανείς να βρει και γλυκά του ταψιού, υπάρχουν δύο τοπικά ζαχαροπλαστεία με εξαίρετα γλυκά, μπακλαβά, κανταΐφι, γαλακτομπούρεκο, κοπενχάγη, αμυγδαλόπιτα και πολλά άλλα ηδονικά αλλά και αυθεντικά κωκ, που όποιος τα δοκίμασε τα έχει αποθησαυρίσει στη μνήμη της καρδιάς. Τυπικό αναψυκτικό αποτελεί η σουμάδα (συμπυκνωμένο σιρόπι από πικραμύγδαλα) που δροσίζει τους περιπάτους του κυριακάτικου απογεύματος μαζί με τα αρωματισμένα με κόλιαντρο παξιμαδάκια.

Το παστέλι με αμύγδαλα και το μαντολάτο (νουγκά) με μέλι και αμύγδαλα είναι αποκλειστικότητα των κουρέων, καθώς τα φτιάχνουν οι ίδιοι και η συνταγή τους παραμένει επτασφράγιστο μυστικό. Τα πουλούν τυλιγμένα σε σελοφάν, έξω από τα κουρεία, σε μαρμάρινο τραπεζάκι, αραδιασμένα μέσα σε γυάλες, σε δυο μεγέθη. Εν συντομία αξίζει να αναφερθούμε και στα μικροπράγματα που πωλούνται στην πόλη της Λευκάδας ως σνακ. Τον χειμώνα μπορεί κανείς να βρει μικρά βρασμένα καβούρια από το ιβάρι, ζεστά γεμάτα αυγά.

Την άνοιξη, βρασμένες μικρούτσικες άγριες αγγινάρες, τις κουκούτσες. Το καλοκαίρι εκτός από τα γνωστά πανελληνίως ψητά καλαμπόκια, μπορεί κανείς να αγοράσει μικρά ματσάκια από ρεβιθιές με χλωρά καταπράσινα ρεβίθια εδώ κι εκεί. Καταλήγοντας, θα ήθελα να σημειώσω ότι η Λευκάδα με το ιδιαίτερο τοπίο και το μοναδικό φως της, που το ύμνησαν ο Σικελιανός και ο Βαλαωρίτης, έχει μια έντονη γευστική ταυτότητα, ανάλογη με την πνευματική και λαϊκή παράδοσή της''. Αυτα εγραψε η Ευη Βουτσινά με το εκπληκτικό της βιβλίο για τα Λευκαδιτικα μαγειρέματα.

. Και ιδου τωρα μερικές από τις παραδοσιακές συνταγές και γεύσεις της Λευκάδας:

•ο κόκκορας μακαρονάδα

•το φρυγαδέλι (συκώτι στην σούβλα)

•τα λαδοκούλουρα

•η αλιάδα (σκορδαλιά)

•τα λαθίρια (ή λαθούρια)

•η σαλαμούρα

•οι κολοκυθοκορφάδες (κολοκυθοανθοί με σκόρδο, πατάτες και ντομάτα)

•τα τσιγαρίδια (ποικιλία από χόρτα, τσιγαριστά)

•ο βακαλάος βραστός με πατάτες και κρεμμύδια (μπακαλιάρος Μπιάνκο)

•η ριγανάδα (βρεγμένο ψωμί με ρίγανη, αλάτι και λάδι/ξύδι)

•η αυγόπιτα (πίτα με αυγά και τυρί)

•το σοφιγάδο (μοσχαρίσιο κρέας με κυδώνια)

•το σαβόρο (ψάρια με σταφίδες)

•το κυδωνόπαστο (γλυκό κυδώνι με αμύγδαλα)

•η χαβαρόσουπα (χάβαρα - είδος αχιβάδας - με ρύζι)

•η μαριδόπιτα

•σουπιές με σπανάκι

•κουνέλι στιφάδο

Μερικά από τα τοπικά και παραδοσιακά προϊόντα της Λευκάδας είναι τα εξής:

•η λαδόπιτα (χουσμερί), λευκαδίτικη πίτα με κύρια συστατικά το αλεύρι και το λάδι, χρησιμοποιείται και την Πρωτοχρονιά ως παραδοσιακή Βασιλόπιτα.

•το ροζολί, πρόκειται για ένα λικέρ σε κίτρινη απόχρωση

•οι φακές Εγκλουβής, που παράγονται στο ομώνυμο ορεινό χωριό της Λευκάδας

•το σαλάμι και τα λουκάνικα Λευκάδος

•μέλι από θυμάρι, που παράγεται στα χωριά Αθάνι και Δράγανο στον δρόμο προς την παραλία Πόρτο Κατσίκι

•παστέλια και μαντολάτα

•σουμάδα, πρόκειται για αναψυκτικό με πικραμύγδαλο

•ελαιόλαδο

•κρασί από την σπάνια ποικιλία σταφυλιών Βερτζαμί

•αβγοτάραχο, από το ιβάρι της λιμνοθάλασσας

-----------------------------------------------------------------------

ΛΕΥΚΑΔΙΤΙΚΕΣ ΣΥΝΤΑΓΕΣ:

1. Λαδόπιτα:

•ταψί Νο 32

•3 ποτήρια λάδι

•3 ποτήρια νερό

•2 ποτήρια ζάχαρη

•σησάμι, κανέλλα, αμύγδαλα ασπρισμένα ολόκληρα

•1 κιλό περίπου αλεύρι

•1 χούφτα σιμιγδάλι

Βράζουμε το νερό με τη ζάχαρη για 10 λεπτά και το φυλάμε να είναι ζεστό.

Βάζουμε το λάδι (αφού κρατήσουμε δύο δάκτυλα από το τρίτο ποτήρι) σε ρηχή κατσαρόλα στη φωτιά να κάψει. Κατόπιν ρίχνουμε σιγά-σιγά το αλεύρι, τόσο ώστε να γίνει ένας πολύ πυκνός χυλός και ανακατεύουμε διαρκώς με ξύλινη κουτάλα ή σπάτουλα πάντα πάνω σε μέτρια φωτιά μέχρι να πάρει χρυσόξανθο χρώμα. Προσθέτουμε τότε σιγά-σιγά το ζεστό σιρόπι και συνεχίζουμε το ανακάτεμα μέχρι να απορροφηθούν τα υγρά. Γίνεται ένας τρυφερός χαλβάς. Τον στρώνουμε στο ταψί αφού το πασπαλίσουμε με σησάμι και τον πατάμε για να ισιώσει η επιφάνειά του. Πασπαλίζουμε με σησάμι, χαράζουμε την πίτα σε φελιά (ρόμβους) και μπήγουμε από ένα αμύγδαλο στο κάθε φελί. Ψήνουμε σε μέτριο φούρνο, για μια ώρα περίπου. Δοκιμάζουμε με ένα μαχαίρι αν ξεκολλάει η ζύμη από τα τοιχώματα του ταψιού. Τότε η πίτα είναι έτοιμη. Πασπαλίζουμε με κανέλλα και λίγη ζάχαρη. Την κόβουμε όταν κρυώσει. (ΠΗΓΗ: «Λευκαδίτικη Κουζίνα-Τα ξορέξα της νόνας, τα μαγεριά της βαβάς», της Τούλας Σκληρού).

2: Σουπιές στο μελάνι τους με ρύζι: Αυτό το είδος μαγειρέματος θα σας θυμίσει το ιταλικό ρυζότο. Μόλις μαγειρευτεί, πρέπει να σερβιριστεί μέσα σε 10-15΄. Μπορείτε να μαγειρέψετε τις σουπιές και το ρύζι να το προσθέσετε λίγο πριν το σερβίρισμα. Στη Λευκάδα αυτό είναι ένα κύριο πιάτο που συνοδεύετε από μια φρέσκια σαλάτα εποχής. Η δοσολογία είναι για 4 άτομα. Υλικά:

1 κιλό σουπιές καθαρισμένες - τα μελάνια χωριστά

1 κρεμμύδι τριμμένο

2-3 σκελίδες σκόρδο

1 κρασοπότηρο εκλεκτό ελαιόλαδο

λίγο αλάτι και μαύρο πιπέρι

300 γραμμ. ρύζι άσπρο (καρολίνα ή αρμπόριο)

Για στόλισμα:

λίγες φέτες κόκκινης πιπεριάς και μαϊντανό

Διαδικασία:

Κόψτε τις σουπιές και πλύνετε καλά. Αφήστε τες στο σουρωτήρι να στραγγίξουν. Σε ρηχή κατσαρόλα βάλτε το λάδι και σοτάρετε τις σουπιές μαζί με το κρεμμύδι. Μετά προσθέστε το σκόρδο, το πιπέρι και τους σάκους με το μελάνι (τους οποίους θα τρυπήσετε) και βραστό νεράκι για να μαγειρευτούν οι σουπιές. Πρέπει να μείνουν με τη σάλτσα τους. Μπορείτε να τις σερβίρετε πάνω σε άσπρο ρύζι. Επίσης, μπορείτε να προσθέτετε 700ml νερό και ½ κουταλάκι αλάτι και, όταν κοχλάσει, να ρίξετε το ρύζι πλυμένο. Ανακατέψτε και αφήστε το να απορροφήσει το νερό. Δοκιμάστε και προσθέστε όσο πιπέρι σας αρέσει. Σκορπίστε στην επιφάνεια τον ψιλοκομμένο μαϊντανό και την κόκκινη πιπεριά για ομορφιά.

3. Κοτόπουλο στη τσερέπα(Λευκάδα)

11/2 κιλό πατάτες

1 κοτόπουλο τεμαχισμένο

5,6 σκελίδες σκόρδο

χυμό από 2 λεμόνια

χοντρό αλάτι

πιπέρι

3,4 ολόκληρες ντομάτες 1 κούπα λάδι

1 μπώλ μαιντανό ψιλοκομμένο μισή κούπα ελαιόλαδο 2 ντομάτες μισό κουταλάκι ρίγανη 1 κουταλάκι σάψιχο (ή θυμάρι) μαϊντανό.

Τρίβετε τις ντομάτες μέσα στο ταψί. Στο ίδιο ταψί, ψιλοκόβετε το σκόρδο, προσθέτετε το λάδι, 1 κουταλάκι πιπέρι, 2 κουταλάκια αλάτι και ένα μικρό μπολάκι μαιντανό ψιλοκομμένο, το χυμό από τα δυο λεμόνια και ανακατεύετε τη σάλτσα. Προσθέτετε τα κομμάτια από το κοτόπουλο και ανακατεύετε να πάρουν από τη σάλτσα. Καθαρίζετε τις πατάτες, τις κόβετε κυδωνάτες, τις ρίχνετε στο ταψί και το βάζετε να ψηθεί για περίπου μια ώρα. Η νοστιμιά του πιάτου οφείλεται στο τρόπο ψησίματος. Το αρωματικό σάψιχο δεν κυκλοφορεί στην υπόλοιπη Ελλάδα. Μπορείτε να το αντικαταστήσετε από άλλο μυριστικό.

4. Μπακαλιάρος με άσπρη σάλτσα:

1 μέτριο φύλλο μπακαλιάρου υγράλατος.

2 κιλά πατάτες

2 μέτρια κρεμμύδια

4 σκελίδες σκόρδο

χυμός από 3 λεμόνια

1 νεροπότηρο λάδι

αλάτι.

Ξαρμυρίζετε το μπακαλιάρο τουλάχιστον για ένα 24/ωρο αλλάζοντας το νερό κάθε δυο ώρες.

Ξεφλουδίζετε τις πατάτες και τις ρίχνετε σε μπολ με νερό. Καθαρίζετε τα κρεμμύδια και τις σκελίδες σκόρδου. Κόβετε το μπακαλιάρο με ψαλίδι στη μέση (τον ανοίγετε), κόβετε και αφαιρείτε τα φτερά, την ουρά, τον χωρίζετε στα δυο και αφαιρείτε τη εσωτερική μεμβράνη από το στομάχι του). Τον τεμαχίζετε. Σένα μπώλ χοντροκόβετε τα κρεμμύδια αλλά και το σκόρδο. Κόβετε τις πατάτες κυδωνάτες και στίβετε 3 λεμόνια κρατώντας το χυμό τους. Σε μια κατσαρόλα, ρίχνετε ένα νεροπότηρο λάδι, προσθέτετε μέσα τα κρεμμύδια, τα σκόρδα, τις πατάτες, λίγο πιπέρι, και ανακατεύετε. Τα αφήνετε για λίγο να σωταριστούν και ρίχνετε μισή περίπου κανάτα νερό, ίσα ίσα να σκεπαστούν. Προσθέτετε ένα ένα τα κομμάτια του μπακαλιάρου, προσθέτετε λίγο ακόμα νερό και αφήνετε το μπακαλιάρο να βράσει ξεσκέπαστος και σε δυνατή φωτιά για περίπου μισή ώρα. Αφου ολοκληρωθεί το μαγείρεμα, ρίχνετε το χυμό λεμονιού, αναταράσσετε τη κατσαρόλα να πάει παντού, αφήνετε να πάρει μια ακόμα βράση και κατεβάζετε τη κατσαρόλα από τη φωτιά. ---------------------------------------------------------------------------------

ΠΗΓΕΣ ΤΟΥ ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΟΣ:

http: //www. eliasmamalakis.gr

http: //www. lefkadaslowguide.gr

http: //www. lefkada-ionio.gr

«Λευκαδίτικη Κουζίνα-Τα ξορέξα της νόνας, τα μαγεριά της βαβάς», της Τούλας Σκληρού

- «Χρώμα Λευκάδας». Ντίνα Φίλιππα, διατίθεται από το Τypo Center (τηλ.

26450-23.805) και τα βιβλιοπωλεία της Λευκάδας.

-''Λευκαδίτικα μαγειρέματα'' - Γεύσεις, αφηγήσεις και έθιμα στον κύκλο του χρόνου- απο την Ευη Βουτσινά.

Η ΑΙΘΟΥΣΑ ΤΑΚΗ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ ΣΤΗ ΛΕΥΚΑΔΑ

Η Λευκάδα οφείλει πολλά και πρέπει να τιμήσει τον Τάκη Ευσταθίου.
Ο Τάκης Ευσταθίου είναι συλλέκτης έργων Τέχνης με ιδιαίτερη αγάπη για την Ιαπωνική κουλτούρα και τον Λευκάδιο Χέρν. Πριν μερικά  χρόνια επέλεξε την γενέτειρα του Λευκάδιου Χέρν, την πόλη της Λευκαδας και με αυτό το κριτήριο χάρισε  έργα που φιλοτέχνησαν κυρίως ιάπωνες καλλιτέχνες. Ετσι  διαμορφώθηκε η αιθουσα Τάκη Ευσταθίου εντός του πολιστικού Κέντρου Λευκάδας.Τα έργα είναι πίνακες των μεγάλων Ιαπώνων καλλιτεχνών Σ. Γουάντα και Μασάκι Νόντα. Μεγάλο ενδιαφέρον έχει ένα πουκάμισο ζωγραφισμένο στο χέρι από τον Μασάκι Νόντα. Επίσης, δώρισε στο Πνευματικό Κέντρο δύο μεταξοτυπίες του Στάμου και μια της Χρύσας που ήταν φίλη με τον Στάμο και κάνανε εκθέσεις μαζί. Μεταξοτυπίες από τον μεγάλο Έλληνα γλύπτη Θεόδωρο και μια μεταξοτυπία του Λεκκάκη πολλά βιβλία πολιτισμού και τέχνης των έργων του Λευκάδιου Χέρν, αφίσσες κ.α.
O Τακης Ευσταθίου είναι ο  άνθρωπος που έφερε τον Λευκάδιο Χερν πίσω στον τόπο του,το μουσείο.

 Είναι ενας ακούραστος συλλέκτης. Με μεγάλη φροντίδα και πολλή προσπάθεια διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες συλλογές έργων του Λευκάδιου Χερν. Πρώτες εκδόσεις, σπάνια βιβλία και ιαπωνικά συλλεκτικά αντικείμενα. Η συλλογή του εξοπλιζει το Μουσείο Λευκάδιου Χερν το οποίο εγκαινιάστηκε τον περασμένο Ιούλιο στη Λευκάδα. Το πρώτο μουσείο προς τιμήν του μεγάλου συγγραφέα όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Ο Λευκάδιος χέρν γεννημένος στη Λευκάδα από τον Ιρλανδό χειρουργό Τσαρλς Χερν και την Ρόζα Αντωνίου Κασιμάτη από τα Κύθηρα, έχοντας σπουδάσει στο Ντέραμ της Αγγλίας, εργαστεί στις Ηνωμένες Πολιτείες κι έχοντας επιλέξει την Ματσούε της Ιαπωνίας για κατοικία του, έγινε ο ορισμός της προσωπικότητας που γεφυρώνει συμπληρωματικούς πολιτισμούς.Ο Λευκάδιος αποτελεί λαμπρό παράδειγμα ανθρώπου με ανοικτό μυαλό. Μας διδάσκει ότι δεν υπάρχει μεγαλύτερο κατόρθωμα από την αποδοχή της “ετερότητας”, δεν υπάρχει πλουσιότερος τρόπος ζωής από την αναζήτηση της δημιουργικής αλήθειας, δεν υπάρχει μεγαλύτερη υπευθυνότητα από το να υψώνουμε έναν καθρέφτη απέναντι στην κοινωνία, δεν υπάρχει μεγαλύτερη πρόκληση ή μυστήριο από το να παντρεύουμε τ’ όνειρο με την αλήθεια της ζωής. Με το ανοιχτό του μυαλό ο Λευκάδιος άνοιξε την καρδιά του στην ανθρωπότητα και βρήκε ειρήνη για τον εαυτό του και τον κόσμο.

Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΕ ΔΙΑΛΥΣΗ

Του ΗΛΙΑ ΓΕΩΡΓΑΚΗ

Μείωση εισοδημάτων, ανεργία, αύξηση του αριθμού των συνταξιούχων και μείωση του αριθμού των εργαζομένων, έλλειμμα στα ασφαλιστικά ταμεία, επιδείνωση του δημογραφικού προβλήματος με μείωση των γεννήσεων και αύξηση του γηράσκοντος πληθυσμού, απώλεια του δυναμισμού της ελληνικής κοινωνίας και της χώρας.

Η φτώχεια,τα χρέη και η ανεργία εχουν  ‘’γονατίσει’’ την κοινωνία.Κανείς πλεον  δεν ελπίζει .Η θλίψη και η αγανάκτηση είναι παντού. Τον τελευταίο καιρό γίναµε μάρτυρες πολιτικών οι οποίες είχαν δυσµενέστατες επιπτώσεις στο εισόδηµα, στην απασχόληση, στις εργασιακές σχέσεις, στα ασφαλιστικά και κοινωνικά δικαιώµατα των ανθρώπων του µόχθου, στη µισθωτή εργασίας. Μέτρα άδικα, µέτρα άνισα και µέτρα αναποτελεσµατικά για την αντιµετώπιση της κρίσης .Λουκέτα στα καταστήματα.. Μισθοί και συντάξεις μειώθηκαν  εως και 50%.Τα νοικοκυριά χρεωκόπησαν.Μαλιστα το 2015 φέρνει νέες ανατροπές στις συντάξεις και στα ορια ηλικίας συνταξιοδότησης. Η κοινωνική συνοχή  κρέμεται από μια κλωστή ενώ  η δημοσιονομική κρίση τείνει να μετατραπεί σε ανθρωπιστική κρίση.Οι αυτοκτονές είναι πλέον το ‘σήμα κατατεθέν’ της κοινωνίας. Το πρώτο οκτάμηνο του 2013 οι αυτοκτονίες ήταν 229 (193 άνδρες και 36 γυναίκες), ενώ το ίδιο διάστημα το 2014 οι αυτοκτονίες διαμορφώνονται σε 209 (173 άνδρες και 36 γυναίκες).Την περίοδο 2010 – 2013 οι αποδοχές εργασίας μισθωτών και αυτοαπασχολουμένων μειώθηκαν κατά 41 δισ. ευρώ και έως το τέλος του 2014 η μείωση θα είναι επιπλέον 2 δισ. ευρώ. Η αγοραστική δύναμη παρουσιάζει καθίζηση και είναι χαμηλότερη από εκείνη του 1984.

ΦΤΩΧΕΙΑ:Στα 6,3 εκατομμύρια άτομα ανήλθε (το 2013) ο πληθυσμός της Ελλάδας που ζούσε υπό το καθεστώς φτώχειας, ή υπό την απειλή της φτώχειας λόγω υλικών στερήσεων και ανεργίας.Ειδικότερα 2,5 εκατομμύρια άτομα βρίσκονται κάτω από το χρηματικό όριο της σχετικής φτώχειας, με βάση το εισόδημα του μεσαίου νοικοκυριού (το 60%). Επιπλέον, 3,8 εκατομμύρια άτομα βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας λόγω υλικών στερήσεων και ανεργίας, με αποτέλεσμα το σύνολο να αυξάνεται στα 6,3 εκατομμύρια άτομα. Την ιδια ωρα:

--- Περισσότεροι από 20.000 νεόπτωχοι συνωστίζονται έξω από τα ιδρύματα που διανέμουν φαγητό σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Ελληνες το 60%, οι περισσότεροι χαμηλοσυνταξιούχοι ή πρόσφατα απολυμένοι.

---400 χιλ. οικογένειες δεν έχουν ούτε ένα ευρώ εισόδημα.

-- 250 χιλιάδες  παιδιά υποσιτίζονται.

ΑΝΕΡΓΙΑ:Κάθε ελληνική οικογένεια εχει και ένα ανεργο μέλος. Το 75,4%  των ανέργων είναι μακροχρόνια άνεργοι(δηλαδή ανεργοι πάνω από ένα ετος) ενω η νεανική ανεργία παραμένει στα ύψη, με 49,5% στις ηλικίες 15-24 και 39,7% στην κατηγορία 25-29 ετών. Το 75,1% των ανέργων είναι διατεθειμένο να δουλέψει ακόμη και με μερική απασχόληση και, ουσιαστικά, με «φιλοδώρημα» αντί για κανονικό μισθό. Σύμφωνα με την τελευτία  έρευνα εργατικού δυναμικού της ΕΛΣΤΑΤ στο 25,5% διαμορφώθηκε η ανεργία στην Ελλάδα στο εξόχως τουριστικό τρίτο τρίμηνο 2014, έναντι 26,6% στο β' τρίμηνο και 27,2% στο αντίστοιχο τρίμηνο του 2013. Ο αριθμός των ανέργων ήταν 1.229.370 άτομα. 

Tουλάχιστον το 70% των ανέργων παραμένει εκτός αγοράς εργασίας πάνω από έναν χρόνο και περίπου οι μισοί, για περισσότερο από δύο χρόνια. Η υψηλή ανεργία αναγκάζει ολο και περισσοτερους εργαζομενους στον ιδιωτικο τομεα να προσφυγει σε ευελικτες μορφες απασσχόλησης(περιπου 500.000 ατομα) γεγονός που εχει δημιουργήσει μια νεα γενια΄, αυτή των 300 ευρω. O αριθμός των Ελλήνων που έχουν μεταναστεύσει, αυξήθηκε κατά 30% την περίοδο μεταξύ 2010-2012.

Επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι  ακόμη και με ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης στο 1,3%, η αγορά εργασίας θα μπορέσει να επανέλθει στα επίπεδα του 2008 το 2034.Πάντως αν και τελευταια οι δείκτες για την ανεργία παρουσιάζουν μια μικρή μείωση,η πραγματικότητα είναι διαφορετικη.Η μείωση δεν οφείλεται σε  οποιαδήποτε μορφής ανάπτυξη αλλά στη μειωση του εργατικου δυναμικου καθως και  σε προγράμματα απασχόλησης του ΟΑΕΔ με πεντάμηνες συμβάσεις στο Δημόσιο και ΟΤΑ .Αλλά και σε αυτούς που καταγράφονται ως εργαζόμενοι πρέπει να επισημανθει  ότι απασχολούνται με διάφορες ελαστικές μορφές απασχόλησης (3ωρα-4ωρα-3ημερα-2ημερα.
3.ΧΡΕΟΣ:Σύμφωνα με τα στοιχεία από τον Οργανισμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ):Στο ποσό των 322,1 δισ. ευρώ ανέρχεται το ποσό το οποίο πρέπει να καταβάλει η Ελλάδα έως το 2030 για την αποπληρωμή τόκων και χρεολυσίων. Από αυτά τα 158,3 δισ. θα καλύψουν την πληρωμή των τόκων και τα υπόλοιπα 163,7 δισ. θα αποπληρώσουν ομόλογα και τα δάνεια.

Μάλιστα οι μελλοντικοί τόκοι που θα βαρύνουν το χαρτοφυλάκιο χρέους, το οποίο είναι σε ποσοστό 78% μησταθερού επιτοκίου, θα διαμορφωθούν είτε από τα σχετικά κυμαινόμενα επιτόκια, είτε από το κόστος δανεισμού των διεθνών οργανισμών που χρηματοδοτούν την Ελληνική Δημοκρατία.

Στην περίοδο 2021-2024. Στην τετραετία αυτή οι συνολικές υποχρεώσεις ανέρχονται στα 104,7 δισ. ευρώ και οι τόκοι αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος (66,6 δισ. ευρώ). Μάλιστα, το 2022 η Ελλάδα θα πρέπει να πληρώσει για τόκους 24,4 δισ. ευρώ. Η εκτίναξη αυτή του κονδυλίου για τόκους αποδίδεται στο γεγονός ότι το 2021 είναι το τελευταίο έτος της περιόδου χάριτος που έχει λάβει η χώρα για την καταβολή τόκων επί των δανείων του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης(EFSF). Ετσι, από το 2022 και μετά η Ελλάδα αρχίζει να πληρώνει τους τόκους αυτούς και οι υποχρεώσεις της αυξάνονται. Μάλιστα, το 2022 είναι το έτος με τις περισσότερες συνολικές υποχρεώσεις έως το 2030 και ανέρχονται στα 33,3 δισ. ευρώ. Σε λίγα χρόνια θα ζήσουμε σίγουρα ακόμα μια χρεοκοπία και νέο μνημόνιο αν δεν αντιμετωπίσουμε τη διαχείριση του χρέους.

Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΔΔΗΧ οι τόκοι και τα χρεολύσια για τα επόμενα χρόνια, χωρίς να υπολογίζονται οι βραχυπρόθεσμοι δανεισμοί ή νέα δάνεια (τα ποσά αφορούν σε δισεκατομμύρια ευρώ):

-Έτος 2014: χρεολύσια 24,900 - τόκοι 6,026

-Έτος 2015: χρεολύσια 16,018 - τόκοι 5,878

-Έτος 2016: χρεολύσια 7,075 - τόκοι 6,028

-Έτος 2017: χρεολύσια 7,480 - τόκοι 6,405

-Έτος 2018: χρεολύσια 4,672 - τόκοι 6,590

-Έτος 2019: χρεολύσια 9,949 - τόκοι 6,622

-Έτος 2020: χρεολύσια 7,052 - τόκοι 6,360

-Έτος 2021: χρεολύσια 7,169 - τόκοι 10,956

-Έτος 2022: χρεολύσια 8,873 - τόκοι 24,489

-Έτος 2023: χρεολύσια 11,186 - τόκοι 17,551

-Έτος 2024: χρεολύσια 10,864 - τόκοι 13,641

-Έτος 2025: χρεολύσια 8,795 - τόκοι 9,030

-Έτος 2026: χρεολύσια 8,569 - τόκοι 8,642

-Έτος 2027: χρεολύσια 8,453 - τόκοι 8,215

-Έτος 2028: χρεολύσια 8,060 - τόκοι 7,779

-Έτος 2029: χρεολύσια 7,308 - τόκοι 7,290

-Έτος 2030: χρεολύσια 7,329 - τόκοι 6,853

Κάντε απλό πολλαπλασιασμό και θα δείτε το ποσοστό τουΑΕΠ που χρειάζεται μόνο για τους τόκους. Και αναρωτηθείτε ποια οικονομία αντέχει να μεγεθύνεται για τόσα χρόνια και με τέτοιο ρυθμό για να πληρώνει τόκους και χρεολύσια.

ΟΦΕΙΛΕΣ:Στο ιλιγγιώδες ποσό των 73,2 δισ. ευρώ (στοιχεία  Νοεμβρίου 2014) έχουν φθάσει τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς την εφορία.  Στα 13,5 δισ. ευρώ ανήλθαν οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τα ασφαλιστικά ταμεία, που έχουν μεταφερθεί στο Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ),σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία Νοεμβρίου. Οι οφειλές εμφανίζουν αύξηση σε σχέση με τα 11,485 δισ. ευρώ που έφθαναν οι οφειλές τον Οκτώβριο, κυρίως εξαιτίας της μεταφοράς στο ΚΕΑΟ περίπου 1,8 δισ. ευρώ, ληξιπρόθεσμων οφειλών από τον ΟΑΕΕ. Όπως είναι γνωστό, στο ΚΕΑΟ μεταφέρονται οι ληξιπρόθεσμες οφειλές άνω των 5.000 ευρώ από τα τέσσερα μεγαλύτερα ασφαλιστικά ταμεία της χώρας (ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, ΟΓΑ, ΕΤΑΑ). Από το σύνολο των 13,5 δισ. ευρώ, κύρια οφειλή είναι τα 10,3 δισ. ευρώ και τα υπόλοιπα 3,2 δισ. ευρώ αποτελούν προσαυξήσεις.
 Την ιδια ωρα εκτίναξη του αριθμού των κόκκινων δανείων προδίδουν τα στοιχεία, καθώς νοικοκυριά και επιχειρήσεις αδυνατούν να δείξουν συνέπεια απέναντι στις υποχρεώσεις τους.Πλέον τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια φτάνουν στα 84 δισεκατομμύρια ευρώ. Μάλιστα, εκείνα που εμφανίζουν καθυστερήσεις για πάνω από 90 ημέρες αντιστοιχούν στο 44,2% του ΑΕΠ. Αν σε αυτά προστεθούν τα προβληματικά δάνεια, δηλαδή αυτά που έχουν μικρότερες -αλλά συνεχείς- καθυστερήσεις από τις 90 ημέρες, τότε ανέρχονται σε πάνω από 110 δισ. ευρώ και αντιστοιχούν σε άνω του 58% του ΑΕΠ και σε λίγο περισσότερο από το 50% του συνόλου των χορηγήσεων.

 Παράλληλα οι ανεξόφλητες οφειλές από τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, οι οποίες έχουν ξεπεράσει το 1,3 δισ. ευρώ και βαίνουν συνεχώς αυξανόμενες.

​ 

ΧΕΙΜΩΝΙΑΤΙΚΗ ΛΙΑΚΑΔΑ

 

Έσβηνε το κύμα στη Νηρά

λάφυρα ζητούσε ο αγέρας,

κέντησαν αστέρια στην Καρυά,

έφυγε στο ψάρεμα ο πατέρας.

Μέθυσαν οι γλάροι στο Βλυχό,

κρύφτηκε η νύχτα στο Δεσίμι,

είσαι της καρδιάς μου μυστικό,

άγκυρα που έμεινε στη μνήμη.

Χειμωνιάτικη λιακάδα

βρίσκεις πάντα αφορμή,

να γυρίσω στη Λευκάδα

όταν ήμουνα παιδί,

να νοικιάσω μαϊστράλια

να με φέρουν στο Νυδρί,

στην αμμόγλωσσα να τρέξω

με τα φύκια προσευχή.

Άναψα κερί στην Παναγιά

τάμα στην Κυρά για να γυρίσω,

με το παραγάδι στ' ανοιχτά

θάλασσα στην πλώρη να μυρίσω.

Έσκιζε η βάρκα το νερό

βγήκε στη Λυγιά το πυροφάνι,

έκανα το πάθος μου σκοπό

είσαι της ζωής μου το λιμάνι.

Χειμωνιάτικη λιακάδα

βρίσκεις πάντα αφορμή,

να γυρίσω στη Λευκάδα

όταν ήμουνα παιδί,

στην Καρυά να ξαποστάσω

στα πλατάνια τα παλιά,

να μεθύσω στα Χορτάτα,

να διψάσω στα Φρυά.

Να βρεθώ στο Μεγανήσι,

Κατωμέρι και Βαθύ,

δειλινό στο Σπαρτοχώρι

με τονιά στην κουπαστή.

Να σταθώ στα Λαζαράτα,

Καλαμίτσι, Μαδουρή,

να γελάσω στους Σφακιώτες,

με δροσιά στη Βαυκερή.

Χειμωνιάτικη λιακάδα

βρίσκεις πάντα αφορμή

να με στείλεις στο Δρυμώνα

Σύβρο, Πόρο κι Εγκλουβή

να τρυγήσω το αμπέλι,

να μαζέψω τιs ελιές,

να μυρίσω άγιο χώμα

στης Ελάτης τις κορφές.

Να ψαρέψω στο Ιβάρι,

στο κανάλι με συρτή,

με ολόγιομο φεγγάρι

να καλέσω τη ζωή.

Χειμωνιάτικη λιακάδα

βρίσκεις πάντα

αφορμή...

του ΗΛΙΑ ΓΕΩΡΓΑΚΗ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ
'ΧΟΡΕΥΟΥΝ ΤΑ ΚΟΚΚΙΝΑ''(εκδόσεις 'ΑΓΚΥΡΑ")

 

 

ΣΠΥΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΑΣ -ΠΑΝΑΓΟΣ(ΑΦΙΕΡΩΜΑ ).

 Του ΗΛΙΑ Π.ΓΕΩΡΓΑΚΗ

Ο Σπύρος Φίλιππας Πανάγος ηταν ο τελευταίος εκπρόσωπος της Επτανησιακής Σχολής στη Λευκάδα. Ποιητής και δημοσιογράφος ο οποίος δεν θα μπορούσε σε καμμία περίπτωση να εκφραστεί στη σύγχρονη εποχή οπου κυριαρχεί ο φθόνος, η ανασφάλεια και η υποκρισία. Σε μια εποχή οπου επιβραβεύεται η αμάθεια και η ημιμάθεια, οπου επιβιώνουν οι 'κολητoί' και τα λαμόγια και χειροκροτούνται τα τηλεοπτικά ψώνια. Κι΄αυτο γιατί ο Σπύρος Φιλιππας Παναγος ήταν ένας ευαίσθητος και αληθινός χαρακτήρας, έντιμος, αυθεντικός, ατόφιος, καθαρός όπως τα βότσαλα στη Γύρα. Ήταν πρωτα φίλος και μετά πατέρας. Είχε προμετωπίδα το συμφέροντης Λευκάδας. Για τη Λευκάδα γεννήθηκε, έζησε, πικράθηκε, πάλεψε, εγραψε.Για τη Λευκάδα που τον κοιμίζει στην φιλόξενη αγκαλιά της.
Ο ποιητής έζησε το πόλεμο του 1940 αλλά και τον εμφύλιο, τις στερήσεις, τη φτώχεια και τις κακουχίες. Κι εδώ επιτρέψτε μου να επισημάνω το φαινόμενο της κοινωνικοπολιτιστικης υπέρβασης της Λευκάδας κατά τη δεκαετία του 1950. Αναφερόμαστε λίγα χρόνια μετά τη λήξη του εμφυλίου αλλά και μετά το μεγάλο σεισμό του 1948 που έπληξε το νησί. Αβεβαιότητα, ρευστότητα, αγώνας για επιβίωση, μετανάστευση αλλά και αναζήτηση της χαμένης ταυτότητας συνέθεταν ενα θολό τοπίο. Η μικρή Λευκάδα βρήκε την ταυτότητα της στον πολιτισμό. Παρά τη φτώχεια και την εσωστρέφεια της επαρχίας.Η ιστορική 'Φιλαρμονική' με τις μοναδικές συναυλίες της. Ο μουσικοφιλογικός όμιλος 'Ορφέας' με τη χορωδία και τη μαντολινάτα με τον Νίκο Θάνο-Μορίνα αλλά και την Αγνή Μπάλτσα. Το παράρτημα του Εθνικού Ωδειου με την αείμνηστη φιλόλογο Νιτσα Παπαδάκη-Σταυρακα και τον βιρτουόζο βιολιστή Φώτη Βλάχο που προσφυώς του δόθηκε το προσωνύμιο 'Παγκανίνι'. Και φυσικά υπήρχαν στην κορύφωση τους οι περίφημες Γιορτές Λόγου και Τέχνης και στη συνέχεια το διεθνές φολκλορικό φεστιβάλ με τις οποίες η μικρή Λευκάδα έδωσε στο πανελλήνιο μαθήματα πολιτισμού. Φιλολογικά πρωινά και συναυλίες στο θρυλικό 'Πανθεον ' αλλά και στην κεντρική πλατεία. Μια έντονη πολιτιστική και πνευματική κίνηση που κανείς δεν θα μπορούσε να διανοηθεί οτι θα αναπτυσόνταν σε ενα φτωχό νησί-τον μικρότερο νομό της χώρας- μέσα σε τόσα κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα. Ο εθελοντισμός και η συλλογικότητα ηταν αναπόσπαστα κομμάτια αυτής της εποχής. Και ο Σπύρος Φιλιππας-Πανάγος ηταν ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της.
Γεννήθηκε το 1906 στη Λευκάδα. Ήταν γιος του γιατρού και πολιτευτή Πέτρου Φιλιππα-Παναγου, πρωτεργάτη της συνεταιριστικής ιδέας στο νησί και ιδρυτή του ΤΑΟΛ. Απο μικρός έδειξε την κλίση του στην λογοτεχνία και τη δημοσιογραφία. Αποφοιτώντας απο το γυμνάσιο Λευκάδας γράφθηκε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών χωρίς ωστόσο να ολοκληρώσει τις σπουδές του. Η ποίηση -και ιδίως το σονέτο-ηταν η μεγάλη του αγάπη. Τυπωσε τις ποιητικές συλλογές ' Ελεύθερη Ψυχή' το 1945, 'Απ΄τον πόνο και πέρα' το 1948, 'Σοννέτα' το 1953. Επιλογή απο το ποιητικό του έργο ειναι το βιβλίο του 'Νικημένοι Πόνοι΄το οποίο εκδόθηκε το 1964. Επίσης το 1969 κυκλοφόρησε τη συλλογή με τοπικά ανέκδοτα με τίτλο 'Λευκαδίτικο Γέλιο'. Ασχολήθηκε και με το θέατρο. Εγραψε το 1948 'Εχει πατρίδα ο ερωτας; '' καθώς και την επιθεώρηση 'Σεισμός
και Ανοικοδόμηση' την ιδια χρονιά. Ο 'Σεισμός κι΄Ανοικοδομηση' ανέβηκε στο
'Πάνθεον' και είχε τεράστια επιτυχία αφού με χιουμοριστικό τρόπο αφηγούνταν
τα δεινά που άφησε στο διάβα του ο εγκέλαδος. Κι αυτή ηταν η ιδιαιτερότητα
των μπρανέλων. Το χιούμορ, ο αυτοσαρκασμός, η διαφορετική προσέγγιση της
ζωής, ο ιδιορρυθμος τρόπος σκέψης. ''Η Λευκάς κύριε έχει 35000 ηθοποιούς'' απάντησε κάποτε στον Φρεντι Γερμανό όταν αυτός είχε μεινει έκπληκτος με το Λευκαδίτικο πνεύμα.Παράλληλα ο Σπύρος Φιλιππας-Πανάγος υπήρξε εκδότης και διευθυντής τοπικών εφημερίδων. Το 1935 τον συναντάμε στη 'ΦΩΝΗ' δισέλιδη σε μεγάλο σχήμα. Το 1952 εκδίδει την 'ΦΩΝΗ της ΛΕΥΚΑΔΑΣ' Η αγάπη στη Λευκάδα ηταν μοναδική. Διετέλεσε έπαρχος, πρόεδρος της Λιμενικής Επιτροπής, πρόεδρος στον Όρφέα' αλλά και στη Φιλαρμονική', πρόεδρος δημοτικού συμβουλίου αλλά και υποψήφιος
δήμαρχος. Απο το γάμο του με την Κατερίνα Σκυριανού απέκτησε 4 παιδιά. Ανάμεσα τους και ο αείμνηστος ζωγράφος Πέτρος Φιλιππας-Πανάγος του οποίου οι ακουαρέλες με Λευκαδίτικα τοπία ειναι άξιες θαυμασμού. Αλλά και ο φίλος κιθαρίστας Μιχάλης, που τον ακούμε τα καλοκαιρινά μας βράδια στην ταβέρνα του 'Ρεγάντου' στη Λευκάδα.

Ήταν ενα σπάνιο ταλέντο. Και χαρακτηριστικός τύπος της παλιάς Λευκάδας Η ποίηση αποτέλεσε την ουσιαστική του ασχολία. Αλλά και την μεγάλη του αγάπη. Δεν ειναι άλλωστε τυχαίο που ο μεγάλος Λευκαδίτης ηθοποιός, και μαθητής του, ο Ηλίας Λογοθέτης έδωσε το εξετάσεις για ηθοποιός στη σχολή του Κάρολου Κούν με δυο μικρά ποιήματα του Παναγου, την ' Κόρη του Χατζή' και τη 'Ζήλεια':

'Θάναι πολύ μικρό το βουναλάκι μας,

λιγόφυλλα τα δέντρα του κι΄ανάρια,

χωρίς αηδόνια πάνω στα κλωνάρια,

και θα χωράει μόλις σπιτάκι μας...'

............................................................................

Κάθε του λέξη ένα κάλεσμα, εν' άγγελμα κι αγκάλιασμα μαζί. Κάθε του λέξη μια
γιορτή. Ενα προσκλητήριο στην αμόλυντη ομορφιά του νησιού μας, στους ανθρώπους του, στους αγρότες, στον έρωτα, στη ζωή.

Το αγαπημένο του ποίημα έχει το τίτλο 'Χωρίς τους άλλους':

'Βαρύ να ξέρεις μόνος σου πώς ζείς...

το βάρος μιάς ζωής να φέρνεις μόνος..

Χωρίς ιστούς αγάπης και στοργής...

Τα πόδια να σ΄ενώνουν με τη Γής...

Σε νού για σέ να μην υπάρχει θρόνος.

....................................................................

Ο ίδιος εγραψε: '' 'Πιστεύω στη ζωή και θαυμάζω την ομορφιά της. Δεν θεωρώ κυρίαρχο το πόνο. Μπορεί κ΄ευτυχία να γεννήσει η δοκιμασία του, σαν αντιμετωπισθεί θαρρετά απο το χρέος. '' 'Ο ποιητής πιστεύει στη δύναμη των λέξεων και στην αλήθειά τους, στο άψυχο υλικό που γίνεται έμψυχο, στην έκπληξη που εγκυμονεί το θαύμα. Εντυπωσιακή η ευαισθησία του με τα σονέτα σε επικήδειους. Εγραψε για το θάνατο του Λυκαδίτη ποιητή Δημήτρη Γολέμη:

'Αδικα δεν ετρίξαν οι σκαρμοί,

κι ούτε φυσήξαν μάταια οι ανέμοι.

Ετσι δεν πήγαν μήτε οι χαλασμοί

-με τα στοχειά του πελάγου οι πολέμοι.

.............................................................

Μονόξυλο, με σάβανο πανί

την έκανες την κλίνη τη στερνή

να πάς εκεί π΄αρχίζει ο ουρανός.

. Και δίχως χάρο διόλου να λογιάσεις

εμπόρεσες στ΄αλήθεια ζωντανός

τα σύνορα του κόσμου να περάσεις'''.

Αλλα και η Λευκαδολατρία του ειναι χαρακτηριστική στο έργο του. Εγραψε:

''Νησί, η γής σου

και οι γυιοι σου για μένα

ειναι ένα-

εσύ''.

Πολλά ειναι τα ποιήματα του για την κατοχή, για τον πόλεμο, για την πατρίδα, για τον άνθρωπο, τη μετανάστευση, για την αδικία. Για φίλους και συγγενείς που εχασε. Εκεί όμως που ξεδιπλώνει το ταλέντο του ειναι στο ποίημα του 'Αβάντι' οπου αποτυπώνει το αποκριάτικο ξεφάντωμα στην παλιά και φτωχή Λευκάδα:

'Όμορφο πάλι

το Καρναβάλι

θα το περάσουμε.

Και μέσ' στη ζάλη

κάθε μας χάλι

θα το ξεχάσουμε.

.........................

Λευκάδα, αφέντρα

σε πέντε κέντρα

καρναβαλίζεσαι.

Κι απο την πείνα

κανένα μήνα

θα βασανίζεσαι.

..................................................

ΝΕΑ ΣΑΠΦΩ

Του Λευκάτα αποσταμένα
τα γαλάζια τα νερά,
για 'να πάλεμα πιασμένα
με του βράχου τα πλευρά,

μια βαρκούλ' αργοκυλούνε
για να βγει σ' ακρογιαλιά,
κάποια νύφη που χρωστούνε
από χρόνια στη στεριά.

Ένας Φάων δικασμένος
σε μια μάταιη προσμονή,
εις το βράχο καθισμένος
την αγάπη του θρηνεί.

Κι η αγάπη συγχωρήτρα
ανεβαίνει στο βουνό,
να γενεί παρηγορήτρα
εις τον πόνο τον τρανό.

Τα πουλιά την χαιρετούνε,
σε χαρούμενο σκοπό,
κι όλα γύρω τραγουδούνε:
"Φάων", "Φάων", σ' αγαπώ!

Τώρα ο Κάβος δε βογγάει,
και τις νύχτες πώχουν φως,
λένε, ακούνε ν' αντιχάει
γέλιο ο βράχος της Σαπφώς!

Ποιος περίμενε το θάμα
πως στην ίδια τη σκηνή
το παλιό, τ' αρχαίο δράμα
ευτυχία θα γενεί!
-------------------------------------------------------------
Παντως θα ηταν λάθος να μην σταθώ και στην πληθωρική του προσωπικότητα. Ιδιοφυής, ετοιμόλογος, με σπάνια ευφράδεια, υπερήφανος, ισορροπιστής, με μοναδικό χιούμορ, καλοφαγάς, ευχάριστος συνομιλητής και με απέραντη μνήμη. Με αξιοθαύμαστη μιμητική ικανότητα. Και με δύναμη στη ψυχή του. Ενας αρχοντας. Πράος χαρακτήρας με φιλοσοφική διάθεση. Πιστευε οτι οι ιδέες και οι διαφορετικες αποψεις δεν πρέπει να χωρίζουν αλλα να ενώνουν τους ανθρώπους. Στη θέση της στείρας αντιπαράθεσης επέλεγε τον σαρκασμο. Αλλωστε ας μην ξεχνάμε οτι ο αυτοσαρκασμός ειναι το χαρακτηριστικο γνωρισμα των μπουρανέλων.
Θρυλικές εχουν μεινει οι διαλέξεις και τα ξενύχτια στου 'Μουτρούκαλη' στην παραλία της πόλης. Εδω ξενυχτούσε η ανήσυχη Λευκάδα της εποχής. Με φάρσες, μπιλιάρδο, καλαμπούρια, φιλοσοφικές συζητήσεις και με πρωταγωνιστή, πάντα, τον Σπύρο Φιλιππα-Πανάγο. Ακόμη και σήμερα οι ιστορίες που αφηγούνται οι νεότεροι ειναι απολαυστικες.

Ο Σπύρος Φιλιππας-Πανάγος πέθανε το 1973. Το τσιγάρο τον σκότωσε. 'Μια φορά το άναψα αλλά δεν το έσβησα ποτέ΄', ηταν η αφοπλιστική απάντηση που έδωσε στον γιατρό.

Έφυγε φτωχός. Φτωχός γιατί όλη του η ζωή ηταν μια προσφορά στα κοινά, στη Λευκάδα που τόσο αγαπούσε αλλά και στην ποίηση. Μένει όμως πλούσιος στις καρδιές μας για το μεγάλο συγγραφικό του έργο αλλά και τη μοναδική του προσωπικότητα. Κλείνω με ενα δικό του στίχο:

''Καλή για μάς η τύχη και για σένα

βοήθησε πολύ με την στοργή της

να ζείς και να πεθάνεις Λευκαδίτης''...
--------------------------------------------------------------------------------------------
ΥΓ:Προπολεμικά( αλλά και μεταπολεμικά) η συγκοινωνία Λευκαδας-Πειραιά γινόταν με πλοία, με ενδιάμεσους σταθμούς. Ο ''Γλάρος''΄, η ΄'Λουτσίντα'', το ''Πάτραι'' και η ΄Πύλαρος' ήταν ορισμένα απο τα πλοία που προσέγγιζαν την προβλήτα του λιμανιού ή αγκυροβολούσαν άροδο και η εξυπηρέτηση των επιβατών γινόταν με βάρκες. Εδώ έγινε στη δεκαετία του ' 50 (με το ΄Πάτραι΄') ενα δυστύχημα με ανατροπή βαρκας στο λιμάνι. Μεταξύ των επιβατών που έπεσαν στη θάλασσα ήταν και ο Σπύρος Φίλιππας-Πανάγος . Ο κυρ Σπύρος λοιπόν (οπως τον φώναζαν) αφηγείται στο θρυλικό στέκι στου Μουτρούκαλη την περιπέτεια που έζησε, μέσα στο καταχείμωνο, όταν με βαρκα προσπάθησε να επιβιβαστεί στο πλοίο (που ήταν αγκυροβολημένο στη μεση του λιμανιού) αλλά ενα ξαφνικό μπουρίνι την ανέτρεψε και έπεσαν όλοι μαζί με τα μπαγκάζια στη θάλασσα(σσ μάλιστα είχαμε και νεκρό). Ο κυρ Σπύρος με το ενα χέρι κρατούσε μια μικρή τσάντα - οπου μέσα είχε και τα ποιήματα του και πήγαινε στην Αθήνα για να τα εκδώσει. Έτσι για να μην πνιγεί με το ενα χέρι κρατούσε υπό μάλης την δερμάτινη τσάντα(που μάλιστα είχε δανειστεί) και με το άλλο κολυμπούσε απεγνωσμένα ώστε να πιαστεί απο ενα κουπί της βαρκας που επέπλεε.

-''Αστραπές, βροντές, κύματα προσπαθώ να πιαστώ και να μην πνιγώ, κρατάω και την τσάντα και δος του '''', αφηγούνταν με παραστατικό τρόπο ο κυρ Σπύρος την φοβερή εμπειρια του, βάζοντας για χάριν της αφήγησης και την υπερβολή. Και οπως ήταν εκφραστικός έκανε με τα χέρια του τις κινήσεις.

- 'Κυρ Σπύρο η τσάντα τι είχε μέσα'', τον διέκοψε ο Φιλος (Θεόφιλος) ο Μπάλτσας(σσ ο πατέρας της διάσημης μετζοσοπράνο Αγνής);;;

---Και δίνω μια απλωτή με το ενα χερι, συνέχισε ο κυρ Σπύρος, αστραπές, βροντές, χαμός. Λες και ήμουν χαμένος στον ωκεανό. Κολυμπούσα με το ενα χέρι και με το άλλο κρατούσα τη τσάντα. Παναγια Φανερωμένη βόηθα!!!

- ''Κυρ Σπύρο η τσάντα τι είχε μέσα'', τον διέκοψε, πάλι, ο Φιλος ο Μπάλτσας.

Τότε σηκώνεται εξαγριωμένος ο Παναγος και με θυμό-αλλά και με υποτιμητικό ύφος- του λέει:

--'' Όχι Μωρε π.... δεν σου λέω. ΅Εγώ πνίγομαι και εσύ με ρωτάς τι είχε μέσα
η τσάντα''!