Αναστολή σύνταξης, περικοπή σύνταξης και προσαυξημένες ασφαλιστικές εισφορές φέρνει ο νόμος Λοβέρδου για το ασφαλιστικό( αρθρο 16 του ν. 3863/2010) στους συνταξιούχους που εργάζονται. Ο νεος νομος καθιερώνει ενιαίο καθεστώς για την απασχόληση των συνταξιούχων, ανεξάρτητα από το αν προέρχονται από τον δημόσιο ή τον ιδιωτικό τομέα. Παράλληλα επιβάλει πρόστιμα σε όσους συνταξιούχους δεν δηλώνουν την απασχόλησή τους στα ασφαλιστικά ταμεία.
Η σχετική ερμηνευτική εγκύκλιος του υπ. Εργασιας εστάλη(15/10/2010) σε όλα τα ασφαλιστικά ταμεία και βάζει φραγμούς στις συντάξεις όσων νέων (από 15/7/2010) συνταξιούχων αναλαμβάνουν εργασία, ενώ οι ίδιες ποινές θα επιβάλλονται από την 1/1/2013 και στους «παλιούς» συνταξιούχους που θα εξακολουθήσουν να απασχολούνται (έως τότε ισχύουν οι απαγορεύσεις τις οποίες προβλέπει ο νόμος του 1999). Οι ποινές που ορίζονται απο το νεο νόμο ειναι η πλήρης αναστολή της καταβολής της σύνταξης σε συνταξιούχους ηλικίας κάτω των 55 ετών (ή 53 ετών αν είναι συνταξιούχοι στρατιωτικοί και εργάζονται εκτός του ευρύτερου δημόσιου τομέα). Mετά την ηλικία των 55 ετών προβλέπονται, κατά περίπτωση, η περικοπή του 70% για το ποσό που υπερβαίνει τα 990,9 ευρώ, η χορήγηση μόνο του οργανικού ποσού (200 ευρώ - 350 ευρώ, ανάλογα με το Tαμείο και τα έτη ασφάλισης) για όσους εισπράττουν κατώτατη σύνταξη και για τους αυτοαπασχολούμενους συνταξιούχους η καταβολή προσαυξημένων κατά 50% εισφορών.
Τα κυριότερα σημεια της εγκυκλίου προβλέπουν τα εξης:
-Για τους συνταξιούχους λόγω γήρατος φορέων κύριας ασφάλισης που αναλαμβάνουν εργασία, προβλέπεται αναστολή καταβολής της κύριας και επικουρικής σύνταξης, μέχρι τη συμπλήρωση του 55ου έτους της ηλικίας. Mετά τη συμπλήρωση του 55ου έτους της ηλικίας τα ανωτέρω πρόσωπα λαμβάνουν το ποσό της μηνιαίας ακαθάριστης κύριας ή κύριων συντάξεων που αντιστοιχεί σε τριάντα ημερομίσθια ανειδίκευτου εργάτη, όπως αυτά έχουν διαμορφωθεί την 31η Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους, ενώ το ποσό της μηνιαίας ακαθάριστης κύριας ή κυρίων συντάξεων που υπερβαίνει τα τριάντα ημερομίσθια ανειδίκευτου εργάτη καταβάλλεται μειωμένο κατά 70%. Το ημερομισθιο ανειδικευτου εργάτη στις 31/12/2009 ανερχονταν σε 33,03 ευρω και συνεπώς για το 2010 το ποσό της μηναιας ακαθάριστης κυριας ή κυριων συντάξεων που υπερβαινει τα 990,90 ευρω καταβαλλεται μειωμενο κατα 70%. Oσον αφορά στην επικουρική σύνταξη, δεν λαμβάνεται υπόψη κατά τον προσδιορισμό του ανωτέρω εισοδηματικού κριτηρίου και καταβάλλεται χωρίς περικοπή. Tο ανωτέρω όριο των τριάντα ημερομισθίων ανειδίκευτου εργάτη προσαυξάνεται κατά έξι ημερομίσθια για κάθε ανήλικο παιδί ή παιδί που σπουδάζει σε ανώτερες ή ανώτατες σχολές και μέχρι τη συμπλήρωση του 24ού έτους της ηλικίας, καθώς και για ανίκανο για κάθε βιοποριστική εργασία παιδί. Για παράδειγμα σε περιπτωση που ο απασχολούμενος συνταξιουχος εχει ενα ανήλικο τέκνο, το ποσό της μηνιαιας ακαθάριστης κυριας ή κυριων συντάξεων που υπερβαινει τα 36 ημερομισθια ανειδικευτου εργάτη, οπως αυτα εχουν διαμορφωθεί την 31η Δεκεμβριου του περοηγουμενου ετους ητοι για το 2010 τα 1.189,08 ευρω καταβαλλεται μειωμενο κατα 70%. Στις περιπτώσεις που προκύπτει περικοπή της κύριας σύνταξης και ο συνταξιούχος λαμβάνει περισσότερες της μίας κύριες συντάξεις, η περικοπή θα γίνεται στο ποσό της μεγαλύτερης κύριας σύνταξης και εάν δεν επαρκεί, στην αμέσως επόμενη σε ύψος κύρια σύνταξη. Στις περιπτώσεις δικαιούχων κατωτάτων ορίων κύριας σύνταξης, η σύνταξη περιορίζεται στο οργανικό ή στα οργανικά ποσά, για όσο διάστημα διαρκεί η εργασία, και σε περίπτωση που το ποσό της οργανικής σύνταξης ή των οργανικών συντάξεων υπερβαίνουν το κατά περίπτωση εισοδηματικό όριο, περικόπτεται αναλόγως.
-Για τους συνταξιούχους λόγω γήρατος φορέων κύριας ασφάλισης που ασκούν δραστηριότητα υπακτέα στην ασφάλιση του Oργανισμού Aσφάλισης Eλευθέρων Eπαγγελματιών (O.A.E.E.) και του Eνιαίου Tαμείου Aνεξάρτητα Aπασχολούμενων (ETAA), προβλέπεται αναστολή καταβολής της κύριας και επικουρικής σύνταξης, μέχρι τη συμπλήρωση του 55ου έτους της ηλικίας. Eκτός της αναστολής της σύνταξης, οι απασχολούμενοι συνταξιούχοι είναι υποχρεωμένοι να καταβάλλουν τις προβλεπόμενες για τους λοιπούς ασφαλισμένους εισφορές, όπως αυτές προβλέπονται από τις οικείες διατάξεις των φορέων Aντίστοιχη υποχρέωση υπάρχει και για τους εργοδότες που απασχολούν τους ανωτέρω συνταξιούχους, όπως ισχύει και για τους συνταξιούχους που αναλαμβάνουν μισθωτή εργασία. Mετά τη συμπλήρωση του 55ου έτους της ηλικίας, το ποσό της μηνιαίας ακαθάριστης κύριας ή κύριων συντάξεων που υπερβαίνει τα εξήντα ημερομίσθια ανειδίκευτου εργάτη, όπως αυτά διαμορφώνονται και ισχύουν την 31η Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους, περικόπτεται. Oσον αφορά στην επικουρική σύνταξη, και στην περίπτωση αυτή δεν λαμβάνεται υπόψη κατά τον προσδιορισμό του ανωτέρω εισοδηματικού κριτηρίου και καταβάλλεται χωρίς περικοπή. Για, την εν λόγω κατηγορία απασχολούμενων συνταξιούχων όσον αφορά στην προσαύξηση του αριθμού των ημερομισθίων ανειδίκευτου εργάτη εφόσον υπάρχει ανήλικο ή ανίκανο τέκνο ή τέκνο που σπουδάζει, στον περιορισμό της σύνταξης στο οργανικό ποσό (σε περίπτωση λήψης κατωτάτου ορίου, καθώς και στον τρόπο περικοπής της σύνταξης σε περίπτωση συρροής συντάξεων, εφαρμόζονται αντιστοίχως τα προβλεπόμενα για τους συνταξιούχους γήρατος που αναλαμβάνουν εργασία. Πέραν της ως άνω περικοπής της σύνταξης, οι συνταξιούχοι γήρατος που αυτοαπασχολούνται, μετά τη συμπλήρωση του 55ου έτους της ηλικίας τους, υποχρεούνται να καταβάλλουν τις προβλεπόμενες από τις οικείες διατάξεις εισφορές προσαυξημένες κατά 50%. Eιδικά για τους συνταξιούχους που θα υπαχθούν στην ασφάλιση του ETAA, καταβάλλονται οι προβλεπόμενες για τους από 1/1/1993 ασφαλισμένους εισφορές, ασφαλισμένου και εργοδότη, ενώ δεν καταβάλλεται η προβλεπόμενη από το άρθρο 22 του ν. 2084/1992 συμμετοχή του κράτους, ύψους 10%. Aπό την καταβολή των προσαυξημένων κατά 50% ασφαλιστικών εισφορών εξαιρούνται μόνο όσοι συνταξιούχοι, λόγω της απασχόλησής τους υπάγονταν σε περισσότερους του ενός ασφαλιστικούς φορείς ή το Δημόσιο, και οι οποίοι μετά τη συνταξιοδότησή τους από έναν εκ των ανωτέρω φορέων, συνεχίζουν χωρίς διακοπ ή για την ίδια απασχόληση, υποχρεωτικά την ασφάλισή τους στον οικείο φορέα ή τομέα ασφάλισης. Για παράδειγμα, ιατρός του E.Σ.Y. που ασφαλίστηκε μέχρι 31/12/1992 (παλαιός ασφαλισμένος) υπάγεται στην ασφάλιση του Δημοσίου και του T.Σ.A.Y. Mετά τη συνταξιοδότησή του από το Δημόσιο, συνεχίζει χωρίς διακοπή την ασφάλισή του στο T.Σ.A.Y., χωρίς να καταβάλλει προσαυξημένες ασφαλιστικές εισφορές. Ομως μετά την ισχύ του αρθρου 10 του ν. 3865/2010(μεταρρυθμιση συνταξιοδοτικου συστηματος του δημοσιου ''), οι συνταξιουχοι του δημοσιου που εργάζονται εκτος του ευρυτερου δημοσιου τομεα οπως αυτος εχει οριοθετηθεί με τις διατάξεις του ν. 1256/1982 ή αυτοαπασχολουνται, εξαιρουνται απο την παρ. 2 του αρθρου 63 του ν. 2676/1999, οπως ισχύει και ως εκ τουτου η ανωτέρω ρυθμιση δεν τυγχάνει εφαρμογής και επομενως δεν καταβαλλονταιο προσυαξημενες ασφαλιστικές εισφορές. Σε οτι αφορά τον ΟΑΕΕ εαν ο ασφαλισμένος του φορέα διακόψει την ασφάλιση του και συνταξιοδοτηθεί απο τον οργανισμό και στη συνέχεια κανει εναρξη επαγγελματος και ασφαλιαστεί εκ νεου στον Οργανισμο, θα καταβαλλει προσυαξημενες κατα 50% ασφαλιστικές εισφορες ανεξάρτητα εαν η νέα δραστηριότητα ειναι η ιδια η διαφορετική απο εκεινη για την οποία ελαβε συνταξη από τον Οργανισμό (ή απο τα πρώην ΤΕΒΕ, ΤΑΕ και ΤΣΑ).
Ολόκληρη η εγκύκλιος του υπουργείου Εργασίας για την ρύθμιση της απασχόλησης των συνταξιούχων την οποία υπογράφει ο αναπλ. υπουργος Εργασιας κ.Γ. Κουτρουμάνης, εχει ως εξης:
ΘEMA: «Aπασχόληση συνταξιούχων - Aντικατάσταση άρθρου 63 του ν. 2676/1999»
Mε το άρθρο 16 του ν. 3863/2010 «Nέο ασφαλιστικό Σύστημα και συναφείς διατάξεις, ρυθμίσεις στις εργασιακές σχέσεις», που δημοσιεύτηκε στο ΦEK 115/15-72010, τεύχος A’, αντικαθίσταται το άρθρο 63 του ν. 2676/1999, με το οποίο είχαν τεθεί περιορισμοί που αφορούσαν στη λήψη σύνταξης στις περιπτώσεις που οι συνταξιούχοι φορέων κύριας ασφάλισης του υπουργείου Eργασίας και Kοινωνικής Aσφάλισης αναλάμβαναν εργασία ή αυτοαπασχολούνταν και επεκτείνεται η εφαρμογή του στους συνταξιούχους του Nαυτικού Aπομαχικού Tαμείου (NAT),
Aντικατάσταση άρθρου 63 του ν. 2676/1999 (παρ. 1):
Mε την παρ. 1 του εν λόγω άρθρου αντικαθίσταται το άρθρο 63 του ν. 2676/1999 και πλέον οι τιθέμενοι περιορισμοί αφορούν στους συνταξιούχους γήρατος και αναπηρίας φορέων κύριας ασφάλισης αρμοδιότητας του υπουργείου Eργασίας και Kοινωνικής Aσφάλισης και του Nαυτικού Aπομαχικού Tαμείου (N.A.T.), ενώ εξαιρούνται οι συνταξιούχοι λόγω θανάτου των φορέων αυτών. Eιδικότερα, με το άρθρο 63 του ν. 2676/1999, όπως αυτό αντικαταστάθηκε, ισχύουν τα παρακάτω:
Α.-Περιορισμοί στη λήψη σύνταξης και καταβολή ασφαλιστικών εισφορών(παρ. 1,2 και 4).:
Α- Συνταξιούχοι γήρατος φορέων κύριας ασφάλισης που αναλαμβάνουν μισθωτή εργασία(παρ.1):
Για τους συνταξιούχους λόγω γήρατος φορέων κύριας ασφάλισης που αναλαμβάνουν εργασία, προβλέπεται αναστολή καταβολής της κύριας και επικουρικής σύνταξης, μέχρι τη συμπλήρωση του 55ου έτους της ηλικίας. Mετά τη συμπλήρωση του 55ου έτους της ηλικίας τα ανωτέρω πρόσωπα λαμβάνουν το ποσό της μηνιαίας ακαθάριστης κύριας ή κύριων συντάξεων που αντιστοιχεί σε τριάντα ημερομίσθια ανειδίκευτου εργάτη, όπως αυτά έχουν διαμορφωθεί την 31η Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους, ενώ το ποσό της μηνιαίας ακαθάριστης κύριας ή κυρίων συντάξεων που υπερβαίνει τα τριάντα ημερομίσθια ανειδίκευτου εργάτη καταβάλλεται μειωμένο κατά 70%. Το ημερομισθιο ανειδικευτου εργάτη στις 31/12/2009 ανερχονταν σε 33,03 ευρω και συνεπώς για το 2010 το ποσό της μηναιας ακαθάριστης κυριας ή κυριων συντάξεων που υπερβαινει τα 990,90 ευρω καταβαλλεται μειωμενο κατα 70%.
Oσον αφορά στην επικουρική σύνταξη, δεν λαμβάνεται υπόψη κατά τον προσδιορισμό του ανωτέρω εισοδηματικού κριτηρίου και καταβάλλεται χωρίς περικοπή. Tο ανωτέρω όριο των τριάντα ημερομισθίων ανειδίκευτου εργάτη προσαυξάνεται κατά έξι ημερομίσθια για κάθε ανήλικο παιδί ή παιδί που σπουδάζει σε ανώτερες ή ανώτατες σχολές και μέχρι τη συμπλήρωση του 24ού έτους της ηλικίας, καθώς και για ανίκανο για κάθε βιοποριστική εργασία παιδί. Για παράδειγμα σε περιπτωση που ο απασχολούμενος συνταξιουχος εχει ενα ανήλικο τέκνο, το ποσό της μηνιαιας ακαθάριστης κυριας ή κυριων συντάξεων που υπερβαινει τα 36 ημερομισθια ανειδικευτου εργάτη, οπως αυτα εχουν διαμορφωθεί την 31η Δεκεμβριου του περοηγουμενου ετους ητοι για το 2010 τα 1.189,08 ευρω καταβαλλεται μειωμενο κατα 70%.
Στις περιπτώσεις που προκύπτει περικοπή της κύριας σύνταξης και ο συνταξιούχος λαμβάνει περισσότερες της μίας κύριες συντάξεις, η περικοπή θα γίνεται στο ποσό της μεγαλύτερης κύριας σύνταξης και εάν δεν επαρκεί, στην αμέσως επόμενη σε ύψος κύρια σύνταξη.
Στις περιπτώσεις δικαιούχων κατωτάτων ορίων κύριας σύνταξης, η σύνταξη περιορίζεται στο οργανικό ή στα οργανικά ποσά, για όσο διάστημα διαρκεί η εργασία, και σε περίπτωση που το ποσό της οργανικής σύνταξης ή των οργανικών συντάξεων υπερβαίνουν το κατά περίπτωση εισοδηματικό όριο, περικόπτεται αναλόγως.
Στους ανωτέρω περιορισμούς υπόκεινται και τα πρόσωπα της παρ. 2 του άρθρον 2 του ν. 3833/2010 (αιρετά όργανα O.T.A., διοικητές, υποδιοικητές, πρόεδροι, αντιπρόεδροι, μέλη συλλογικών οργάνων διοίκησης N.Π.Δ.Δ., πρόεδροι, αντιπρόεδροι και μέλη ανεξάρτητων διοικητικών αρχών, πρόεδροι, αντιπρόεδροι, διευθύνοντες σύμβουλοι και τα μέλη διοικητικών συμβουλίων κ.λπ.). Eκτός της αναστολής ή περικοπής της σύνταξης, οι απασχολούμενοι συνταξιούχοι είναι υποχρεωμένοι να καταβάλλουν τις προβλεπόμενες για τους λοιπούς ασφαλισμένους εισφορές, όπως αυτές προβλέπονται από τις οικείες διατάξεις των φορέων. Aντίστοιχη υποχρέωση υπάρχει και για τους εργοδότες που απασχολούν τους ανωτέρω συνταξιούχους.
Β. Συνταξιούχοι γήρατος φορέων κύριας ασφάλισης που αυτοαπασχολούνται (παρ. 2):
Για τους συνταξιούχους λόγω γήρατος φορέων κύριας ασφάλισης που ασκούν δραστηριότητα υπακτέα στην ασφάλιση του Oργανισμού Aσφάλισης Eλευθέρων Eπαγγελματιών (O.A.E.E.) και του Eνιαίου Tαμείου Aνεξάρτητα Aπασχολούμενων (ETAA), προβλέπεται αναστολή καταβολής της κύριας και επικουρικής σύνταξης, μέχρι τη συμπλήρωση του 55ου έτους της ηλικίας. Eκτός της αναστολής της σύνταξης, οι απασχολούμενοι συνταξιούχοι είναι υποχρεωμένοι να καταβάλλουν τις προβλεπόμενες για τους λοιπούς ασφαλισμένους εισφορές, όπως αυτές προβλέπονται από τις οικείες διατάξεις των φορέων Aντίστοιχη υποχρέωση υπάρχει και για τους εργοδότες που απασχολούν τους ανωτέρω συνταξιούχους, όπως ισχύει και για τους συνταξιούχους που αναλαμβάνουν μισθωτή εργασία. Mετά τη συμπλήρωση του 55ου έτους της ηλικίας, το ποσό της μηνιαίας ακαθάριστης κύριας ή κύριων συντάξεων που υπερβαίνει τα εξήντα ημερομίσθια ανειδίκευτου εργάτη, όπως αυτά διαμορφώνονται και ισχύουν την 31η Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους, περικόπτεται. Oσον αφορά στην επικουρική σύνταξη, και στην περίπτωση αυτή δεν λαμβάνεται υπόψη κατά τον προσδιορισμό του ανωτέρω εισοδηματικού κριτηρίου και καταβάλλεται χωρίς περικοπή. Για, την εν λόγω κατηγορία απασχολούμενων συνταξιούχων όσον αφορά στην προσαύξηση του αριθμού των ημερομισθίων ανειδίκευτου εργάτη εφόσον υπάρχει ανήλικο ή ανίκανο τέκνο ή τέκνο που σπουδάζει, στον περιορισμό της σύνταξης στο οργανικό ποσό (σε περίπτωση λήψης κατωτάτου ορίου, καθώς και στον τρόπο περικοπής της σύνταξης σε περίπτωση συρροής συντάξεων, εφαρμόζονται αντιστοίχως τα προβλεπόμενα για τους συνταξιούχους γήρατος που αναλαμβάνουν εργασία. Πέραν της ως άνω περικοπής της σύνταξης, οι συνταξιούχοι γήρατος που αυτοαπασχολούνται, μετά τη συμπλήρωση του 55ου έτους της ηλικίας τους, υποχρεούνται να καταβάλλουν τις προβλεπόμενες από τις οικείες διατάξεις εισφορές προσαυξημένες κατά 50%. Eιδικά για τους συνταξιούχους που θα υπαχθούν στην ασφάλιση του ETAA, καταβάλλονται οι προβλεπόμενες για τους από 1/1/1993 ασφαλισμένους εισφορές, ασφαλισμένου και εργοδότη, ενώ δεν καταβάλλεται η προβλεπόμενη από το άρθρο 22 του ν. 2084/1992 συμμετοχή του κράτους, ύψους 10%. Aπό την καταβολή των προσαυξημένων κατά 50% ασφαλιστικών εισφορών εξαιρούνται μόνο όσοι συνταξιούχοι, λόγω της απασχόλησής τους υπάγονταν σε περισσότερους του ενός ασφαλιστικούς φορείς ή το Δημόσιο, και οι οποίοι μετά τη συνταξιοδότησή τους από έναν εκ των ανωτέρω φορέων, συνεχίζουν χωρίς διακοπ ή για την ίδια απασχόληση, υποχρεωτικά την ασφάλισή τους στον οικείο φορέα ή τομέα ασφάλισης. Για παράδειγμα, ιατρός του E.Σ.Y. που ασφαλίστηκε μέχρι 31/12/1992 (παλαιός ασφαλισμένος) υπάγεται στην ασφάλιση του Δημοσίου και του T.Σ.A.Y. Mετά τη συνταξιοδότησή του από το Δημόσιο, συνεχίζει χωρίς διακοπή την ασφάλισή του στο T.Σ.A.Y., χωρίς να καταβάλλει προσαυξημένες ασφαλιστικές εισφορές. Ομως μετά την ισχύ του αρθρου 10 του ν. 3865/2010(μεταρρυθμιση συνταξιοδοτικου συστηματος του δημοσιου ''), οι συνταξιουχοι του δημοσιου που εργάζονται εκτος του ευρυτερου δημοσιου τομεα οπως αυτος εχει οριοθετηθεί με τις διατάξεις του ν. 1256/1982 ή αυτοαπασχολουνται, εξαιρουνται απο την παρ. 2 του αρθρου 63 του ν. 2676/1999, οπως ισχύει και ως εκ τουτου η ανωτέρω ρυθμιση δεν τυγχάνει εφαρμογής και επομενως δεν καταβαλλονταιο προσυαξημενες ασφαλιστικές εισφορές. Σε οτι αφορά τον ΟΑΕΕ εαν ο ασφαλισμένος του φορέα διακόψει την ασφάλιση του και συνταξιοδοτηθεί απο τον οργανισμό και στη συνέχεια κανει εναρξη επαγγελματος και ασφαλιαστεί εκ νεου στον Οργανισμο, θα καταβαλλει προσυαξημενες κατα 50% ασφαλιστικές εισφορες ανεξάρτητα εαν η νέα δραστηριότητα ειναι η ιδια η διαφορετική απο εκεινη για την οποία ελαβε συνταξη από τον Οργανισμό (ή απο τα πρώην ΤΕΒΕ, ΤΑΕ και ΤΣΑ).
Γ-Συνταξιούχοι. αναπηρίας φορέων κύριας ασφάλισης που αναλαμβάνουν εργασία ή αυτοαπασχολούνται:
Για τους συνταξιούχους αναπηρίας φορέων κύριας ασφάλισης που αναλαμβάνουν εργασία ή αυτοαπασχολούνται και κερδίζουν, ανάλογα με το βαθμό αναπηρίας τους, περισσότερα από όσα κερδίζει υγιής απασχολούμενος, σύμφωνα με τους γενικούς όρους αμοιβής, προβλέπεται η διακοπή της σύνταξης ή των συντάξεών τους, κύριων και επικουρικών. Οσοι έχουν συνταξιοδοτηθεί με τις διατάξεις του ν. 612/1977 καθώς και με διατάξεις που παραπέμπουν σε αυτόν, θεωρούνται συνταξιούχοι αναπηρίας, παρ’ όλο που λαμβάνουν σύνταξη λόγω γήρατος, καθώς η συνταξιοδότησή τους έχει ως αιτία την αναπηρία.
- Aξιοποίηση χρόνου ασφάλισης από τον απασχολούμενο συνταξιούχο.
O χρόνος ασφάλισης του απασχολούμενου συνταξιούχου αξιοποιείται είτε για την προσαύξηση της σύνταξής του είτε για τη θεμελίωση νέου συνταξιοδοτικού δικαιώματος, σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις περί διπλοσυνταξιούχων, ακόμη και στις περιπτώσεις όπου γίνεται περικοπή της σύνταξης ή καταβολή προσαυξημένων ή μη ασφαλιστικών εισφορών, χωρίς να απαιτείται πλέον αναστολή της σύνταξης για την προσμέτρηση του χρόνου ασφάλισης. Σε περίπτωση αξιοποίησης του χρόνου ασφάλισης στον φορέα από τον οποίο ο συνταξιούχος λαμβάνει σύνταξη, ο υπολογισμός για την προσαύξηση της ήδη καταβαλλόμενης σύνταξης γίνεται με ποσοστό 1,714% επί των συντάξιμων αποδοχών, οι οποίες δεν μπορεί να υπερβαίνουν το 25πλάσιο τον ημερομισθίου ανειδίκευτου εργάτη, ή επί των ασφαλιστικών κατηγοριών, για κάθε έτος συντάξιμης υπηρεσίας ή 300 ημέρες εργασίας. O Oργανισμός ή ο Tομέας στον οποίο ασφαλίστηκε ο συνταξιούχος συμμετέχει στη δαπάνη συνταξιοδότησης και για τον διακανονισμό εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 2 του ν. 3232/2004.
-Δήλωση απασχόλησης - Παράλειψη υποβολής της σχετικής δήλωσης:
Oι συνταξιούχοι γήρατος και αναπηρίας που εμπίπτουν στις διατάξεις του άρθρου 63 του ν. 2676/1999, όπως αυτό ισχύει, οφείλουν να δηλώσουν την ανάληψη εργασίας ή ότι αυτοαπασχολούνται στον φορέα ή στους φορείς κύριας ασφάλισης από τους οποίους συνταξιοδοτούνται. Στους φορείς επικουρικής ασφάλισης σχετική δήλωση υποβάλλεται από τους συνταξιούχους γήρατος που δεν έχουν συμπληρώσει το 55ο έτος της ηλικίας τους, και από τους συνταξιούχους αναπηρίας, ανεξαρτήτως ηλικίας, δεδομένου ότι για τους τελευταίους δεν τίθεται όριο ηλικίας για τη διακοπή της σύνταξης. Σε περίπτωση που ο απασχολούμενος συνταξιούχος δεν δηλώσει την ανάληψη εργασίας ή ότι αυτοαπασχολείται, γίνεται καταλογισμός του ποσού των συντάξεων που έλαβε κατά το διάστημα που εργάστηκε ή αυτοαπασχολήθηκε και επιβάλλεται πρόστιμο επί του καταλογισθέντος ποσού ίσο με το νόμιμο τόκο υπερημερίας. Tο καταλογιζόμενο αυτό ποσό δεν μπορεί να είναι μικρότερο από δύο μηνιαίες συντάξεις ακόμη και εάν το διάστημα εργασίας ή απασχόλησης είναι μικρότερο.
-. Eξαιρούμενα πρόσωπα από τη ρύθμιση(παρ. 6).:
Oι διατάξεις του άρθρου 63 του ν. 2676/1999, όπως ισχύει, δεν έχουν εφαρμογή στους επιζώντες των συζύγων, στους συνταξιούχους του O.Γ.A., στους πολύτεκνους των οποίων το ένα τουλάχιστον των τέκνων είναι ανήλικο ή σπουδάζει σε ανώτερες ή ανώτατες σχολές και έως τη συμπλήρωση του 24ου έτους της ηλικίας τους ή είναι ανίκανο για κάθε βιοποριστική εργασία, στα πρόσωπα για τα οποία ισχύουν οι διατάξεις των Kαν. (EOK) 1408/71 και 574/72 και των διμερών συμβάσεων κοινωνικής ασφάλειας, καθώς και στα πρόσωπα που συνταξιοδοτήθηκαν με το ν. 3185/2003 και μέχρι συμπλήρωση του 55ου έτους της ηλικίας τους.
--. Καταργούμενες διατάξεις(παρ. 7):
Διατάξεις νόμων που ρυθμίζουν διαφορετικά το θέμα της απασχόλησης συνταξιουχων καταργουνται. Επισημαινουμε οτι οι διατάξεις των καταστατικών των φορέων που προβλέπουν την αναστολή της σύνταξης σε περιπτωση που ο απασχολουμενος συνταξιούχος υπαχθεί εκ νεου στην ασφάλιση του φορέα απο το οποίο συνταξιοδοτειται, καθως και οι διατάξεις της παρ. 14 του αρθρου 8 του ν. 2592/1999, εξακολουθουν να ισχύουν.
-Εναρξη Ισχύος(παρ.2):
Οι ρυθμίσεις του αρθρου 63 του ν. 2676/1999, οπως αυτό αντικαταστάθηκε με την παρ. 1 του αρθρου 16 του ν. 3863/2010, ισχύουν για τους συνταξιούχους που θα ανέλαβαν εργασία ή αυτοαπασχολούνται ή διορίστηκαν σε θέσεις της παρ. 2 του αρθρου 2 του ν. 3833/2010 απο 15/7/2010 και εφεξης. Για τους συνταξιουχους που εχουν ήδη αναλάβει εργασία ή αυτοαπασχολουνται ή εχουν διοριστεί σε θέσεις της παρ. 2 του αρθρου 2 του ν. 3833/2010 και μέχρι σήμερα δεν καταλαμβανόνταν απο τις ρυθμίσεις του αρθρου 63 του ν. 2676/1999 οπως αυτό ίσχυε μεχρι 14/7/2010, οι ανωτέρω ρυθμίσεις εφαρμόζονται απο 1/1/2013. Για τους συνταξιούχους που εχουν ήδη αναλάβει εργασία ή αυτοαπασχολούνται και εμπιπτουν στις ρυθμίσεις του αρθρου 63 του ν. 2676/1999, οπως αυτό ίσχυε μεχρι 14/7/2010, εξακολουθεί να εφαρμόζεται το προισχυον καθεστως μέχρι 31/12/2012 και απο 1/1/2013 εφαρμόζεται η παρούσα ρυθμμιση, καταργούμενης κάθε αλλης αντίθετης διάταξης.
-Επέκταση της ρύθμισης στους συνταξιούχους του δημοσίου(παρ.3).
Μετά την ισχύ του αρθρου 10 του ν. 3865/2010, οι διατάξεις της παρ. 1 του αρθρου 63 του ν. 2676/1999, οπως ισχύουν, εχουν ανάλογη εφαρμογή και για τους συνταξιουχους του δημοσίου που εργάζονται εκτός του ευρυτερου δημόσιου τομέα οποως αυτό εχει οριοθετηθεί με τις διατάξεις της παρ. 6 του αρθρου 1 του ν. 1256/1982 ή αυτοαπασχολούνται. Ως εκ τουτου η παρ. 2 του αρθρου 63 του ν. 2676/1999, οπώς ισχύει, δεν εχει εφαρμογή στις ανωτέρω περιπτώσεις συνταξιουχων που θα αυτοαπασχοληθούν, οι οποίοι θα καταβάλλουν τις προβλεπόμενες ασφαλιστικές εισφορές χωρίς προσαύξηση. Περισσοτερες οδηγίες επι του θέματος θα δοθουν απο το Γενικο Λογιστήριο του κράτους.
ΗΛΙΑΣ ΠΑΝ.ΓΕΩΡΓΑΚΗΣ
Κυριακή 17 Οκτωβρίου 2010
Τρίτη 5 Οκτωβρίου 2010
ΣΥΝΕΧΗΣ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗ
ΟΤΑΝ ΘΑ έρθει η ώρα να γίνει «ταµείο», ένας απολογισµός για τα δεινά που επέφερε το περίφηµο Μνηµόνιο, είναι σίγουρο ότι κανείς δεν θα εκπλαγεί. Κι αυτό γιατί θα γίνουν οι διαπιστώσεις όλων αυτών που συµβαίνουν σήµερα.
Η φιλοσοφία είναι απλή: κέρδη – ή µάλλον υπερκέρδη – στις τράπεζες και τις επιχειρήσεις. Και προνόµια. Ολο και περισσότερα προνόµια. Με θύµατα µισθωτούς, συνταξιούχους και µικροµεσαίους. Η οικονοµία οδηγείται σε ύφεση και όλο και περισσότεροι οδηγούνται στη φτώχεια και την εξαθλίωση. Το 2011 θα είναι χειρότερο. Οι κοινωνικές ανισότητες µεγαλώνουν, η ανεργία αυξάνεται, το εισόδηµα µειώνεται, νέα φορολογικά βάρη φορτώνονται στις πλάτες των µη εχόντων.
Και σαν να µην φθάνει αυτή η πρωτοφανής επίθεση στα εισοδήµατα, έρχεται και νέος γύρος αφαίµαξης αυτή τη φορά (πάλι) για τους εργαζοµένους στο Δηµόσιο.
Παρ’ όλο που οι περικοπές που ήδη έγιναν επέφεραν πραγµατική µείωση για καθένα δηµόσιο υπάλληλο στο 25% του εισοδήµατός του (µε πληθωρισµό άνω του 5% αθροιστικά κατ’ ελάχιστο όριο τη διετία 2009-2010), έρχεται και νέο µαχαίρι µέσω του ενιαίου µισθολογίου όταν το 80% των εργαζοµένων στη δηµόσια διοίκηση έχει αποδοχές µεταξύ 1.000 - 1.500 ευρώ.
Φυσικά δεν είναι µόνο το Δηµόσιο. Η µεγάλη σφαγή εργασιακών και ασφαλιστικών δικαιωµάτων έχει αρχίσει στον ιδιωτικό τοµέα όπου οι απολύσεις, τα λουκέτα και η ασυδοσία εργοδοτών βρίσκονται στην ηµερήσια διάταξη όταν:
n η µία στις δύο νέες προσλήψεις εργαζοµένων γίνεται µε καθεστώς µερικής απασχόλησης (δηλαδή µε µειωµένο ωράριο και µειωµένες αποδοχές). Οι «ευέλικτα» εργαζόµενοι στη χώρα µας ξεπερνούν το ένα εκατοµµύριο.
n σηµειώνεται ραγδαία αύξηση στην εκ περιτροπής εργασία (όχι για όλες τις ηµέρες της εβδοµάδας). Κάτω των 900 ευρώ οι αµοιβές για 2 στους 3 εργαζοµένους µε προσωρινή απασχόληση.
Το επικαιροποιηµένο Μνηµόνιο περιλαµβάνει νέα επώδυνα µέτρα εις βάρος των εργαζοµένων και της κοινωνίας: παραπέρα µείωση εισοδηµάτων, νέα φορολογικά βάρη, ξεπούληµα δηµοσίων επιχειρήσεων, συγχωνεύσεις υπηρεσιών και καταργήσεις θέσεων, κατάργηση συλλογικών συµβάσεων, υποβάθµιση κοινωνικών δικαιωµάτων. Και το µεγάλο βασανιστικό ερώτηµα είναι ποια Ελλάδα παραδίδουµε στα παιδιά µας... (TA NEA-5/10/2010).
Η φιλοσοφία είναι απλή: κέρδη – ή µάλλον υπερκέρδη – στις τράπεζες και τις επιχειρήσεις. Και προνόµια. Ολο και περισσότερα προνόµια. Με θύµατα µισθωτούς, συνταξιούχους και µικροµεσαίους. Η οικονοµία οδηγείται σε ύφεση και όλο και περισσότεροι οδηγούνται στη φτώχεια και την εξαθλίωση. Το 2011 θα είναι χειρότερο. Οι κοινωνικές ανισότητες µεγαλώνουν, η ανεργία αυξάνεται, το εισόδηµα µειώνεται, νέα φορολογικά βάρη φορτώνονται στις πλάτες των µη εχόντων.
Και σαν να µην φθάνει αυτή η πρωτοφανής επίθεση στα εισοδήµατα, έρχεται και νέος γύρος αφαίµαξης αυτή τη φορά (πάλι) για τους εργαζοµένους στο Δηµόσιο.
Παρ’ όλο που οι περικοπές που ήδη έγιναν επέφεραν πραγµατική µείωση για καθένα δηµόσιο υπάλληλο στο 25% του εισοδήµατός του (µε πληθωρισµό άνω του 5% αθροιστικά κατ’ ελάχιστο όριο τη διετία 2009-2010), έρχεται και νέο µαχαίρι µέσω του ενιαίου µισθολογίου όταν το 80% των εργαζοµένων στη δηµόσια διοίκηση έχει αποδοχές µεταξύ 1.000 - 1.500 ευρώ.
Φυσικά δεν είναι µόνο το Δηµόσιο. Η µεγάλη σφαγή εργασιακών και ασφαλιστικών δικαιωµάτων έχει αρχίσει στον ιδιωτικό τοµέα όπου οι απολύσεις, τα λουκέτα και η ασυδοσία εργοδοτών βρίσκονται στην ηµερήσια διάταξη όταν:
n η µία στις δύο νέες προσλήψεις εργαζοµένων γίνεται µε καθεστώς µερικής απασχόλησης (δηλαδή µε µειωµένο ωράριο και µειωµένες αποδοχές). Οι «ευέλικτα» εργαζόµενοι στη χώρα µας ξεπερνούν το ένα εκατοµµύριο.
n σηµειώνεται ραγδαία αύξηση στην εκ περιτροπής εργασία (όχι για όλες τις ηµέρες της εβδοµάδας). Κάτω των 900 ευρώ οι αµοιβές για 2 στους 3 εργαζοµένους µε προσωρινή απασχόληση.
Το επικαιροποιηµένο Μνηµόνιο περιλαµβάνει νέα επώδυνα µέτρα εις βάρος των εργαζοµένων και της κοινωνίας: παραπέρα µείωση εισοδηµάτων, νέα φορολογικά βάρη, ξεπούληµα δηµοσίων επιχειρήσεων, συγχωνεύσεις υπηρεσιών και καταργήσεις θέσεων, κατάργηση συλλογικών συµβάσεων, υποβάθµιση κοινωνικών δικαιωµάτων. Και το µεγάλο βασανιστικό ερώτηµα είναι ποια Ελλάδα παραδίδουµε στα παιδιά µας... (TA NEA-5/10/2010).
Κυριακή 3 Οκτωβρίου 2010
ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ:ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΔΟΧΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΧΗΡΕΙΑΣ
ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ:ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΔΟΧΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΧΗΡΕΙΑΣ
1. OI ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΔΟΧΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ: Mεσοσταθμική αυξηση 9% -όχι όμως για όλες τις κατηγορίες ασφαλισμένων- αλλά και γρηγορότερη έκδοση συντάξεων, θα κερδίσουν όσοι εργαζόμενοι συνταξιοδοτηθούν απο την 1.1. 2011 και εχουν διαδοχική ασφάλιση, δηλαδή ειναι ασφαλισμένοι σε δυο και άνω ταμεία. Σήμερα ένας συνταξιούχος με καθεστώς διαδοχικής ασφάλισης λαμβάνει κατά 30% μικρότερη σύνταξη από αυτήν ενός συνταξιούχου που ασφαλίστηκε τα ίδια χρόνια σε ένα μόνο ασφαλιστικό ταμείο. Πάντως οι αλλαγές που επέρχονται (σσ προσοχή αφορά όσους υποβάλλουν αιτηση συνταξιοδότησης απο την 1.1.2011)δεν αποκαθιστούν πλήρως την αδικία την οποία θα εξακολουθήσουν να υφίστανται οι διαδοχικά ασφαλισμένοι εισπράττοντας χαμηλότερες συντάξεις σε σύγκριση με ένα ασφαλισμένο ο οποίος έχει διανύσει ολόκληρο τον εργασιακό του βίο σε ένα ταμείο. Όσον αφορά το χρόνο έκδοσης των συνταξιοδοτήσεων με διαδοχική ασφάλιση( το υπουργειο Εργασίας εδωσε παραδειγματα αυξησης της συνταξης με διαδοχική μεχρι 24.9%) υπόσχεται ταχύτερη έκδοση απο το 2011 με την καθιέρωση της προσυνταξιοδοτικης βεβαίωσης. Σημερα ο χρόνος που απαιτείται για να εκδοθεί μια συνταξιοδοτική απόφαση, όταν υπάρχει διαδοχική ασφάλιση, εξακολουθεί να είναι αρκετά μακρύς. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι όταν απονέμων φορέας είναι το Ι.Κ.Α. ή ο Ο.Α.Ε.Ε. ο χρόνος αυτός προσεγγίζει κατά μέσο όρο το ένα έτος, όταν ο αντίστοιχος μέσος χρόνος έκδοσης απόφασης χωρίς διαδοχική ασφάλιση είναι 3 έως 4 μήνες για το Ι.Κ.Α. και 6,5 μήνες για τον Ο.Α.Ε.Ε. Η σχετική εγκύκλιος μαζι με ερωτήσεις-απαντήσεις εκδόθηκε χτες απο το υπ. Εργασιας.
Με το νεο συστημα το κλειδί για τη βελτίωση του ύψους των νέων συντάξεων(οπως προβλεπεται απο το νομο Λοβέρδου-ν. 3863/2010), είναι οι συντελεστές «ωρίμασης» των συντάξιμων αποδοχών (θα πολλαπλασιάζονται με τις αποδοχές των παρελθόντων ετών). Με το νεο τροπο κερδισμένοι θα ειναοι κυριως οι παλιοί ασφαλισμένοι που για πρώτη φορά ασφαλίστηκαν σε ταμεία μισθωτών (δεν κερδίζουν τίποτα όσοι είχαν πρωτοασφαλιστεί σε ταμεία αυτοαπασχολουμένων). Επισης κερδίζουν οσοι δεν συνταξιοδοτούνται πρόωρα αφού η ποινή της περικοπής της σύνταξης του συμμετέχοντα φορέα - και στην περίπτωση της διαδοχικής - θα είναι 6% από 1/1/2001, από 3% φέτος.
Με το νεο σύστημα οι εργαζόμενοι οι οποίοι ασφαλίστηκαν διαδοχικά σε περισσότερους από έναν ασφαλιστικούς οργανισμούς δικαιούνται σύνταξη από τον τελευταίο οργανισμό στον οποίο ήταν ασφαλισμένοι κατά την τελευταία χρονική περίοδο της απασχόλησής τους, εφόσον πραγματοποίησαν στην ασφάλισή του:
-Πέντε ολόκληρα έτη ή 1.500 ημέρες ασφάλισης, εκ των οποίων όμως 20 μήνες ή 500 ημέρες την τελευταία πενταετία πριν από τη διακοπή της απασχόλησης ή την υποβολή αίτησης για την κρίση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος σύνταξης λόγω γήρατος.
-Σαράντα μήνες ή 1.000 ημέρες, εκ των οποίων όμως 12 μήνες ή 300 ημέρες αντίστοιχα κατά την τελευταία πενταετία πριν από τη διακοπή της απασχόλησης ή την υποβολή της αίτησης για την κρίση του δικαιώματος σύνταξης λόγω αναπηρίας ή θανάτου.
-Ως νομοθεσία του οργανισμού για την εφαρμογή της ρύθμισης νοούνται οι διατάξεις που ορίζουν τον απαιτούμενο για τη συνταξιοδότηση χρόνο, την ηλικία, την αναπηρία και τον θάνατο. -Αν ο ασφαλισμένος πραγματοποίησε στην ασφάλιση του τελευταίου οργανισμού τον αριθμό ημερών εργασίας ή των ετών ασφάλισης που ορίζονται από τη ρύθμιση, αλλά στην περίπτωση αυτή δεν έχει πραγματοποιήσει τον απαιτούμενο από τη νομοθεσία του τελευταίου οργανισμού χρόνο ασφάλισης για τη συνταξιοδότησή του λόγω γήρατος ή αναπηρίας ή των μελών της οικογένειάς του λόγω θανάτου ή δεν πραγματοποίησε στην ασφάλιση του τελευταίου οργανισμού τον αριθμό ημερών εργασίας ή ετών ασφάλισης που ορίζονται από τις διατάξεις της προηγούμενης διάταξης, δικαιούνται σύνταξη αυτός ή τα μέλη της οικογένειάς του από τον οργανισμό στην ασφάλιση του οποίου πραγματοποίησε τις περισσότερες ημέρες εργασίας ή έτη ασφάλισης.
-Αν ο ασφαλισμένος δεν συγκεντρώνει τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης που προβλέπει η νομοθεσία του οργανισμού στην ασφάλιση του οποίου πραγματοποίησε τις περισσότερες ημέρες εργασίας ή έτη ασφάλισης, τότε το δικαίωμα του ασφαλισμένου κρίνεται από τους άλλους οργανισμούς στους οποίους ασφαλίστηκε κατά φθίνουσα σειρά αριθμού ημερών εργασίας, εκτός από τον τελευταίο.
-Ολόκληρος ο χρόνος της διαδοχικής ασφάλισης υπολογίζεται από τον αρμόδιο για την απονομή της σύνταξης οργανισμό ως χρόνος που διανύθηκε στην ασφάλισή του τόσο για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος όσο και για τον καθορισμό της σύνταξης, και δεν είναι δυνατή η προσμέτρηση μόνο μέρους του χρόνου που διανύθηκε στην ασφάλιση του κάθε οργανισμού.
Για να γινει κατανοητή η αλλαγή που επέρχεται απο την 1.1.2011 στο καθεστώς της διαδοχικής ασφάλισης το υπουργειο Εργασιας παραθέτει τον παρακάτω μίνι οδηγό:
-Ερώτηση: Ποιους αφορούν οι νέες ρυθμίσεις για τη διαδοχική ασφάλιση;
Απάντηση: Οι νέες ρυθμίσεις εφαρμόζονται σε όσους υποβάλλουν αίτηση συνταξιοδότησης από 1/1/2011 και μετά, και εφόσον φυσικά έχουν ασφαλισθεί διαδοχικά σε δύο ή περισσότερα ταμεία.
-Ερώτηση: Ποιες είναι οι αλλαγές που επέρχονται σε σχέση με το φορέα που απονέμει τη σύνταξη;
Απάντηση: Καμία αλλαγή δεν υπάρχει για τις περιπτώσεις σύνταξης γήρατος. Προβλέπονται όμως ευνοϊκότερες προϋποθέσεις για τις συντάξεις αναπηρίας και συντάξεις λόγω θανάτου. Για να απονεμηθεί σύνταξη από τον τελευταίο φορέα αρκούν 1000 ημέρες ασφάλισης από τις οποίες 300 την τελευταία πενταετία (από 1500 και 500 αντίστοιχα που απαιτούντο με το σημερινό καθεστώς στην πρώτη εξέταση του αιτήματος). Ειδικά όμως για τις συντάξεις λόγω αναπηρίας ή θανάτου και εφόσον έχει απορριφθεί το αίτημα από όλους τους φορείς ο τελευταίος φορέας απονέμει σύνταξη εφόσον πληρούνται βέβαια οι γενικές και ειδικές προϋποθέσεις, αλλά αρκούν 300 ημέρες ασφάλισης στον φορέα αυτό.
Ερώτηση: Τι αλλάζει στον τρόπο υπολογισμού των συντάξεων με διαδοχική ασφάλιση και ποιοι ωφελούνται;
Απάντηση: Στην πραγματικότητα πρόκειται για θεραπεία μίας αδικίας πολλών ετών. Οι χαμένοι των μέχρι τώρα διατάξεων της διαδοχικής ασφάλισης ήταν κυρίως όσοι ασφαλίστηκαν σε ταμεία μισθωτών αρχικά ΙΚΑ ΝΑΤ κ.λ.π.) και συνέχισαν την ασφάλιση τους σε ταμεία ελευθέρων επαγγελματιών, το Δημόσιο ή ειδικά ταμεία. Με τις ρυθμίσεις που ισχύουν μέχρι 31/12/2010, οι αποδοχές των εργαζομένων επικαιροποιούνται μόνο με τις μεταβολές του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή. Με το νέο νόμο οι αποδοχές επικαιροποιούνται και με το συντελεστή ωρίμανσης που φθάνει μέχρι και υπερδιπλασιασμό των συντάξιμων αποδοχών. Επομένως οι ασφαλισμένοι που θα έχουν βελτίωση στο ποσό της σύνταξης τους είναι κυρίως όσοι έχουν την παραπάνω πορεία, δηλαδή ξεκίνησαν την ασφάλιση τους σε ταμεία μισθωτών και συνταξιοδοτούνται από τον ΟΑΕΕ Δημόσιο, πρώην Ταμεία ΔΕΚΟ και Τραπεζών που είναι ενταγμένα στο ΙΚΑ, ΕΤΑΑ και ΕΤΑΠ-ΜΜΕ. Εάν έχει προηγηθεί ασφάλιση σε ταμείο αυτοαπασχολουμένων και στη συνέχεια σε ταμείο μισθωτών δεν προκύπτει διαφορά.
-Ερώτηση: Τι προβλέπεται στις περιπτώσεις που υπάρχει διαφορετικό όριο ηλικίας συνταξιοδότησης στα ταμεία στα οποία έχει ασφαλισθεί ο εργαζόμενος;
Απάντηση: Όταν ο εργαζόμενος έχει ασφαλισθεί σε ταμεία για τα οποία το όριο ηλικίας είναι διαφορετικό και έχει συμπληρώσει τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης με διαδοχική ασφάλιση έχει δύο επιλογές:
α. Να πάρει ταυτόχρονα τη σύνταξη που αντιστοιχεί σε όλα τα ταμεία (η σύνταξη χορηγείται πάντοτε από τον απονέμοντα φορέα). Στην περίπτωση αυτή το ποσό της σύνταξης που αντιστοιχεί στο ταμείο στο οποίο δεν έχει συμπληρωθεί το όριο ηλικίας, είναι μειωμένο κατά 6% για κάθε χρόνο που υπολείπεται του 55ου έτους για γυναίκα ασφαλισμένη και του 60ου έτους για άνδρα ασφαλισμένο. Για ασφαλισμένους από 1/1/1993 και μετά, η μείωση γίνεται ενιαία για άνδρα και γυναίκα για το χρόνο που υπολείπεται του 60ου έτους.
β. Να πάρει το ποσό της σύνταξης που αντιστοιχεί στο ταμείο ή στα ταμεία που έχει συμπληρωθεί το προβλεπόμενο όριο ηλικίας και να περιμένει τη συμπλήρωση των ορίων που αναφέρονται στην περίπτωση (α) για να πάρει σύνταξη χωρίς καμία σημείωση.
-Παράδειγμα 1ο: Ασφαλισμένος στο ΤΕΒΕ (ΟΑΕΕ) έχει συμπληρώσει 10.025 ημέρες ασφάλισης. Πριν το ΤΕΒΕ(ΟΑΕΕ) είχε ασφαλιστεί στο ΙΚΑ όπου είχε συμπληρώσει 2.900 ημέρες ασφάλισης. Ποιο θα είναι το ποσό της σύνταξης που θα πάρει σε ηλικία 60 ετών που συνταξιοδοτείται; Με το σημερινό καθεστώς το ποσό της σύνταξης θα είναι 1.361 ευρώ. Με το καθεστώς που θα ισχύσει από 1/1/2011 και μετά το ποσό της σύνταξης θα είναι 1.436 ευρώ(+5,5,%).
-Παράδειγμα 2ο: Ασφαλισμένος του ΤΕΒΕ (ΟΑΕΕ) έχει συμπληρώσει στην ασφάλιση του 2.350 ημέρες. Πριν το ΤΕΒΕ (ΟΑΕΕ) είχε ασφαλιστεί στο ΙΚΑ όπου είχε συμπληρώσει 5.545 ημέρες ασφάλισης. Ποιο θα είναι το ποσό της σύνταξης που θα πάρει σε ηλικία 65 ετών; Με το καθεστώς που ισχύει σήμερα το ποσό της σύνταξης θα είναι 869 ευρώ. Με τις νέες ρυθμίσεις το ποσό της σύνταξης θα είναι 968 ευρώ (+11,4%)
Παράδειγμα 3ο: Ασφαλισμένος του ΤΕΒΕ (ΟΑΕΕ) έχει συμπληρώσει στην ασφάλιση του 8.650 ημέρες. Πριν το ΤΕΒΕ (ΟΑΕΕ) είχε ασφαλισθεί στο ΙΚΑ και έχει συμπληρώσει 4.180 ημέρες. Ποιο είναι το ποσό της σύνταξης που θα πάρει σε ηλικία 60 ετών; Με το σημερινό καθεστώς το ποσό της σύνταξης θα είναι 1.443 ευρώ. Με τις νέες ρυθμίσεις το ποσό της σύνταξης θα είναι 1.705 ευρώ (+18,1%).
Παράδειγμα 4ο: Εργαζόμενος στο Δημόσιο έχει συμπληρώσει 25 έτη ασφάλισης σε αυτό και έχει στο ΙΚΑ 10 έτη ασφάλισης πριν το Δημόσιο. Ποιό θα είναι το ποσό της σύνταξης που θα πάρει σε ηλικία 58 ετών που συνταξιοδοτείται; Με το σημερινό καθεστώς το ποσό της σύνταξης θα είναι 1.021 ευρώ. Με τις νέες ρυθμίσεις το ποσό της σύνταξης θα είναι 1.129 ευρώ (+10,7%).
Παράδειγμα 5ο: Ασφαλισμένη στον πρώην ΟΑΠ-ΔΕΗ [DEHr.AT] (έχει συγχωνευθεί στο ΙΚΑ), έχει συμπληρώσει 28 έτη ασφάλισης και πριν από αυτόν 7 χρόνια στο ΙΚΑ. Μπορεί να συνταξιοδοτηθεί με 35 έτη ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας. Ποιο είναι το ποσό της σύνταξης που θα πάρει; Με το σημερινό καθεστώς το ποσό της σύνταξης που θα πάρει θα είναι 1.512 ευρώ. Με τις νέες ρυθμίσεις το ποσό της σύνταξης που θα πάρει θα είναι 1.589 ευρώ (+5%).
Παράδειγμα 6ο: Εργαζόμενη στο Δημόσιο μητέρα ανηλίκου παιδιού έχει συμπληρώσει 15 έτη στο δημόσιο και 10 έτη στο ΙΚΑ όπου ήταν ασφαλισμένη πριν το Δημόσιο. Πόση σύνταξη θα πάρει σε ηλικία 50 ετών που δικαιούται σύνταξης; Με το σημερινό καθεστώς η εργαζόμενη μπορεί να επιλέγει:
α. Να πάρει σύνταξη σε ηλικία 50 ετών για όλο το χρόνο ασφάλισης (δημόσιο + ΙΚΑ) οπότε το ποσό για συνταξιοδότηση το 2010 θα είναι 564 ευρώ.
β. Να πάρει σύνταξη μόνο για το χρόνο του δημοσίου που είναι 446 ευρώ και σε ηλικία 55 ετών να πάρει επιπλέον 139 ευρώ για πού ισχύει με το χρόνο ασφάλισης στο ΙΚΑ (χωρίς τη μείωση του 3% που ισχύει μέχρι το τέλος του 2010). Με τις νέες διατάξεις και εφόσον συνταξιοδοτηθεί από 1/1/2011 και μετά με τον ίδιο χρόνο ασφάλισης (για να υπάρχει σύγκριση των στοιχείων) μπορεί να επιλέξει:
α. Να πάρει σύνταξη για όλο το χρόνο ασφάλισης οπότε το ποσό θα είναι 576 ευρώ (+2,27%). Στην πραγματικότητα βέβαια το ποσό θα είναι μεγαλύτερο (και μόνο εκ του λόγου ότι θα είναι μεγαλύτερη των 50 ετών).
β. Να πάρει σύνταξη μόνο για τα χρόνια του δημοσίου 446 ευρώ και στην ηλικία των 55 ετών να πάρει και το ποσό σύνταξης που αντιστοιχεί στο ΙΚΑ και με το νέο καθεστώς διαμορφώνεται στα 186 ευρώ (σύνολο 632 ευρώ).
Παράδειγμα 7ο: Ασφαλισμένος στο πρώην ΤΣΑ (ΟΑΕΕ) έχει συμπληρώσει 5.300 ημέρες ασφάλισης. Πριν από το ΤΣΑ (ΟΑΕΕ) είχε ασφαλιστεί στο ΙΚΑ, όπου είχε συμπληρώσει 5.200 ημέρες.
Ποιο είναι το ποσό της σύνταξης που θα πάρει σε ηλικία 60 ετών που συνταξιοδοτείται; Με το σημερινό καθεστώς το ποσό της σύνταξης που θα πάρει θα είναι 695 ευρώ. Με το νέο καθεστώς το ποσό της σύνταξης θα είναι 793 ευρώ (+24,9%).
2. OI ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΙΣ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΧΗΡΕΙΑΣ:. Οι νέες ρυθμίσεις εφαρμόζονται για συντάξεις χηρείας, όταν ο θάνατος επήλθε ή επέλθει από 15 Ιουλίου 2010 και μετά (ημέρα δημοσίευσης του νέου νόμου). Καμία μεταβολή δεν επέρχεται στις συντάξεις χηρείας όταν ο θάνατος επήλθε πριν τις 15 Ιουλίου 2010. Με το νεο νομο επεκτείνεται και στο δημόσιο το καθεστώς συνταξιοδότησης λόγω θανάτου που ισχύει στον ιδιωτικό τομέα, ενώ από τις 15 Ιουλίου και μετά, προβλέπεται αύξηση των ετών έγγαμης συμβίωσης προκειμένου ο επιζών των συζύγων να δικαιωθεί σύνταξης.
Οι βασικές προϋποθέσεις είναι αθροιστικά οι ακόλουθες:
- Να έχει συμπληρωθεί ο απαραίτητος χρόνος ασφάλισης που προβλέπεται από τις ειδικές διατάξεις κάθε ταμείου ή από τις γενικές διατάξεις
- Να έχουν συμπληρωθεί 3 έτη έγγαμης συμβίωσης μέχρι την ημερομηνία θανάτου όταν ο θανών ήταν εργαζόμενος κατά την ημερομηνία τέλεσης του γάμου (ο χρόνος αυτός ήταν από 6 μήνες μέχρι 2 χρόνια με το προηγούμενο καθεστώς) εκτός εάν:
α. Έχει γεννηθεί παιδί κατά την διάρκεια της έγγαμης συμβίωσης
β. Η γυναίκα βρίσκεται σε κατάσταση εγκυμοσύνης σε περίπτωση θανάτου του συζύγου
γ. Ο θάνατος οφείλεται σε βίαιο συμβάν
- Να έχουν συμπληρωθεί 5 χρόνια έγγαμης συμβίωσης ( από 1 μέχρι 2 έτη που προέβλεπε το προηγούμενο καθεστώς), όταν ο θανών ήταν συνταξιούχος, εκτός εάν ισχύει μια από τις περιπτώσεις α, β, γ, που αναφέρονται παραπάνω οπότε δεν ισχύει η προϋπόθεση των 5 ετών.
Να σημειωθεί πως, οι προϋποθέσεις είναι πλέον ίδιες για τους άνδρες και για τις γυναίκες, χωρίς εξαιρέσεις σε όλα τα ταμεία.
Αναλυτικότερα, σύμφωνα με τις εγκυκλίους ορίζεται πως σε περίπτωση θανάτου ασφαλισμένου, θα πρέπει να έχουν παρέλθει τρία χρόνια από την τέλεση του γάμου, προκειμένου ο επιζών σύζυγος να δικαιούται σύνταξη (από όλα τα ταμεία κύριας και επικουρικής ασφάλισης και το δημόσιο) λόγω θανάτου.
Η πάροδος τριετίας δεν ισχύει στις περιπτώσεις που ο θάνατος του ασφαλισμένου οφείλεται σε ατύχημα, εργατικό ή μη, ή κατά τη διάρκεια του γάμου γεννήθηκε, νομιμοποιήθηκε, αναγνωρίστηκε ή υιοθετήθηκε τέκνο, ή η χήρα κατά το χρόνο θανάτου του ασφαλισμένου τελούσε σε κατάσταση εγκυμοσύνης, η οποία δεν διεκόπη και γεννήθηκε ζων τέκνο.
Σε περίπτωση θανάτου συνταξιούχου λόγω γήρατος ή αναπηρίας, θα πρέπει να έχουν παρέλθει πέντε έτη από την τέλεση του γάμου, προκειμένου ο επιζών σύζυγος να δικαιούται σύνταξη λόγω θανάτου από ασφαλιστικούς οργανισμούς κύριας ή επικουρικής ασφάλισης ή το Δημόσιο, εκτός και εάν κατά τη διάρκεια του γάμου γεννήθηκε, νομιμοποιήθηκε, αναγνωρίστηκε ή υιοθετήθηκε τέκνο, ή η χήρα κατά το χρόνο θανάτου του ασφαλισμένου τελούσε σε κατάσταση εγκυμοσύνης, η οποία δεν διεκόπη και γεννήθηκε ζων τέκνο.
Η διάταξη έχει εφαρμογή τόσο στους μέχρι 31/12/1992 ασφαλισμένους (παλαιοί ασφαλισμένοι), όσο και στους από 1/1/1993 ασφαλισμένους (νέοι ασφαλισμένοι), σε οποιοδήποτε φορέα ασφάλισης ή το Δημόσιο. Κάθε άλλη διάταξη, γενική ή καταστατική, έχει καταργηθεί.
Ειδικοί όροι συνταξιοδότησης επιζώντων συζύγων
Προβλέπεται πλέον ρητά η χορήγηση σύνταξης λόγω θανάτου στον επιζώντα για μία τριετία, χωρίς περιορισμούς, σε περίπτωση θανάτου ασφαλισμένου ή συνταξιούχου ασφαλιστικού οργανισμού κύριας ή επικουρικής ασφάλισης, από την πρώτη του επομένου του θανάτου μήνα, εφόσον ο επιζών σύζυγος δικαιούται να λάβει σύνταξη λόγω θανάτου σύμφωνα με τις γενικές ή καταστατικές διατάξεις του κάθε ασφαλιστικού οργανισμού. Μετά από την πάροδο της τριετίας, ο επιζών σύζυγος, εφόσον εργάζεται ή αυτοαπασχολείται ή λαμβάνει σύνταξη από οποιαδήποτε πηγή, η σύνταξη θανάτου περιορίζεται στο 50% της δικαιούμενης σύνταξης θανάτου, έως τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας, και μετά τη συμπλήρωση του ορίου αυτού λαμβάνει το 70% της σύνταξης αυτής. Τα ανωτέρω δεν έχουν εφαρμογή, στην περίπτωση που ο επιζών σύζυγος, κατά την ημερομηνία θανάτου, είναι ανάπηρος σωματικά ή πνευματικά σε ποσοστό 67% και άνω, οπότε λαμβάνει ολόκληρη τη δικαιούμενη σύνταξη, για όσο χρονικό διάστημα διαρκεί η αναπηρία, ανεξαρτήτως άλλων προϋποθέσεων.
Σε περίπτωση που ο επιζών σύζυγος λαμβάνει και σύνταξη από ίδιο δικαίωμα ή περισσότερες της μίας συντάξεις λόγω θανάτου, κύριες ή επικουρικές, ο ανωτέρω περιορισμός της σύνταξης, γίνεται σε μία από τις κύριες καθώς και σε μία από τις επικουρικές συντάξεις της επιλογής του.
Τα ανωτέρω εφαρμόζονται και στους συνταξιούχους ή βοηθηματούχους τύπου σύνταξης του ΙΚΑ, που λαμβάνουν κατώτατα όρια σύνταξης από τον φορέα.
Σε περίπτωση που η σύνταξη θανάτου καταβάλλεται μειωμένη και ο θανών ασφαλισμένος ή συνταξιούχος καταλείπει τέκνα που δικαιούνται σύνταξη θανάτου σύμφωνα με τις γενικές ή καταστατικές διατάξεις των φορέων που χορηγούν τη σύνταξη θανάτου, το υπόλοιπο της σύνταξης του επιζώντα επιμερίζεται στα τέκνα σε ίσα μέρη. Ο περιορισμός αυτός ισχύει και στην περίπτωση που η σύνταξη λόγω θανάτου καταβάλλεται από τους ασφαλιστικούς οργανισμούς αρμοδιότητας του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
Ο επιζών σύζυγος που λαμβάνει σύνταξη από ίδιο δικαίωμα ή σύνταξη λόγω θανάτου από φορέα αρμοδιότητας του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης ή το ΝΑΤ, και σύνταξη λόγω θανάτου από τους ανωτέρω φορείς ή το Δημόσιο, από υπηρεσία που παρασχέθηκε στο Δημόσιο ή τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, υπόκειται σε περιορισμό της σύνταξης, με αντίστοιχο επιμερισμό του υπολοίπου της σύνταξης στα δικαιοδόχα τέκνα, εφόσον υπάρχουν.
Για παράδειγμα, συνταξιούχος γήρατος του ΟΑΕΕ λαμβάνει σύνταξη θανάτου από τον Τομέα Σύνταξης Μηχανικών και Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (ΤΣΜΕΔΕ) του ΕΤΑΑ, από εργασία του θανόντος στο Δημόσιο. Στην περίπτωση αυτή η σύνταξη λόγω θανάτου καταβάλλεται χωρίς περιορισμό για μία τριετία από την πρώτη του επομένου του θανάτου μήνα. Μετά την πάροδο της τριετίας, εφόσον ο συνταξιούχος δεν έχει συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας του, η σύνταξη περιορίζεται κατά 50%, και ο επιζών σύζυγος επιλέγει εάν ο περιορισμός της σύνταξης θα γίνει στη σύνταξης γήρατος που λαμβάνει από τον ΟΑΕΕ ή στη σύνταξη θανάτου που λαμβάνει από το ΤΣΜΕΔΕ. Μετά τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας, ο επιζών σύζυγος λαμβάνει το 70% της σύνταξης που έχει επιλέξει να περιοριστεί. Εφόσον υπάρχουν τέκνα, τα οποία δικαιούνται σύνταξη λόγω θανάτου σύμφωνα με τις καταστατικές διατάξεις του ΟΑΕΕ ή του ΤΣΜΕΔΕ, το ποσό της σύνταξης που περικόπτεται από τον επιζώντα σύζυγο επιμερίζεται στα τέκνα.
Επισημαίνεται ότι, δικαίωμα επιλογής σε ότι αφορά στον περιορισμό της σύνταξης του Δημοσίου έχουν μόνο όσοι λαμβάνουν από αυτό σύνταξη λόγω θανάτου και όχι σύνταξη εξ ιδίου δικαιώματος.
Σε περίπτωση που ο επιζών σύζυγος λαμβάνει σύνταξη από ίδιο δικαίωμα και σύνταξη λόγω θανάτου από το Δημόσιο ή από φορέα κύριας ασφάλισης με καθεστώς όμοιο με αυτό του Δημοσίου, τότε ισχύουν οι διατάξεις του νόμου του 1998. Για παράδειγμα, συνταξιούχος ιατρός του ΕΣΥ λαμβάνει σύνταξη ως επιζών σύζυγος από τον Τομέα Σύνταξης και Ασφάλισης Υγειονομικών (ΤΣΑΥ) του ΕΤΑΑ, λόγω θανάτου του συζύγου, μόνιμου ιατρού του ΙΚΑ, ασφαλισμένου στο Ειδικό Συνταξιοδοτικό Καθεστώς του ΙΚΑ (ν. 3163/1955). Στην περίπτωση αυτή έχουν εφαρμογή οι διατάξεις της παρ. 14 του άρθρου 8 του ν. 259 2/1998, οπότε η σύνταξη λόγω θανάτου από το ΤΣΑΥ καταβάλλεται εξ αρχής μειωμένη κατά 70%, εκτός και εάν ζητήσει την αναστολή της σύνταξής του, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 6 του ν. 1379/1983, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 17 του ν. 1489/1984.
Αντίθετα, στην περίπτωση συνταξιούχου ιατρού του ΕΣΥ που λαμβάνει σύνταξη ως επιζών σύζυγος από τον Τομέα ΤΣΑΥ του ΕΤΑΑ, λόγω θανάτου του συζύγου, ο οποίος ασκούσε ελεύθερο επάγγελμα, έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του άρθρου 62 του ν. 2676/1999, όπως ισχύει.
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΙΣ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΧΗΡΕΙΑΣ
Ερώτηση: Ποιες αλλαγές επέρχονται στις συντάξεις λόγω χηρείας με το νέο ασφαλιστικό νόμο (3863/2010);
Απάντηση: Δεν υπάρχουν μεγάλες αλλαγές με τις νέες διατάξεις. Ουσιαστικά διατηρείται το υπάρχον καθεστώς, που ισχύει στον ιδιωτικό τομέα, επεκτείνεται όμως και σε όσους λαμβάνουν σύνταξη λόγω θανάτου και από το δημόσιο. Παράλληλα προβλέπεται αύξηση των ετών έγγαμης συμβίωσης προκειμένου ο επιζών των συζύγων να δικαιωθεί σύνταξης.
Ερώτηση: Από πότε εφαρμόζεται το νέο καθεστώς;
Απάντηση: Οι νέες ρυθμίσεις εφαρμόζονται για συντάξεις χηρείας, όταν ο θάνατος επήλθε ή επέλθει από 15 Ιουλίου 2010 και μετά (ημέρα δημοσίευσης του νέου νόμου). Καμία μεταβολή δεν επέρχεται στις συντάξεις χηρείας όταν ο θάνατος επήλθε πριν τις 15 Ιουλίου 2010.
Ερώτηση: Ποιες είναι οι βασικές προϋποθέσεις για τη χορήγηση σύνταξης λόγω θανάτου στον επιζώντα σύζυγο.
Απάντηση: Οι βασικές προϋποθέσεις είναι αθροιστικά οι ακόλουθες:
Να έχει συμπληρωθεί ο απαραίτητος χρόνος ασφάλισης που προβλέπεται από τις ειδικές διατάξεις κάθε ταμείου ή από τις γενικές διατάξεις
Να έχουν συμπληρωθεί 3 έτη έγγαμης συμβίωσης μέχρι την ημερομηνία θανάτου όταν ο θανών ήταν εργαζόμενος κατά την ημερομηνία τέλεσης του γάμου (ο χρόνος αυτός ήταν από 6 μήνες μέχρι 2 χρόνια με το προηγούμενο καθεστώς) εκτός εάν:
α. Έχει γεννηθεί παιδί κατά την διάρκεια της έγγαμης συμβίωσης
β. Η γυναίκα βρίσκεται σε κατάσταση εγκυμοσύνης σε περίπτωση θανάτου του συζύγου
γ. Ο θάνατος οφείλεται σε βίαιο συμβάν
Να έχουν συμπληρωθεί 5 χρόνια έγγαμης συμβίωσης ( από 1 μέχρι 2 έτη που προέβλεπε το προηγούμενο καθεστώς), όταν ο θανών ήταν συνταξιούχος, εκτός εάν ισχύει μια από τις περιπτώσεις α, β, γ, που αναφέρονται παραπάνω οπότε δεν ισχύει η προϋπόθεση των 5 ετών.
Ερώτηση: Υπάρχει περίπτωση μείωσης η κατάργησης σύνταξης από αυτές που καταβάλλονται ήδη σε επιζώντες συζύγους;
Απάντηση: Όχι, καμία αλλαγή δεν γίνεται για συντάξεις που έχουν καταβληθεί ή θα καταβληθούν σε επιζώντες συζύγους όταν ο θάνατος του ασφαλισμένου ή του συνταξιούχου επήλθε πριν τις 15 Ιουλίου του 2010.
Ερώτηση: Υπάρχει όριο ηλικίας το οποίο θα πρέπει να έχει συμπληρώσει ο επιζών των συζύγων για να πάρει σύνταξη λόγω θανάτου του συζύγου.
Απάντηση: Όχι δεν προβλέπεται κανένα ηλικιακό όριο. Στην περίπτωση όμως που ο επιζών εργάζεται ή λαμβάνει σύνταξη χηρείας καταβάλλεται πλήρης η σύνταξη για 3 χρόνια και μειώνεται στη συνέχεια κατά 50% μέχρι τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας. Μετά τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας η μείωση είναι 30%.
Επισημαίνεται ότι στην περίπτωση που ο επιζών λαμβάνει σύνταξη και από δικό του δικαίωμα η μείωση γίνεται τόσο στην κύρια όσο και στην επικουρική, σε μία από τις κύριες και σε μία από τις επικουρικές που θα επιλέξει ο ίδιος. Οι περιορισμού δεν ισχύουν όταν ο επιζών των συζύγων είναι ανάπηρος 67% και άνω.
Ερώτηση: Οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης λόγω θανάτου είναι ίδιες ή διαφορετικές για άνδρες – γυναίκες;
Απάντηση: Οι προϋποθέσεις είναι πλέον ίδιες για τους άνδρες και για τις γυναίκες, χωρίς εξαιρέσεις σε όλα τα ταμεία
Ερώτηση: Τι γίνεται στις περιπτώσεις που υπάρχουν παιδιά ανήλικα ή παιδιά που σπουδάζουν;
Απάντηση: Σε όλες τις περιπτώσεις που ο θανών αφήνει παιδιά ανήλικα ή παιδιά που σπουδάζουν, ισχύουν όλες οι διατάξεις που προβλέπονται για τη συνταξιοδότησή τους σε κάθε ταμείο χωρίς καμία αλλαγή. Μάλιστα στις περιπτώσεις που η σύνταξη μειώνεται για τον επιζώντα σύζυγο ή σύνταξη που ΄΄χάνεται΄΄ για το χήρο ή τη χήρα επιμερίζεται στα παιδιά.
1. OI ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΔΟΧΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ: Mεσοσταθμική αυξηση 9% -όχι όμως για όλες τις κατηγορίες ασφαλισμένων- αλλά και γρηγορότερη έκδοση συντάξεων, θα κερδίσουν όσοι εργαζόμενοι συνταξιοδοτηθούν απο την 1.1. 2011 και εχουν διαδοχική ασφάλιση, δηλαδή ειναι ασφαλισμένοι σε δυο και άνω ταμεία. Σήμερα ένας συνταξιούχος με καθεστώς διαδοχικής ασφάλισης λαμβάνει κατά 30% μικρότερη σύνταξη από αυτήν ενός συνταξιούχου που ασφαλίστηκε τα ίδια χρόνια σε ένα μόνο ασφαλιστικό ταμείο. Πάντως οι αλλαγές που επέρχονται (σσ προσοχή αφορά όσους υποβάλλουν αιτηση συνταξιοδότησης απο την 1.1.2011)δεν αποκαθιστούν πλήρως την αδικία την οποία θα εξακολουθήσουν να υφίστανται οι διαδοχικά ασφαλισμένοι εισπράττοντας χαμηλότερες συντάξεις σε σύγκριση με ένα ασφαλισμένο ο οποίος έχει διανύσει ολόκληρο τον εργασιακό του βίο σε ένα ταμείο. Όσον αφορά το χρόνο έκδοσης των συνταξιοδοτήσεων με διαδοχική ασφάλιση( το υπουργειο Εργασίας εδωσε παραδειγματα αυξησης της συνταξης με διαδοχική μεχρι 24.9%) υπόσχεται ταχύτερη έκδοση απο το 2011 με την καθιέρωση της προσυνταξιοδοτικης βεβαίωσης. Σημερα ο χρόνος που απαιτείται για να εκδοθεί μια συνταξιοδοτική απόφαση, όταν υπάρχει διαδοχική ασφάλιση, εξακολουθεί να είναι αρκετά μακρύς. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι όταν απονέμων φορέας είναι το Ι.Κ.Α. ή ο Ο.Α.Ε.Ε. ο χρόνος αυτός προσεγγίζει κατά μέσο όρο το ένα έτος, όταν ο αντίστοιχος μέσος χρόνος έκδοσης απόφασης χωρίς διαδοχική ασφάλιση είναι 3 έως 4 μήνες για το Ι.Κ.Α. και 6,5 μήνες για τον Ο.Α.Ε.Ε. Η σχετική εγκύκλιος μαζι με ερωτήσεις-απαντήσεις εκδόθηκε χτες απο το υπ. Εργασιας.
Με το νεο συστημα το κλειδί για τη βελτίωση του ύψους των νέων συντάξεων(οπως προβλεπεται απο το νομο Λοβέρδου-ν. 3863/2010), είναι οι συντελεστές «ωρίμασης» των συντάξιμων αποδοχών (θα πολλαπλασιάζονται με τις αποδοχές των παρελθόντων ετών). Με το νεο τροπο κερδισμένοι θα ειναοι κυριως οι παλιοί ασφαλισμένοι που για πρώτη φορά ασφαλίστηκαν σε ταμεία μισθωτών (δεν κερδίζουν τίποτα όσοι είχαν πρωτοασφαλιστεί σε ταμεία αυτοαπασχολουμένων). Επισης κερδίζουν οσοι δεν συνταξιοδοτούνται πρόωρα αφού η ποινή της περικοπής της σύνταξης του συμμετέχοντα φορέα - και στην περίπτωση της διαδοχικής - θα είναι 6% από 1/1/2001, από 3% φέτος.
Με το νεο σύστημα οι εργαζόμενοι οι οποίοι ασφαλίστηκαν διαδοχικά σε περισσότερους από έναν ασφαλιστικούς οργανισμούς δικαιούνται σύνταξη από τον τελευταίο οργανισμό στον οποίο ήταν ασφαλισμένοι κατά την τελευταία χρονική περίοδο της απασχόλησής τους, εφόσον πραγματοποίησαν στην ασφάλισή του:
-Πέντε ολόκληρα έτη ή 1.500 ημέρες ασφάλισης, εκ των οποίων όμως 20 μήνες ή 500 ημέρες την τελευταία πενταετία πριν από τη διακοπή της απασχόλησης ή την υποβολή αίτησης για την κρίση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος σύνταξης λόγω γήρατος.
-Σαράντα μήνες ή 1.000 ημέρες, εκ των οποίων όμως 12 μήνες ή 300 ημέρες αντίστοιχα κατά την τελευταία πενταετία πριν από τη διακοπή της απασχόλησης ή την υποβολή της αίτησης για την κρίση του δικαιώματος σύνταξης λόγω αναπηρίας ή θανάτου.
-Ως νομοθεσία του οργανισμού για την εφαρμογή της ρύθμισης νοούνται οι διατάξεις που ορίζουν τον απαιτούμενο για τη συνταξιοδότηση χρόνο, την ηλικία, την αναπηρία και τον θάνατο. -Αν ο ασφαλισμένος πραγματοποίησε στην ασφάλιση του τελευταίου οργανισμού τον αριθμό ημερών εργασίας ή των ετών ασφάλισης που ορίζονται από τη ρύθμιση, αλλά στην περίπτωση αυτή δεν έχει πραγματοποιήσει τον απαιτούμενο από τη νομοθεσία του τελευταίου οργανισμού χρόνο ασφάλισης για τη συνταξιοδότησή του λόγω γήρατος ή αναπηρίας ή των μελών της οικογένειάς του λόγω θανάτου ή δεν πραγματοποίησε στην ασφάλιση του τελευταίου οργανισμού τον αριθμό ημερών εργασίας ή ετών ασφάλισης που ορίζονται από τις διατάξεις της προηγούμενης διάταξης, δικαιούνται σύνταξη αυτός ή τα μέλη της οικογένειάς του από τον οργανισμό στην ασφάλιση του οποίου πραγματοποίησε τις περισσότερες ημέρες εργασίας ή έτη ασφάλισης.
-Αν ο ασφαλισμένος δεν συγκεντρώνει τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης που προβλέπει η νομοθεσία του οργανισμού στην ασφάλιση του οποίου πραγματοποίησε τις περισσότερες ημέρες εργασίας ή έτη ασφάλισης, τότε το δικαίωμα του ασφαλισμένου κρίνεται από τους άλλους οργανισμούς στους οποίους ασφαλίστηκε κατά φθίνουσα σειρά αριθμού ημερών εργασίας, εκτός από τον τελευταίο.
-Ολόκληρος ο χρόνος της διαδοχικής ασφάλισης υπολογίζεται από τον αρμόδιο για την απονομή της σύνταξης οργανισμό ως χρόνος που διανύθηκε στην ασφάλισή του τόσο για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος όσο και για τον καθορισμό της σύνταξης, και δεν είναι δυνατή η προσμέτρηση μόνο μέρους του χρόνου που διανύθηκε στην ασφάλιση του κάθε οργανισμού.
Για να γινει κατανοητή η αλλαγή που επέρχεται απο την 1.1.2011 στο καθεστώς της διαδοχικής ασφάλισης το υπουργειο Εργασιας παραθέτει τον παρακάτω μίνι οδηγό:
-Ερώτηση: Ποιους αφορούν οι νέες ρυθμίσεις για τη διαδοχική ασφάλιση;
Απάντηση: Οι νέες ρυθμίσεις εφαρμόζονται σε όσους υποβάλλουν αίτηση συνταξιοδότησης από 1/1/2011 και μετά, και εφόσον φυσικά έχουν ασφαλισθεί διαδοχικά σε δύο ή περισσότερα ταμεία.
-Ερώτηση: Ποιες είναι οι αλλαγές που επέρχονται σε σχέση με το φορέα που απονέμει τη σύνταξη;
Απάντηση: Καμία αλλαγή δεν υπάρχει για τις περιπτώσεις σύνταξης γήρατος. Προβλέπονται όμως ευνοϊκότερες προϋποθέσεις για τις συντάξεις αναπηρίας και συντάξεις λόγω θανάτου. Για να απονεμηθεί σύνταξη από τον τελευταίο φορέα αρκούν 1000 ημέρες ασφάλισης από τις οποίες 300 την τελευταία πενταετία (από 1500 και 500 αντίστοιχα που απαιτούντο με το σημερινό καθεστώς στην πρώτη εξέταση του αιτήματος). Ειδικά όμως για τις συντάξεις λόγω αναπηρίας ή θανάτου και εφόσον έχει απορριφθεί το αίτημα από όλους τους φορείς ο τελευταίος φορέας απονέμει σύνταξη εφόσον πληρούνται βέβαια οι γενικές και ειδικές προϋποθέσεις, αλλά αρκούν 300 ημέρες ασφάλισης στον φορέα αυτό.
Ερώτηση: Τι αλλάζει στον τρόπο υπολογισμού των συντάξεων με διαδοχική ασφάλιση και ποιοι ωφελούνται;
Απάντηση: Στην πραγματικότητα πρόκειται για θεραπεία μίας αδικίας πολλών ετών. Οι χαμένοι των μέχρι τώρα διατάξεων της διαδοχικής ασφάλισης ήταν κυρίως όσοι ασφαλίστηκαν σε ταμεία μισθωτών αρχικά ΙΚΑ ΝΑΤ κ.λ.π.) και συνέχισαν την ασφάλιση τους σε ταμεία ελευθέρων επαγγελματιών, το Δημόσιο ή ειδικά ταμεία. Με τις ρυθμίσεις που ισχύουν μέχρι 31/12/2010, οι αποδοχές των εργαζομένων επικαιροποιούνται μόνο με τις μεταβολές του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή. Με το νέο νόμο οι αποδοχές επικαιροποιούνται και με το συντελεστή ωρίμανσης που φθάνει μέχρι και υπερδιπλασιασμό των συντάξιμων αποδοχών. Επομένως οι ασφαλισμένοι που θα έχουν βελτίωση στο ποσό της σύνταξης τους είναι κυρίως όσοι έχουν την παραπάνω πορεία, δηλαδή ξεκίνησαν την ασφάλιση τους σε ταμεία μισθωτών και συνταξιοδοτούνται από τον ΟΑΕΕ Δημόσιο, πρώην Ταμεία ΔΕΚΟ και Τραπεζών που είναι ενταγμένα στο ΙΚΑ, ΕΤΑΑ και ΕΤΑΠ-ΜΜΕ. Εάν έχει προηγηθεί ασφάλιση σε ταμείο αυτοαπασχολουμένων και στη συνέχεια σε ταμείο μισθωτών δεν προκύπτει διαφορά.
-Ερώτηση: Τι προβλέπεται στις περιπτώσεις που υπάρχει διαφορετικό όριο ηλικίας συνταξιοδότησης στα ταμεία στα οποία έχει ασφαλισθεί ο εργαζόμενος;
Απάντηση: Όταν ο εργαζόμενος έχει ασφαλισθεί σε ταμεία για τα οποία το όριο ηλικίας είναι διαφορετικό και έχει συμπληρώσει τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης με διαδοχική ασφάλιση έχει δύο επιλογές:
α. Να πάρει ταυτόχρονα τη σύνταξη που αντιστοιχεί σε όλα τα ταμεία (η σύνταξη χορηγείται πάντοτε από τον απονέμοντα φορέα). Στην περίπτωση αυτή το ποσό της σύνταξης που αντιστοιχεί στο ταμείο στο οποίο δεν έχει συμπληρωθεί το όριο ηλικίας, είναι μειωμένο κατά 6% για κάθε χρόνο που υπολείπεται του 55ου έτους για γυναίκα ασφαλισμένη και του 60ου έτους για άνδρα ασφαλισμένο. Για ασφαλισμένους από 1/1/1993 και μετά, η μείωση γίνεται ενιαία για άνδρα και γυναίκα για το χρόνο που υπολείπεται του 60ου έτους.
β. Να πάρει το ποσό της σύνταξης που αντιστοιχεί στο ταμείο ή στα ταμεία που έχει συμπληρωθεί το προβλεπόμενο όριο ηλικίας και να περιμένει τη συμπλήρωση των ορίων που αναφέρονται στην περίπτωση (α) για να πάρει σύνταξη χωρίς καμία σημείωση.
-Παράδειγμα 1ο: Ασφαλισμένος στο ΤΕΒΕ (ΟΑΕΕ) έχει συμπληρώσει 10.025 ημέρες ασφάλισης. Πριν το ΤΕΒΕ(ΟΑΕΕ) είχε ασφαλιστεί στο ΙΚΑ όπου είχε συμπληρώσει 2.900 ημέρες ασφάλισης. Ποιο θα είναι το ποσό της σύνταξης που θα πάρει σε ηλικία 60 ετών που συνταξιοδοτείται; Με το σημερινό καθεστώς το ποσό της σύνταξης θα είναι 1.361 ευρώ. Με το καθεστώς που θα ισχύσει από 1/1/2011 και μετά το ποσό της σύνταξης θα είναι 1.436 ευρώ(+5,5,%).
-Παράδειγμα 2ο: Ασφαλισμένος του ΤΕΒΕ (ΟΑΕΕ) έχει συμπληρώσει στην ασφάλιση του 2.350 ημέρες. Πριν το ΤΕΒΕ (ΟΑΕΕ) είχε ασφαλιστεί στο ΙΚΑ όπου είχε συμπληρώσει 5.545 ημέρες ασφάλισης. Ποιο θα είναι το ποσό της σύνταξης που θα πάρει σε ηλικία 65 ετών; Με το καθεστώς που ισχύει σήμερα το ποσό της σύνταξης θα είναι 869 ευρώ. Με τις νέες ρυθμίσεις το ποσό της σύνταξης θα είναι 968 ευρώ (+11,4%)
Παράδειγμα 3ο: Ασφαλισμένος του ΤΕΒΕ (ΟΑΕΕ) έχει συμπληρώσει στην ασφάλιση του 8.650 ημέρες. Πριν το ΤΕΒΕ (ΟΑΕΕ) είχε ασφαλισθεί στο ΙΚΑ και έχει συμπληρώσει 4.180 ημέρες. Ποιο είναι το ποσό της σύνταξης που θα πάρει σε ηλικία 60 ετών; Με το σημερινό καθεστώς το ποσό της σύνταξης θα είναι 1.443 ευρώ. Με τις νέες ρυθμίσεις το ποσό της σύνταξης θα είναι 1.705 ευρώ (+18,1%).
Παράδειγμα 4ο: Εργαζόμενος στο Δημόσιο έχει συμπληρώσει 25 έτη ασφάλισης σε αυτό και έχει στο ΙΚΑ 10 έτη ασφάλισης πριν το Δημόσιο. Ποιό θα είναι το ποσό της σύνταξης που θα πάρει σε ηλικία 58 ετών που συνταξιοδοτείται; Με το σημερινό καθεστώς το ποσό της σύνταξης θα είναι 1.021 ευρώ. Με τις νέες ρυθμίσεις το ποσό της σύνταξης θα είναι 1.129 ευρώ (+10,7%).
Παράδειγμα 5ο: Ασφαλισμένη στον πρώην ΟΑΠ-ΔΕΗ [DEHr.AT] (έχει συγχωνευθεί στο ΙΚΑ), έχει συμπληρώσει 28 έτη ασφάλισης και πριν από αυτόν 7 χρόνια στο ΙΚΑ. Μπορεί να συνταξιοδοτηθεί με 35 έτη ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας. Ποιο είναι το ποσό της σύνταξης που θα πάρει; Με το σημερινό καθεστώς το ποσό της σύνταξης που θα πάρει θα είναι 1.512 ευρώ. Με τις νέες ρυθμίσεις το ποσό της σύνταξης που θα πάρει θα είναι 1.589 ευρώ (+5%).
Παράδειγμα 6ο: Εργαζόμενη στο Δημόσιο μητέρα ανηλίκου παιδιού έχει συμπληρώσει 15 έτη στο δημόσιο και 10 έτη στο ΙΚΑ όπου ήταν ασφαλισμένη πριν το Δημόσιο. Πόση σύνταξη θα πάρει σε ηλικία 50 ετών που δικαιούται σύνταξης; Με το σημερινό καθεστώς η εργαζόμενη μπορεί να επιλέγει:
α. Να πάρει σύνταξη σε ηλικία 50 ετών για όλο το χρόνο ασφάλισης (δημόσιο + ΙΚΑ) οπότε το ποσό για συνταξιοδότηση το 2010 θα είναι 564 ευρώ.
β. Να πάρει σύνταξη μόνο για το χρόνο του δημοσίου που είναι 446 ευρώ και σε ηλικία 55 ετών να πάρει επιπλέον 139 ευρώ για πού ισχύει με το χρόνο ασφάλισης στο ΙΚΑ (χωρίς τη μείωση του 3% που ισχύει μέχρι το τέλος του 2010). Με τις νέες διατάξεις και εφόσον συνταξιοδοτηθεί από 1/1/2011 και μετά με τον ίδιο χρόνο ασφάλισης (για να υπάρχει σύγκριση των στοιχείων) μπορεί να επιλέξει:
α. Να πάρει σύνταξη για όλο το χρόνο ασφάλισης οπότε το ποσό θα είναι 576 ευρώ (+2,27%). Στην πραγματικότητα βέβαια το ποσό θα είναι μεγαλύτερο (και μόνο εκ του λόγου ότι θα είναι μεγαλύτερη των 50 ετών).
β. Να πάρει σύνταξη μόνο για τα χρόνια του δημοσίου 446 ευρώ και στην ηλικία των 55 ετών να πάρει και το ποσό σύνταξης που αντιστοιχεί στο ΙΚΑ και με το νέο καθεστώς διαμορφώνεται στα 186 ευρώ (σύνολο 632 ευρώ).
Παράδειγμα 7ο: Ασφαλισμένος στο πρώην ΤΣΑ (ΟΑΕΕ) έχει συμπληρώσει 5.300 ημέρες ασφάλισης. Πριν από το ΤΣΑ (ΟΑΕΕ) είχε ασφαλιστεί στο ΙΚΑ, όπου είχε συμπληρώσει 5.200 ημέρες.
Ποιο είναι το ποσό της σύνταξης που θα πάρει σε ηλικία 60 ετών που συνταξιοδοτείται; Με το σημερινό καθεστώς το ποσό της σύνταξης που θα πάρει θα είναι 695 ευρώ. Με το νέο καθεστώς το ποσό της σύνταξης θα είναι 793 ευρώ (+24,9%).
2. OI ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΙΣ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΧΗΡΕΙΑΣ:. Οι νέες ρυθμίσεις εφαρμόζονται για συντάξεις χηρείας, όταν ο θάνατος επήλθε ή επέλθει από 15 Ιουλίου 2010 και μετά (ημέρα δημοσίευσης του νέου νόμου). Καμία μεταβολή δεν επέρχεται στις συντάξεις χηρείας όταν ο θάνατος επήλθε πριν τις 15 Ιουλίου 2010. Με το νεο νομο επεκτείνεται και στο δημόσιο το καθεστώς συνταξιοδότησης λόγω θανάτου που ισχύει στον ιδιωτικό τομέα, ενώ από τις 15 Ιουλίου και μετά, προβλέπεται αύξηση των ετών έγγαμης συμβίωσης προκειμένου ο επιζών των συζύγων να δικαιωθεί σύνταξης.
Οι βασικές προϋποθέσεις είναι αθροιστικά οι ακόλουθες:
- Να έχει συμπληρωθεί ο απαραίτητος χρόνος ασφάλισης που προβλέπεται από τις ειδικές διατάξεις κάθε ταμείου ή από τις γενικές διατάξεις
- Να έχουν συμπληρωθεί 3 έτη έγγαμης συμβίωσης μέχρι την ημερομηνία θανάτου όταν ο θανών ήταν εργαζόμενος κατά την ημερομηνία τέλεσης του γάμου (ο χρόνος αυτός ήταν από 6 μήνες μέχρι 2 χρόνια με το προηγούμενο καθεστώς) εκτός εάν:
α. Έχει γεννηθεί παιδί κατά την διάρκεια της έγγαμης συμβίωσης
β. Η γυναίκα βρίσκεται σε κατάσταση εγκυμοσύνης σε περίπτωση θανάτου του συζύγου
γ. Ο θάνατος οφείλεται σε βίαιο συμβάν
- Να έχουν συμπληρωθεί 5 χρόνια έγγαμης συμβίωσης ( από 1 μέχρι 2 έτη που προέβλεπε το προηγούμενο καθεστώς), όταν ο θανών ήταν συνταξιούχος, εκτός εάν ισχύει μια από τις περιπτώσεις α, β, γ, που αναφέρονται παραπάνω οπότε δεν ισχύει η προϋπόθεση των 5 ετών.
Να σημειωθεί πως, οι προϋποθέσεις είναι πλέον ίδιες για τους άνδρες και για τις γυναίκες, χωρίς εξαιρέσεις σε όλα τα ταμεία.
Αναλυτικότερα, σύμφωνα με τις εγκυκλίους ορίζεται πως σε περίπτωση θανάτου ασφαλισμένου, θα πρέπει να έχουν παρέλθει τρία χρόνια από την τέλεση του γάμου, προκειμένου ο επιζών σύζυγος να δικαιούται σύνταξη (από όλα τα ταμεία κύριας και επικουρικής ασφάλισης και το δημόσιο) λόγω θανάτου.
Η πάροδος τριετίας δεν ισχύει στις περιπτώσεις που ο θάνατος του ασφαλισμένου οφείλεται σε ατύχημα, εργατικό ή μη, ή κατά τη διάρκεια του γάμου γεννήθηκε, νομιμοποιήθηκε, αναγνωρίστηκε ή υιοθετήθηκε τέκνο, ή η χήρα κατά το χρόνο θανάτου του ασφαλισμένου τελούσε σε κατάσταση εγκυμοσύνης, η οποία δεν διεκόπη και γεννήθηκε ζων τέκνο.
Σε περίπτωση θανάτου συνταξιούχου λόγω γήρατος ή αναπηρίας, θα πρέπει να έχουν παρέλθει πέντε έτη από την τέλεση του γάμου, προκειμένου ο επιζών σύζυγος να δικαιούται σύνταξη λόγω θανάτου από ασφαλιστικούς οργανισμούς κύριας ή επικουρικής ασφάλισης ή το Δημόσιο, εκτός και εάν κατά τη διάρκεια του γάμου γεννήθηκε, νομιμοποιήθηκε, αναγνωρίστηκε ή υιοθετήθηκε τέκνο, ή η χήρα κατά το χρόνο θανάτου του ασφαλισμένου τελούσε σε κατάσταση εγκυμοσύνης, η οποία δεν διεκόπη και γεννήθηκε ζων τέκνο.
Η διάταξη έχει εφαρμογή τόσο στους μέχρι 31/12/1992 ασφαλισμένους (παλαιοί ασφαλισμένοι), όσο και στους από 1/1/1993 ασφαλισμένους (νέοι ασφαλισμένοι), σε οποιοδήποτε φορέα ασφάλισης ή το Δημόσιο. Κάθε άλλη διάταξη, γενική ή καταστατική, έχει καταργηθεί.
Ειδικοί όροι συνταξιοδότησης επιζώντων συζύγων
Προβλέπεται πλέον ρητά η χορήγηση σύνταξης λόγω θανάτου στον επιζώντα για μία τριετία, χωρίς περιορισμούς, σε περίπτωση θανάτου ασφαλισμένου ή συνταξιούχου ασφαλιστικού οργανισμού κύριας ή επικουρικής ασφάλισης, από την πρώτη του επομένου του θανάτου μήνα, εφόσον ο επιζών σύζυγος δικαιούται να λάβει σύνταξη λόγω θανάτου σύμφωνα με τις γενικές ή καταστατικές διατάξεις του κάθε ασφαλιστικού οργανισμού. Μετά από την πάροδο της τριετίας, ο επιζών σύζυγος, εφόσον εργάζεται ή αυτοαπασχολείται ή λαμβάνει σύνταξη από οποιαδήποτε πηγή, η σύνταξη θανάτου περιορίζεται στο 50% της δικαιούμενης σύνταξης θανάτου, έως τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας, και μετά τη συμπλήρωση του ορίου αυτού λαμβάνει το 70% της σύνταξης αυτής. Τα ανωτέρω δεν έχουν εφαρμογή, στην περίπτωση που ο επιζών σύζυγος, κατά την ημερομηνία θανάτου, είναι ανάπηρος σωματικά ή πνευματικά σε ποσοστό 67% και άνω, οπότε λαμβάνει ολόκληρη τη δικαιούμενη σύνταξη, για όσο χρονικό διάστημα διαρκεί η αναπηρία, ανεξαρτήτως άλλων προϋποθέσεων.
Σε περίπτωση που ο επιζών σύζυγος λαμβάνει και σύνταξη από ίδιο δικαίωμα ή περισσότερες της μίας συντάξεις λόγω θανάτου, κύριες ή επικουρικές, ο ανωτέρω περιορισμός της σύνταξης, γίνεται σε μία από τις κύριες καθώς και σε μία από τις επικουρικές συντάξεις της επιλογής του.
Τα ανωτέρω εφαρμόζονται και στους συνταξιούχους ή βοηθηματούχους τύπου σύνταξης του ΙΚΑ, που λαμβάνουν κατώτατα όρια σύνταξης από τον φορέα.
Σε περίπτωση που η σύνταξη θανάτου καταβάλλεται μειωμένη και ο θανών ασφαλισμένος ή συνταξιούχος καταλείπει τέκνα που δικαιούνται σύνταξη θανάτου σύμφωνα με τις γενικές ή καταστατικές διατάξεις των φορέων που χορηγούν τη σύνταξη θανάτου, το υπόλοιπο της σύνταξης του επιζώντα επιμερίζεται στα τέκνα σε ίσα μέρη. Ο περιορισμός αυτός ισχύει και στην περίπτωση που η σύνταξη λόγω θανάτου καταβάλλεται από τους ασφαλιστικούς οργανισμούς αρμοδιότητας του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
Ο επιζών σύζυγος που λαμβάνει σύνταξη από ίδιο δικαίωμα ή σύνταξη λόγω θανάτου από φορέα αρμοδιότητας του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης ή το ΝΑΤ, και σύνταξη λόγω θανάτου από τους ανωτέρω φορείς ή το Δημόσιο, από υπηρεσία που παρασχέθηκε στο Δημόσιο ή τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, υπόκειται σε περιορισμό της σύνταξης, με αντίστοιχο επιμερισμό του υπολοίπου της σύνταξης στα δικαιοδόχα τέκνα, εφόσον υπάρχουν.
Για παράδειγμα, συνταξιούχος γήρατος του ΟΑΕΕ λαμβάνει σύνταξη θανάτου από τον Τομέα Σύνταξης Μηχανικών και Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (ΤΣΜΕΔΕ) του ΕΤΑΑ, από εργασία του θανόντος στο Δημόσιο. Στην περίπτωση αυτή η σύνταξη λόγω θανάτου καταβάλλεται χωρίς περιορισμό για μία τριετία από την πρώτη του επομένου του θανάτου μήνα. Μετά την πάροδο της τριετίας, εφόσον ο συνταξιούχος δεν έχει συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας του, η σύνταξη περιορίζεται κατά 50%, και ο επιζών σύζυγος επιλέγει εάν ο περιορισμός της σύνταξης θα γίνει στη σύνταξης γήρατος που λαμβάνει από τον ΟΑΕΕ ή στη σύνταξη θανάτου που λαμβάνει από το ΤΣΜΕΔΕ. Μετά τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας, ο επιζών σύζυγος λαμβάνει το 70% της σύνταξης που έχει επιλέξει να περιοριστεί. Εφόσον υπάρχουν τέκνα, τα οποία δικαιούνται σύνταξη λόγω θανάτου σύμφωνα με τις καταστατικές διατάξεις του ΟΑΕΕ ή του ΤΣΜΕΔΕ, το ποσό της σύνταξης που περικόπτεται από τον επιζώντα σύζυγο επιμερίζεται στα τέκνα.
Επισημαίνεται ότι, δικαίωμα επιλογής σε ότι αφορά στον περιορισμό της σύνταξης του Δημοσίου έχουν μόνο όσοι λαμβάνουν από αυτό σύνταξη λόγω θανάτου και όχι σύνταξη εξ ιδίου δικαιώματος.
Σε περίπτωση που ο επιζών σύζυγος λαμβάνει σύνταξη από ίδιο δικαίωμα και σύνταξη λόγω θανάτου από το Δημόσιο ή από φορέα κύριας ασφάλισης με καθεστώς όμοιο με αυτό του Δημοσίου, τότε ισχύουν οι διατάξεις του νόμου του 1998. Για παράδειγμα, συνταξιούχος ιατρός του ΕΣΥ λαμβάνει σύνταξη ως επιζών σύζυγος από τον Τομέα Σύνταξης και Ασφάλισης Υγειονομικών (ΤΣΑΥ) του ΕΤΑΑ, λόγω θανάτου του συζύγου, μόνιμου ιατρού του ΙΚΑ, ασφαλισμένου στο Ειδικό Συνταξιοδοτικό Καθεστώς του ΙΚΑ (ν. 3163/1955). Στην περίπτωση αυτή έχουν εφαρμογή οι διατάξεις της παρ. 14 του άρθρου 8 του ν. 259 2/1998, οπότε η σύνταξη λόγω θανάτου από το ΤΣΑΥ καταβάλλεται εξ αρχής μειωμένη κατά 70%, εκτός και εάν ζητήσει την αναστολή της σύνταξής του, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 6 του ν. 1379/1983, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 17 του ν. 1489/1984.
Αντίθετα, στην περίπτωση συνταξιούχου ιατρού του ΕΣΥ που λαμβάνει σύνταξη ως επιζών σύζυγος από τον Τομέα ΤΣΑΥ του ΕΤΑΑ, λόγω θανάτου του συζύγου, ο οποίος ασκούσε ελεύθερο επάγγελμα, έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του άρθρου 62 του ν. 2676/1999, όπως ισχύει.
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΙΣ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΧΗΡΕΙΑΣ
Ερώτηση: Ποιες αλλαγές επέρχονται στις συντάξεις λόγω χηρείας με το νέο ασφαλιστικό νόμο (3863/2010);
Απάντηση: Δεν υπάρχουν μεγάλες αλλαγές με τις νέες διατάξεις. Ουσιαστικά διατηρείται το υπάρχον καθεστώς, που ισχύει στον ιδιωτικό τομέα, επεκτείνεται όμως και σε όσους λαμβάνουν σύνταξη λόγω θανάτου και από το δημόσιο. Παράλληλα προβλέπεται αύξηση των ετών έγγαμης συμβίωσης προκειμένου ο επιζών των συζύγων να δικαιωθεί σύνταξης.
Ερώτηση: Από πότε εφαρμόζεται το νέο καθεστώς;
Απάντηση: Οι νέες ρυθμίσεις εφαρμόζονται για συντάξεις χηρείας, όταν ο θάνατος επήλθε ή επέλθει από 15 Ιουλίου 2010 και μετά (ημέρα δημοσίευσης του νέου νόμου). Καμία μεταβολή δεν επέρχεται στις συντάξεις χηρείας όταν ο θάνατος επήλθε πριν τις 15 Ιουλίου 2010.
Ερώτηση: Ποιες είναι οι βασικές προϋποθέσεις για τη χορήγηση σύνταξης λόγω θανάτου στον επιζώντα σύζυγο.
Απάντηση: Οι βασικές προϋποθέσεις είναι αθροιστικά οι ακόλουθες:
Να έχει συμπληρωθεί ο απαραίτητος χρόνος ασφάλισης που προβλέπεται από τις ειδικές διατάξεις κάθε ταμείου ή από τις γενικές διατάξεις
Να έχουν συμπληρωθεί 3 έτη έγγαμης συμβίωσης μέχρι την ημερομηνία θανάτου όταν ο θανών ήταν εργαζόμενος κατά την ημερομηνία τέλεσης του γάμου (ο χρόνος αυτός ήταν από 6 μήνες μέχρι 2 χρόνια με το προηγούμενο καθεστώς) εκτός εάν:
α. Έχει γεννηθεί παιδί κατά την διάρκεια της έγγαμης συμβίωσης
β. Η γυναίκα βρίσκεται σε κατάσταση εγκυμοσύνης σε περίπτωση θανάτου του συζύγου
γ. Ο θάνατος οφείλεται σε βίαιο συμβάν
Να έχουν συμπληρωθεί 5 χρόνια έγγαμης συμβίωσης ( από 1 μέχρι 2 έτη που προέβλεπε το προηγούμενο καθεστώς), όταν ο θανών ήταν συνταξιούχος, εκτός εάν ισχύει μια από τις περιπτώσεις α, β, γ, που αναφέρονται παραπάνω οπότε δεν ισχύει η προϋπόθεση των 5 ετών.
Ερώτηση: Υπάρχει περίπτωση μείωσης η κατάργησης σύνταξης από αυτές που καταβάλλονται ήδη σε επιζώντες συζύγους;
Απάντηση: Όχι, καμία αλλαγή δεν γίνεται για συντάξεις που έχουν καταβληθεί ή θα καταβληθούν σε επιζώντες συζύγους όταν ο θάνατος του ασφαλισμένου ή του συνταξιούχου επήλθε πριν τις 15 Ιουλίου του 2010.
Ερώτηση: Υπάρχει όριο ηλικίας το οποίο θα πρέπει να έχει συμπληρώσει ο επιζών των συζύγων για να πάρει σύνταξη λόγω θανάτου του συζύγου.
Απάντηση: Όχι δεν προβλέπεται κανένα ηλικιακό όριο. Στην περίπτωση όμως που ο επιζών εργάζεται ή λαμβάνει σύνταξη χηρείας καταβάλλεται πλήρης η σύνταξη για 3 χρόνια και μειώνεται στη συνέχεια κατά 50% μέχρι τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας. Μετά τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας η μείωση είναι 30%.
Επισημαίνεται ότι στην περίπτωση που ο επιζών λαμβάνει σύνταξη και από δικό του δικαίωμα η μείωση γίνεται τόσο στην κύρια όσο και στην επικουρική, σε μία από τις κύριες και σε μία από τις επικουρικές που θα επιλέξει ο ίδιος. Οι περιορισμού δεν ισχύουν όταν ο επιζών των συζύγων είναι ανάπηρος 67% και άνω.
Ερώτηση: Οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης λόγω θανάτου είναι ίδιες ή διαφορετικές για άνδρες – γυναίκες;
Απάντηση: Οι προϋποθέσεις είναι πλέον ίδιες για τους άνδρες και για τις γυναίκες, χωρίς εξαιρέσεις σε όλα τα ταμεία
Ερώτηση: Τι γίνεται στις περιπτώσεις που υπάρχουν παιδιά ανήλικα ή παιδιά που σπουδάζουν;
Απάντηση: Σε όλες τις περιπτώσεις που ο θανών αφήνει παιδιά ανήλικα ή παιδιά που σπουδάζουν, ισχύουν όλες οι διατάξεις που προβλέπονται για τη συνταξιοδότησή τους σε κάθε ταμείο χωρίς καμία αλλαγή. Μάλιστα στις περιπτώσεις που η σύνταξη μειώνεται για τον επιζώντα σύζυγο ή σύνταξη που ΄΄χάνεται΄΄ για το χήρο ή τη χήρα επιμερίζεται στα παιδιά.
Κυριακή 26 Σεπτεμβρίου 2010
ΠΕΖΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΗΛΙΑ Π. ΓΕΩΡΓΑΚΗ
Η ΗΔΟΝΗ ΤΩΝ ΑΝΑΜΝΗΣΕΩΝ.
Βουτιές στα μουράγια του Κάστρου. Μπάλα στην άμμο. Μπάνιο στην αμμογλωσα και στο φαναράκι. Μια εποχή, μια ανάμνηση. Μια Λευκάδα. Και θυμόμαστε, γυρίζουμε πίσω στο χρόνο για να περάσουμε νοερώς όμορφα, να απολαύσουμε την ηδονή της ανάμνησης αφού η ζωή μας σημερα έγινε αφόρητη, μοναχική, πληκτική, σημαδημένη απο την ανασφάλεια, το φθόνο και την υποκρισία.Θυμάμαι πηγαίναμε στο Κάστρο με τον Μαγγελάνο, τη βάρκα του Αργύρη και του Ντίνου τουΜπαμπάρου. Με το μαϊστράλι να χαϊδεύει τα πρόσωπα μας, να πετάει τα καπέλα. Με τις φθηνές σαγιονάρες( ή συνήθως ξυπόλυτοι )και το μισοτρύπιο μαγιό. Με την αλμύρα να ξεραίνεται στο δέρμα. Και νάσου φόρα για το μακροβούτι, για το ποιός θα κερδίσει. Και νά τα καλαμπούρια και τα πειράγματα. Και τα απόβραδα με τις πυγολαμπίδες στην Κουζούντελη, στα καφενεία με τη σουμάδα και τα παξιμάδια. Βόλτα στο παζάρι και στο μώλο. Αχ αυτα τα παιδικά μας χρόνια. Τα παιδικά χρόνια που μας σημαδεύουν. Ολους. Και θα μας σημαδεύουν για όλη μας τη ζωή. Γιατί ειναι τα καλύτερα. Τα ομορφότερα. Τα αγαπημένα. Και δεν ειναι μόνο οι μνήμες, οι όμορφες στιγμές, οι πρώτοι έρωτες, τα άγουρα όνειρα, τα φαρομανητά.
Ειναι οι αναμνήσεις απο τις αξέχαστες μυρωδιές αλλά και απο τους ήχους. Oι μυρωδιες και οι ήχοι απο τη Λευκάδα. Αξέχαστες. Μοναδικές. Ανεπαναληπτες. Οι μυρωδιες απο το βρεγμένο χώμα στα Βαρδάνια. Και απο τους γερικους ευκάλυπτους. Απο τη μουτελη στο μώλο και τα 'ληγμένα''΄φύκια στο Ιβάρι. Οι διαφορετικές μυρωδιες. Οι αγαπημένες. Του μαραθου στο Κάστρο. Της ασετυλίνης στο πυροφάνι. Των μαντολάτων και της σουμάδας. Του χαλασμένου ξύλου στου 'Πάπιου'. Της ξεραμένης αλμύρας στο δέρμα ενα Αυγουστιάτικο απομεσήμερο. Των λασπωμένων αυλακιών στου Πουλιού. Η μυρωδια απο το καμενο κερί στον επιταφιο, στον Αη Νικόλα. Απο το Κυριακάτικο, μεσημεριανό. τραπέζι, (με την κατσαρόλα να 'χοροπηδάει' απο ευχαρίστηση που ολοκλήρωσε το εργο της). Η μυρωδια των περιβολιών την Πρωτομαγιά. Και του ξεροψημενου ψωμιού απο το φούρνο της Λιονταινας και του Δειβέκη. Του πρωτου τετραδίου. Και της φθηνης κολωνιας μετα το εφηβικό ξυρισμα. Της βρασμένης κουκούτσας και του φρέσκου ψαριου. Οι μυρωδιές που ερχονται και σημερα και με συντροφευουν. Αλλα ειναι και αυτοι οι 'ηχοι, τα ακούσματα. Που με κυνηγάνε. Με χαιδευουν ακομη στα αυτια μου. Οι ηχοι της τρελαμένης καρδιας στο πρωτο ραντεβού. Ο ηχος τις βροχής πάνω στο τσίγκο. Της σάμπας και της μαζουρκας στο 'Πάνθεον'. Της φιλαρμονικης και της μεταμεσονυχτιας καντάδας. Της κορνέτας του Καμινάρη. Και της Διάνας την Πρωτοχρονιά. Το χαχανητό του Κοκοκιώρου. Οι φωνες των φολκλοριικων συγκροτημάτων στο φεστιβάλ. Οι μπαλιές απο το ποδόσφαιρο των φιλακισμένων μέσα στις φυλακές. Ο ηχος απο τις σιδερενιες ροδες απο το κάρο του παπου μου, του Νιόνιου. Και απο τη καμπάνα της Παναγιας των Ξένων. Οι ήχοι των γλάρων στη λιμνοθάλασσα. Και των αδέσποτων σκυλιων στην Αγια Κάρα. Μυρωδιές και ήχοι. Ηχοι και μυρωδιες. Που μαζι με τις εικόνες, με τις μνήμες θα με κυνηγούν, θα με μαγευουν, θα με σημαδεύουν για πάντα.
Η ΜΟΝΑΞΙΑ ΤΗΣ ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΗΣ
Μικρό, αμούστακο, παιδί στη Λευκάδα όταν με το φακό κατω απο τις κουβέρτες ανακάλυπτα τον κόσμο, θαύμαζα πολλούς. Λαϊκούς ζωγράφους, συγγραφείς, γιατρους. Τους θαύμαζα και έκανα σχέδια για να τους μοιάσω. Οι καιροι άλλαξαν ο φακός έγινε πορνοσελίδα στο ιντερνέτ και ο θαυμασμός μου πλέον εξαντλείται στα δισεκατομμύρια που μοιράζει το τζόκερ.Στην εποχή της παρακμής, της μιζέριας με την άληκτη κρίση θεσμών και ιδεών με τα χαμένα οράματα και με τους φίλους να κοιτάζουν μόνο τη ΄'πάρτη' τους, δίνουμε δυστυχώς στα παιδιά μας το... παράδειγμα της αμφισβήτησης. Αμφισβητούμε τα πάντα. Απο την αξιοπιστία των πολιτικών, των ΜΜΕ μέχρι και την επιτυχία ή τις ικανότητες του συναδέλφου μας στο διπλανό γραφείο. Φθονούμε τις επιτυχίες των άλλων. Και προσποιούμαστε οτι χαιρόμαστε. Στην εποχή του δήθεν αμφισβητούμε και τον ίδιο μας τον εαυτό. Αλλά όχι μόνο. Αμφισβητούμε ακόμη και το δικαίωμα του αλλού να μας αμφισβητεί. Η δράση εξαντλείται στην αντίδραση. Ικανοποίηση μας ειναι να περπατάμε με σταθερό και γερό βήμα σε ενα σκηνικό με αποκαίδια.Κοιτάζουμε τα κουρέλια των άλλων και μοιάζουμε λυπημένοι γι΄αυτα. Στην πραγματικότητα απλώς χαιρόμαστε για εμάς. Βυθισμένοι στην υποκρισία μας, εμπνευσμένοι απο την ασημαντότητα κινούμαστε σε μια αίθουσα με παραμορφωτικούς καθρέφτες. Μας βοηθούν να κάνουμε κριτική επί παντός του επιστητού χωρίς να βλέπουμε τα δικά μας χάλια. Αφήνουμε τη ζωή μας στη τύχη, στο τζόγο με την ελπίδα οτι μια ημέρα θα ξεφύγουμε απο τη μιζέρια. Αλλά πάντα ξυπνάμε ηττημένοι, πικραμένοι. Οπως ο πρωινός καφές χωρις τσιγάρο. Ζούμε με σκυμμένο το κεφάλι. Όμηροι στη μοναξιά μας. Μοναξιά. Αυτή πάντως δεν αμφισβητείται απο κανέναν.
Ο ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΦΙΛΟΣ
Mενει στην απέναντι πολυκατοικία, στον τρίτο οροφο. Τον βλέπω καθημερινά να πηγαινοέρχεται στο ερημικό μπαλκόνι, μοναχός, ξεχασμένος - μάλλον -απο τα αφεντικά του. Χαιρεται με τα καλώδια της ΔΕΗ που τρεμοπαίζουν όταν κάθονται τα
περιστέρια, 'απλώνεται΄για να ξεμουδιάσει συχνά-πυκνα και σηκώνει τα δυο του πόδια στα κάγκελα του μπαλκονιού για να προσέξει κάτι περίεργο που συμβαίνει στο δρόμο. Ειναι σκούρος και έχει ένα μικρο σπιτάκι στο μπαλακόνι. Δεν έχει (μυστήριο κι΄αυτο) ακούσει κανείς τη φωνή του, το γαύγισμα του. Τον παρατηρώ πρωί όταν φεύγω και το βράδυ όταν γυρίζω απο τη δουλειά. Κυνηγάει νομίζοντας οτι θα τα πιάσει τα σπουργιτάκια που προσπαθούν να κλέψουν λίγα ψίχουλα απο το μπαλκόνι του. Με έχει εντυπωσιάσει η μοναξιά του. Φαινεται να έχει εγκαταληφθεί. Ισως κάποια ώρα να του δίνουν λίγο φαγητό και νερό, ίσως να τον βγάζουν κάποια βόλτα, αλλά μου δίνει την αίσθηση του ξεχασμένου.Τις προάλλες εντυπωσιάστηκε με ένα ψιλοτρακαρισμα που έγινε στη γωνια. Ηταν... αυτοπτης μαρτυρας στην παραβίαση του 'στόπ΄. Προχτες τον είδα να κουνάει με χαρά την ουρά του με τα πιτσιρίκια που έπαιζαν στο δρόμο. Αλλα το βράδυ άκουσα να κλαίει. Λες και ήταν ανθρωπος. Τον παρατηρώ με τις ωρες. Τελευταια του κάνω νοήματα και φαίνεται να ανταποκρίνεται. Η Μυρτώ με παροτρύνει να του πετάξω φαγητό. Τον νοιωθω να απορεί όταν οι άνθρωποι ανοιγοκλείνουν τα παραθυρόφυλλα ίσως γιατί κλείνονται στην μοναξιά τους. Όπως είμαι σίγουρος οτι απορεί όταν βρέχει και όταν τα σύννεφα 'παίζουν με το φεγγάρι. Εγω, στ'΄αληθεια, τον νοιωθω. Τον καταλαβαινω. Ειναι ο απέναντι φίλος μου. Ενας πιστός φίλος που είμαι σίγουρος οτι δεν θα με προδώσει ποτέ.
Η ΕΙΣΒΟΛΗ ΤΟΥ ΧΑΜΗΛ ΜΠΑΤΑΡ:
Η φράση " ΧΑΜΗΛ ΜΠΑΤΑΡ" που βρήκε ξαφνικά στην οθόνη του κινητού του τον προβληματισε. Δεν ήθελε όμως να μας δείξει οτι δεν ήξερε τι να κάνει ενώ ντρέπονταν και να μας ρωτήσει. Ωσπου μετά απο κάποιες μέρες, οπου η φράση αυτή του έγινε εφιάλτης και έβγαινε συνέχεια στο κινητό του, αναγκάστηκε να μου ζητήσει, ντροπαλά, βοήθεια:.
--Ρε φίλε τι ειναι αυτό που βγαίνει στο κινητό μου;. Ποιός ειναι αυτός ο Χαμήλ Μπατάρ;. Εγω δεν έχω σχέση με Άραβες...
Γέλασα. Γέλασε κι΄αυτός.. Του εξήγησα οτι σημαίνει ¨ Χαμηλή Μπαταρία" και οτι έπρεπε να φροντίζει κάθε μέρα. Να την φορτίζει.
Ο κυρ Χρήστος 75 ετών, συνταξιούχος της χωροφυλακής, δεν έχει καμία επαφή με την εισβολή της νέας τεχνολογίας. Του χάρισαν ένα καρτοκινητο και απο τότε.... άλλαξε η ζωή του. Αγχωνεται το πρωί για να διαπιστώσει αν ειναι εντάξει, το ξεχνάει και δεν ξέρει που το έχει βάλει, δεν ξέρει πόσες μοναδες ομιλίας απομένουν, δεν ξέρει να παίρνει τηλέφωνο, δεν ακούει καλά όταν του τηλεφωνούν.Ο κυρ Χρηστος μπορεί να ζει δίπλα μας, να κινείται στην πολυκατοικία μας, να ειναι ένας συγγενής μας.
Ένας απο τους ανθρώπους που βασανίζεται απο τη νέα τεχνολογία, που υποφέρει αλλά αναγκάζεται να συμφιλιωθεί. Οπως κάνουν χιλιάδες άλλοι συμπολίτες μας προκειμένου να επιβιώσουν, να συνεχίσουν τη δουλειά τους στα νέα δεδομένα. Πολλοι χρησιμοποιούν τον ηλεκτρονικό υπολογιστή απο αναγκη. Και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να συνηθίσουν με αυτή την ιδέα. Μεσα τους αγανακτούν αλλά το ανέχονται. Γιατι έτσι πρέπει.
Το περιστατικό με τον Χαμήλ Μπατάρ ειναι αληθινο. Οπως αληθινό ειναι το παπάκι που ζωγράφισε(και μάλιστα με τέσσερα πόδια) ένας γνωστός όταν του είπα να γράψει την ηλεκτρονική μου διευθυνση. Πολλές ειναι οι καθημερινές ιστορίες ηλεκτρονικής τρέλας. Ιστορίες που δείχνουν οτι έχουμε υποταχθεί στην τεχνολογική επανάσταση σε βάρος των συναισθημάτων, της ανθρώπινης προσέγγισης. Τα χρόνια πολλά, πλέον, τα λέμε με το κινητό και τα σ ΄αγαπώ με e-mail. Δικαιολογημένα λοιπόν ο κυρ Χρηστος να μην ξεχάσει ποτέ τον Χαμήλ Μπατάρ και την παρέα του... (απο το 'ΟΡΦΕΩΣ 2-εκδόσεις Άγκυρα΄).
ΟΤΑΝ ΖΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ....
Μένει δίπλα μου, στο Παλαιό Φάληρο. Σε μια παλιά μονοκατοικία(απο τις ελάχιστες που απέμειναν) με κληματαριές, λουλούδια και γατάκια. Ζει δίπλα σε οικοδομικά μεγαθήρια.
Ειναι συμπαθητικός. Γύρω στα 70, με το ατημέλητο μουστάκι, την τραγιάσκα και ενα παλιό 'Καντέτ'' που αγκομαχάει για να πάρει εμπρός. Εχει το χαμόγελο της ηρεμίας, του εφησυχασμού. Δεν του έχω μιλήσει. Εκτός απο μια καλημέρα. Υποψιάζομαι οτι δεν θα του μιλήσω ποτέ. Είμαι σίγουρος οτι θα κατακρίνει τους δημοσιογράφους και θα δυσανασχετήσει με τη σύνταξη που παίρνει. Οπως είμαι σίγουρος οτι νιώθει ευτυχισμένος. Ειναι ευτυχισμένος. Και το δείχνει.Η επαφή μου με τούς απόμαχους της δουλειάς εχει δείξει οτι εμείς οι νεότεροι ζούμε πιό δύσκολα, πιό αγχωτικά, πιό ψεύτικα. Λέμε καλημέρα και φεύγουμε βιαστικά επειδή έπρεπε να πούμε καλημέρα. Βλεπουμε τηλεόραση επειδή νιώθουμε μοναξιά. Και απο ανάγκη, με δυσφορία, ελέγχουμε την αλληλογραφία μας επειδή μόνο χαρτιά απο τράπεζες, δάνεια και λογαριασμούς μπορεί να συναντήσουμε. Είμαστε καταδικασμένοι στο άγχος, στην ανασφάλεια, στην μονοτονία της καθημερινότητας. Εγκλωβισμένοι(εκτός απο το χρηματιστήριο) στις θλιβερές ειδήσεις συγγενών και φίλων για θανάτους, αρρώστιες, χωρισμούς. Και μέσα μας κάνουμε τον σταυρό μας που είμαστε(ακόμη) ζωντανοί.Νοιώθουμε αδύναμοι. Σε μια κοινωνία οπου η κρίση θεσμών και αξιών κυριαρχεί. Οπου κοιμόμαστε και ξυπνάμε με αδιέξοδα. Οπου προσποιούμαστε οτι ζούμε καλά.Είμαι σίγουρος οτι ο συμπαθής συνταξιούχος της διπλανής μονοκατοικίας δεν εχει τέτοια προβλήματα. Ξέρει να ζεί ήρεμος, με χαμόγελο, με αξίες, με αξιοπρέπεια, με σεβασμό στο περιβάλλον. Ζεί για τη ζωή. Άλλωστε γι΄αυτο δεν ενδίδει στα εκατομμύρια των μεγαλοεργολάβων για να γκρεμιστεί το σπίτι του. Γι αυτό ειναι ο άνθρωπος που ολοι ζηλεύουμε στην πολυκατοικία μας αλλά ποτέ δεν θα τον ακολουθήσουμε. Ποτέ δεν θα του μοιάσουμε.
ARENARIA LEUCADIA
Το ARENARIA LEUCADIA ειναι ένα όμορφο, παραλιακό, φυτό που πρόσφατα περιγράφηκε και φύεται μόνο στο βόρειο μέρος του νησιού της Λευκάδας, στην αμμο. Εχει μια παράξενη αποχρωση του πράσινου, με ασπρα, μικρά ανθη. Μοιάζει με ενα αστεροειδή που ξεχάστηκε στην παραλία. Διπλα στα βοτσαλα, στα φύκια, στην απεραντοσύνη του πελάγους. Ειναι εντυπωσιακό αλλα και παράξενο: ένα φυτό να γεννιέται στην άμμο της θάλασσας.. Να έχει χορηγό την αρμύρα. Tο άφιλο. Να γεύεται το μίσος των κυμμάτων. Να αντέχει τη μανία των ανέμων. Ενα φυτό να σμιλεύει την άμμο, την πέτρα, τη ζωή.
Το ARENARIA LEUCADIA μου θυμίζει το oνειρο. Το oνειρο που έχουμε ολοι. Οσο άπιαστο, όσο περίπλοκο κι΄αν φαίνεται έχει τον τρόπο να επιβιώνει, να ξεπροβάλει, να ειναι πάντοτε παρoν. Το όνειρο που μας κρατάει ζωντανούς. Το όνειρο μιας καλύτερης, μιας ανθρώπινης ζωής. Γιατι ας μην έχουμε αυταπάτες οτι μας έμεινε και τίποτε αλλο. Μονο το όνειρο. Το ονειρο που δεν θα μας προδώσει ποτέ. Στην εποχή του μίσους, της υπερβολής, του δήθεν, του εγώ, της ισοπέδωσης.. Γυρω μας που η μοναξιά σηκώνει κεφάλι, οι φίλοι μας χάθηκαν και η αβεβαιότητα λέει καλημέρα. Ολοι ζούμε με ενα ονειρο. Που εχει ταυτότητα και πατάει γερά στα πόδια του. Κι΄ας επιμένουν κάποιοι οτι το όνειρο δεν πρόκειται να γίνει ποτέ πραγματικότητα γιατί αρχίζει απο 0 και τελειώνει σε 0, δηλαδή σε μηδέν. Αφήστε τους να λένε.
Το ARENARIA LEUCADIA αντιστέκεται. Και θα συνεχίζει να φύεται στην αμμο, βόρεια, της Λευκάδας. Γιατι ειναι όνειρο..
Βουτιές στα μουράγια του Κάστρου. Μπάλα στην άμμο. Μπάνιο στην αμμογλωσα και στο φαναράκι. Μια εποχή, μια ανάμνηση. Μια Λευκάδα. Και θυμόμαστε, γυρίζουμε πίσω στο χρόνο για να περάσουμε νοερώς όμορφα, να απολαύσουμε την ηδονή της ανάμνησης αφού η ζωή μας σημερα έγινε αφόρητη, μοναχική, πληκτική, σημαδημένη απο την ανασφάλεια, το φθόνο και την υποκρισία.Θυμάμαι πηγαίναμε στο Κάστρο με τον Μαγγελάνο, τη βάρκα του Αργύρη και του Ντίνου τουΜπαμπάρου. Με το μαϊστράλι να χαϊδεύει τα πρόσωπα μας, να πετάει τα καπέλα. Με τις φθηνές σαγιονάρες( ή συνήθως ξυπόλυτοι )και το μισοτρύπιο μαγιό. Με την αλμύρα να ξεραίνεται στο δέρμα. Και νάσου φόρα για το μακροβούτι, για το ποιός θα κερδίσει. Και νά τα καλαμπούρια και τα πειράγματα. Και τα απόβραδα με τις πυγολαμπίδες στην Κουζούντελη, στα καφενεία με τη σουμάδα και τα παξιμάδια. Βόλτα στο παζάρι και στο μώλο. Αχ αυτα τα παιδικά μας χρόνια. Τα παιδικά χρόνια που μας σημαδεύουν. Ολους. Και θα μας σημαδεύουν για όλη μας τη ζωή. Γιατί ειναι τα καλύτερα. Τα ομορφότερα. Τα αγαπημένα. Και δεν ειναι μόνο οι μνήμες, οι όμορφες στιγμές, οι πρώτοι έρωτες, τα άγουρα όνειρα, τα φαρομανητά.
Ειναι οι αναμνήσεις απο τις αξέχαστες μυρωδιές αλλά και απο τους ήχους. Oι μυρωδιες και οι ήχοι απο τη Λευκάδα. Αξέχαστες. Μοναδικές. Ανεπαναληπτες. Οι μυρωδιες απο το βρεγμένο χώμα στα Βαρδάνια. Και απο τους γερικους ευκάλυπτους. Απο τη μουτελη στο μώλο και τα 'ληγμένα''΄φύκια στο Ιβάρι. Οι διαφορετικές μυρωδιες. Οι αγαπημένες. Του μαραθου στο Κάστρο. Της ασετυλίνης στο πυροφάνι. Των μαντολάτων και της σουμάδας. Του χαλασμένου ξύλου στου 'Πάπιου'. Της ξεραμένης αλμύρας στο δέρμα ενα Αυγουστιάτικο απομεσήμερο. Των λασπωμένων αυλακιών στου Πουλιού. Η μυρωδια απο το καμενο κερί στον επιταφιο, στον Αη Νικόλα. Απο το Κυριακάτικο, μεσημεριανό. τραπέζι, (με την κατσαρόλα να 'χοροπηδάει' απο ευχαρίστηση που ολοκλήρωσε το εργο της). Η μυρωδια των περιβολιών την Πρωτομαγιά. Και του ξεροψημενου ψωμιού απο το φούρνο της Λιονταινας και του Δειβέκη. Του πρωτου τετραδίου. Και της φθηνης κολωνιας μετα το εφηβικό ξυρισμα. Της βρασμένης κουκούτσας και του φρέσκου ψαριου. Οι μυρωδιές που ερχονται και σημερα και με συντροφευουν. Αλλα ειναι και αυτοι οι 'ηχοι, τα ακούσματα. Που με κυνηγάνε. Με χαιδευουν ακομη στα αυτια μου. Οι ηχοι της τρελαμένης καρδιας στο πρωτο ραντεβού. Ο ηχος τις βροχής πάνω στο τσίγκο. Της σάμπας και της μαζουρκας στο 'Πάνθεον'. Της φιλαρμονικης και της μεταμεσονυχτιας καντάδας. Της κορνέτας του Καμινάρη. Και της Διάνας την Πρωτοχρονιά. Το χαχανητό του Κοκοκιώρου. Οι φωνες των φολκλοριικων συγκροτημάτων στο φεστιβάλ. Οι μπαλιές απο το ποδόσφαιρο των φιλακισμένων μέσα στις φυλακές. Ο ηχος απο τις σιδερενιες ροδες απο το κάρο του παπου μου, του Νιόνιου. Και απο τη καμπάνα της Παναγιας των Ξένων. Οι ήχοι των γλάρων στη λιμνοθάλασσα. Και των αδέσποτων σκυλιων στην Αγια Κάρα. Μυρωδιές και ήχοι. Ηχοι και μυρωδιες. Που μαζι με τις εικόνες, με τις μνήμες θα με κυνηγούν, θα με μαγευουν, θα με σημαδεύουν για πάντα.
Η ΜΟΝΑΞΙΑ ΤΗΣ ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΗΣ
Μικρό, αμούστακο, παιδί στη Λευκάδα όταν με το φακό κατω απο τις κουβέρτες ανακάλυπτα τον κόσμο, θαύμαζα πολλούς. Λαϊκούς ζωγράφους, συγγραφείς, γιατρους. Τους θαύμαζα και έκανα σχέδια για να τους μοιάσω. Οι καιροι άλλαξαν ο φακός έγινε πορνοσελίδα στο ιντερνέτ και ο θαυμασμός μου πλέον εξαντλείται στα δισεκατομμύρια που μοιράζει το τζόκερ.Στην εποχή της παρακμής, της μιζέριας με την άληκτη κρίση θεσμών και ιδεών με τα χαμένα οράματα και με τους φίλους να κοιτάζουν μόνο τη ΄'πάρτη' τους, δίνουμε δυστυχώς στα παιδιά μας το... παράδειγμα της αμφισβήτησης. Αμφισβητούμε τα πάντα. Απο την αξιοπιστία των πολιτικών, των ΜΜΕ μέχρι και την επιτυχία ή τις ικανότητες του συναδέλφου μας στο διπλανό γραφείο. Φθονούμε τις επιτυχίες των άλλων. Και προσποιούμαστε οτι χαιρόμαστε. Στην εποχή του δήθεν αμφισβητούμε και τον ίδιο μας τον εαυτό. Αλλά όχι μόνο. Αμφισβητούμε ακόμη και το δικαίωμα του αλλού να μας αμφισβητεί. Η δράση εξαντλείται στην αντίδραση. Ικανοποίηση μας ειναι να περπατάμε με σταθερό και γερό βήμα σε ενα σκηνικό με αποκαίδια.Κοιτάζουμε τα κουρέλια των άλλων και μοιάζουμε λυπημένοι γι΄αυτα. Στην πραγματικότητα απλώς χαιρόμαστε για εμάς. Βυθισμένοι στην υποκρισία μας, εμπνευσμένοι απο την ασημαντότητα κινούμαστε σε μια αίθουσα με παραμορφωτικούς καθρέφτες. Μας βοηθούν να κάνουμε κριτική επί παντός του επιστητού χωρίς να βλέπουμε τα δικά μας χάλια. Αφήνουμε τη ζωή μας στη τύχη, στο τζόγο με την ελπίδα οτι μια ημέρα θα ξεφύγουμε απο τη μιζέρια. Αλλά πάντα ξυπνάμε ηττημένοι, πικραμένοι. Οπως ο πρωινός καφές χωρις τσιγάρο. Ζούμε με σκυμμένο το κεφάλι. Όμηροι στη μοναξιά μας. Μοναξιά. Αυτή πάντως δεν αμφισβητείται απο κανέναν.
Ο ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΦΙΛΟΣ
Mενει στην απέναντι πολυκατοικία, στον τρίτο οροφο. Τον βλέπω καθημερινά να πηγαινοέρχεται στο ερημικό μπαλκόνι, μοναχός, ξεχασμένος - μάλλον -απο τα αφεντικά του. Χαιρεται με τα καλώδια της ΔΕΗ που τρεμοπαίζουν όταν κάθονται τα
περιστέρια, 'απλώνεται΄για να ξεμουδιάσει συχνά-πυκνα και σηκώνει τα δυο του πόδια στα κάγκελα του μπαλκονιού για να προσέξει κάτι περίεργο που συμβαίνει στο δρόμο. Ειναι σκούρος και έχει ένα μικρο σπιτάκι στο μπαλακόνι. Δεν έχει (μυστήριο κι΄αυτο) ακούσει κανείς τη φωνή του, το γαύγισμα του. Τον παρατηρώ πρωί όταν φεύγω και το βράδυ όταν γυρίζω απο τη δουλειά. Κυνηγάει νομίζοντας οτι θα τα πιάσει τα σπουργιτάκια που προσπαθούν να κλέψουν λίγα ψίχουλα απο το μπαλκόνι του. Με έχει εντυπωσιάσει η μοναξιά του. Φαινεται να έχει εγκαταληφθεί. Ισως κάποια ώρα να του δίνουν λίγο φαγητό και νερό, ίσως να τον βγάζουν κάποια βόλτα, αλλά μου δίνει την αίσθηση του ξεχασμένου.Τις προάλλες εντυπωσιάστηκε με ένα ψιλοτρακαρισμα που έγινε στη γωνια. Ηταν... αυτοπτης μαρτυρας στην παραβίαση του 'στόπ΄. Προχτες τον είδα να κουνάει με χαρά την ουρά του με τα πιτσιρίκια που έπαιζαν στο δρόμο. Αλλα το βράδυ άκουσα να κλαίει. Λες και ήταν ανθρωπος. Τον παρατηρώ με τις ωρες. Τελευταια του κάνω νοήματα και φαίνεται να ανταποκρίνεται. Η Μυρτώ με παροτρύνει να του πετάξω φαγητό. Τον νοιωθω να απορεί όταν οι άνθρωποι ανοιγοκλείνουν τα παραθυρόφυλλα ίσως γιατί κλείνονται στην μοναξιά τους. Όπως είμαι σίγουρος οτι απορεί όταν βρέχει και όταν τα σύννεφα 'παίζουν με το φεγγάρι. Εγω, στ'΄αληθεια, τον νοιωθω. Τον καταλαβαινω. Ειναι ο απέναντι φίλος μου. Ενας πιστός φίλος που είμαι σίγουρος οτι δεν θα με προδώσει ποτέ.
Η ΕΙΣΒΟΛΗ ΤΟΥ ΧΑΜΗΛ ΜΠΑΤΑΡ:
Η φράση " ΧΑΜΗΛ ΜΠΑΤΑΡ" που βρήκε ξαφνικά στην οθόνη του κινητού του τον προβληματισε. Δεν ήθελε όμως να μας δείξει οτι δεν ήξερε τι να κάνει ενώ ντρέπονταν και να μας ρωτήσει. Ωσπου μετά απο κάποιες μέρες, οπου η φράση αυτή του έγινε εφιάλτης και έβγαινε συνέχεια στο κινητό του, αναγκάστηκε να μου ζητήσει, ντροπαλά, βοήθεια:.
--Ρε φίλε τι ειναι αυτό που βγαίνει στο κινητό μου;. Ποιός ειναι αυτός ο Χαμήλ Μπατάρ;. Εγω δεν έχω σχέση με Άραβες...
Γέλασα. Γέλασε κι΄αυτός.. Του εξήγησα οτι σημαίνει ¨ Χαμηλή Μπαταρία" και οτι έπρεπε να φροντίζει κάθε μέρα. Να την φορτίζει.
Ο κυρ Χρήστος 75 ετών, συνταξιούχος της χωροφυλακής, δεν έχει καμία επαφή με την εισβολή της νέας τεχνολογίας. Του χάρισαν ένα καρτοκινητο και απο τότε.... άλλαξε η ζωή του. Αγχωνεται το πρωί για να διαπιστώσει αν ειναι εντάξει, το ξεχνάει και δεν ξέρει που το έχει βάλει, δεν ξέρει πόσες μοναδες ομιλίας απομένουν, δεν ξέρει να παίρνει τηλέφωνο, δεν ακούει καλά όταν του τηλεφωνούν.Ο κυρ Χρηστος μπορεί να ζει δίπλα μας, να κινείται στην πολυκατοικία μας, να ειναι ένας συγγενής μας.
Ένας απο τους ανθρώπους που βασανίζεται απο τη νέα τεχνολογία, που υποφέρει αλλά αναγκάζεται να συμφιλιωθεί. Οπως κάνουν χιλιάδες άλλοι συμπολίτες μας προκειμένου να επιβιώσουν, να συνεχίσουν τη δουλειά τους στα νέα δεδομένα. Πολλοι χρησιμοποιούν τον ηλεκτρονικό υπολογιστή απο αναγκη. Και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να συνηθίσουν με αυτή την ιδέα. Μεσα τους αγανακτούν αλλά το ανέχονται. Γιατι έτσι πρέπει.
Το περιστατικό με τον Χαμήλ Μπατάρ ειναι αληθινο. Οπως αληθινό ειναι το παπάκι που ζωγράφισε(και μάλιστα με τέσσερα πόδια) ένας γνωστός όταν του είπα να γράψει την ηλεκτρονική μου διευθυνση. Πολλές ειναι οι καθημερινές ιστορίες ηλεκτρονικής τρέλας. Ιστορίες που δείχνουν οτι έχουμε υποταχθεί στην τεχνολογική επανάσταση σε βάρος των συναισθημάτων, της ανθρώπινης προσέγγισης. Τα χρόνια πολλά, πλέον, τα λέμε με το κινητό και τα σ ΄αγαπώ με e-mail. Δικαιολογημένα λοιπόν ο κυρ Χρηστος να μην ξεχάσει ποτέ τον Χαμήλ Μπατάρ και την παρέα του... (απο το 'ΟΡΦΕΩΣ 2-εκδόσεις Άγκυρα΄).
ΟΤΑΝ ΖΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ....
Μένει δίπλα μου, στο Παλαιό Φάληρο. Σε μια παλιά μονοκατοικία(απο τις ελάχιστες που απέμειναν) με κληματαριές, λουλούδια και γατάκια. Ζει δίπλα σε οικοδομικά μεγαθήρια.
Ειναι συμπαθητικός. Γύρω στα 70, με το ατημέλητο μουστάκι, την τραγιάσκα και ενα παλιό 'Καντέτ'' που αγκομαχάει για να πάρει εμπρός. Εχει το χαμόγελο της ηρεμίας, του εφησυχασμού. Δεν του έχω μιλήσει. Εκτός απο μια καλημέρα. Υποψιάζομαι οτι δεν θα του μιλήσω ποτέ. Είμαι σίγουρος οτι θα κατακρίνει τους δημοσιογράφους και θα δυσανασχετήσει με τη σύνταξη που παίρνει. Οπως είμαι σίγουρος οτι νιώθει ευτυχισμένος. Ειναι ευτυχισμένος. Και το δείχνει.Η επαφή μου με τούς απόμαχους της δουλειάς εχει δείξει οτι εμείς οι νεότεροι ζούμε πιό δύσκολα, πιό αγχωτικά, πιό ψεύτικα. Λέμε καλημέρα και φεύγουμε βιαστικά επειδή έπρεπε να πούμε καλημέρα. Βλεπουμε τηλεόραση επειδή νιώθουμε μοναξιά. Και απο ανάγκη, με δυσφορία, ελέγχουμε την αλληλογραφία μας επειδή μόνο χαρτιά απο τράπεζες, δάνεια και λογαριασμούς μπορεί να συναντήσουμε. Είμαστε καταδικασμένοι στο άγχος, στην ανασφάλεια, στην μονοτονία της καθημερινότητας. Εγκλωβισμένοι(εκτός απο το χρηματιστήριο) στις θλιβερές ειδήσεις συγγενών και φίλων για θανάτους, αρρώστιες, χωρισμούς. Και μέσα μας κάνουμε τον σταυρό μας που είμαστε(ακόμη) ζωντανοί.Νοιώθουμε αδύναμοι. Σε μια κοινωνία οπου η κρίση θεσμών και αξιών κυριαρχεί. Οπου κοιμόμαστε και ξυπνάμε με αδιέξοδα. Οπου προσποιούμαστε οτι ζούμε καλά.Είμαι σίγουρος οτι ο συμπαθής συνταξιούχος της διπλανής μονοκατοικίας δεν εχει τέτοια προβλήματα. Ξέρει να ζεί ήρεμος, με χαμόγελο, με αξίες, με αξιοπρέπεια, με σεβασμό στο περιβάλλον. Ζεί για τη ζωή. Άλλωστε γι΄αυτο δεν ενδίδει στα εκατομμύρια των μεγαλοεργολάβων για να γκρεμιστεί το σπίτι του. Γι αυτό ειναι ο άνθρωπος που ολοι ζηλεύουμε στην πολυκατοικία μας αλλά ποτέ δεν θα τον ακολουθήσουμε. Ποτέ δεν θα του μοιάσουμε.
ARENARIA LEUCADIA
Το ARENARIA LEUCADIA ειναι ένα όμορφο, παραλιακό, φυτό που πρόσφατα περιγράφηκε και φύεται μόνο στο βόρειο μέρος του νησιού της Λευκάδας, στην αμμο. Εχει μια παράξενη αποχρωση του πράσινου, με ασπρα, μικρά ανθη. Μοιάζει με ενα αστεροειδή που ξεχάστηκε στην παραλία. Διπλα στα βοτσαλα, στα φύκια, στην απεραντοσύνη του πελάγους. Ειναι εντυπωσιακό αλλα και παράξενο: ένα φυτό να γεννιέται στην άμμο της θάλασσας.. Να έχει χορηγό την αρμύρα. Tο άφιλο. Να γεύεται το μίσος των κυμμάτων. Να αντέχει τη μανία των ανέμων. Ενα φυτό να σμιλεύει την άμμο, την πέτρα, τη ζωή.
Το ARENARIA LEUCADIA μου θυμίζει το oνειρο. Το oνειρο που έχουμε ολοι. Οσο άπιαστο, όσο περίπλοκο κι΄αν φαίνεται έχει τον τρόπο να επιβιώνει, να ξεπροβάλει, να ειναι πάντοτε παρoν. Το όνειρο που μας κρατάει ζωντανούς. Το όνειρο μιας καλύτερης, μιας ανθρώπινης ζωής. Γιατι ας μην έχουμε αυταπάτες οτι μας έμεινε και τίποτε αλλο. Μονο το όνειρο. Το ονειρο που δεν θα μας προδώσει ποτέ. Στην εποχή του μίσους, της υπερβολής, του δήθεν, του εγώ, της ισοπέδωσης.. Γυρω μας που η μοναξιά σηκώνει κεφάλι, οι φίλοι μας χάθηκαν και η αβεβαιότητα λέει καλημέρα. Ολοι ζούμε με ενα ονειρο. Που εχει ταυτότητα και πατάει γερά στα πόδια του. Κι΄ας επιμένουν κάποιοι οτι το όνειρο δεν πρόκειται να γίνει ποτέ πραγματικότητα γιατί αρχίζει απο 0 και τελειώνει σε 0, δηλαδή σε μηδέν. Αφήστε τους να λένε.
Το ARENARIA LEUCADIA αντιστέκεται. Και θα συνεχίζει να φύεται στην αμμο, βόρεια, της Λευκάδας. Γιατι ειναι όνειρο..
Τετάρτη 22 Σεπτεμβρίου 2010
ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΣΥΝΤΑΓΗΣ
ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΣΥΝΤΑΓΗΣ
ΤΟΥ ΗΛΙΑ Π. ΓΕΩΡΓΑΚΗ
ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ που απασχολεί βασανιστικά την κοινωνία είναι «πού θα πάει αυτή η κατάσταση;». Μαζί µε την ανασφάλεια, το άγχος και την αβεβαιότητα, από πουθενά δεν υπάρχουν σηµάδια αισιοδοξίας. Ολα µαύρα και άραχνα. Είναι βέβαιο ότι αν συνεχιστεί η πολιτική του Μνηµονίου, η ελληνική οικονοµία θα εισέλθει σε µια µακρά περίοδο υποβάθµισης του βιοτικού επιπέδου των µεσαίων εισοδηµάτων. Πάντως το σίγουρο είναι ότι το 2011 θα αποδειχθεί η χειρότερη χρονιά της κρίσης για την ελληνική οικονοµία, µε εκτίναξη της ανεργίας, µαζικές απολύσεις και πολλά λουκέτα. Αν η µηχανή της ανάπτυξης δεν ενεργοποιηθεί άµεσα, µια σοβαρή δοκιµασία περιµένει την ελληνική οικονοµία.
Το Μνηµόνιο και η τρόικα έφεραν τα πάνω κάτω και στην προσωπική µας ζωή. Χάθηκαν τα χαµόγελα. Κατάθλιψη παντού. Η οικονοµική και κοινωνική ζωή της χώρας βρίσκεται υπό τον έλεγχο του ΔΝΤ και της τρόικας. Μαζί και η προσωπική µας ζωή. Σκυµµένα κεφάλια στους δρόµους και ένταση παντού. Στην οδήγηση, στις συναλλαγές µε την προβληµατική δηµόσια διοίκηση. Απολύσεις και λουκέτα, χρέη και κατασχέσεις βρίσκονται στην ηµερήσια διάταξη. Ολοι, συνταξιούχοι, επαγγελµατίες και εργαζόµενοι, υφίστανται την πλέον επώδυνη επίθεση στο εισόδηµα, την απασχόληση, τα εργασιακά και ασφαλιστικά τους δικαιώµατα. Θλιµµένες ακόµη και οι καληνύχτες.
Ξεχασµένες οι καληµέρες. Τα στοιχεία για τις επιπτώσεις της οικονοµικής κρίσης σοκάρουν:
– Σαράντα χρόνια πίσω η απασχόληση, στα επίπεδα του 2004 οι µισθοί. Για πρώτη φορά από το 1968, στη χώρα µας µειώνεται η µόνιµη µισθωτή απασχόληση.
– Τα µέτρα λιτότητας που θα γνωρίσουν οι µισθωτοί και οι συνταξιούχοι την προσεχή τριετία θα επιδεινώσουν το βιοτικό τους επίπεδο κατά 30% και θα µειώσουν σηµαντικά το επίπεδο ζήτησης και κατανάλωσης.
– Το ποσοστό της πραγµατικής ανεργίας θα υπερβεί το 2011 το 20% (1 εκατοµµύριο άνθρωποι θα βρεθούν χωρίς δουλειά), φτάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα της πεντηκονταετίας.
Και ας µην ξεχνάµε ότι το ΔΝΤ άνοιξε «παράθυρο» για παράταση χρηµατοδότησης της Ελλάδας και µετά το 2014. Υφεση και κατάρρευση εσόδων αναδεικνύουν τις αστοχίες της «συνταγής» για την Ελλάδα. Και ο Θεός βοηθός... {TA NEA-22/09/2010).
ΤΟΥ ΗΛΙΑ Π. ΓΕΩΡΓΑΚΗ
ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ που απασχολεί βασανιστικά την κοινωνία είναι «πού θα πάει αυτή η κατάσταση;». Μαζί µε την ανασφάλεια, το άγχος και την αβεβαιότητα, από πουθενά δεν υπάρχουν σηµάδια αισιοδοξίας. Ολα µαύρα και άραχνα. Είναι βέβαιο ότι αν συνεχιστεί η πολιτική του Μνηµονίου, η ελληνική οικονοµία θα εισέλθει σε µια µακρά περίοδο υποβάθµισης του βιοτικού επιπέδου των µεσαίων εισοδηµάτων. Πάντως το σίγουρο είναι ότι το 2011 θα αποδειχθεί η χειρότερη χρονιά της κρίσης για την ελληνική οικονοµία, µε εκτίναξη της ανεργίας, µαζικές απολύσεις και πολλά λουκέτα. Αν η µηχανή της ανάπτυξης δεν ενεργοποιηθεί άµεσα, µια σοβαρή δοκιµασία περιµένει την ελληνική οικονοµία.
Το Μνηµόνιο και η τρόικα έφεραν τα πάνω κάτω και στην προσωπική µας ζωή. Χάθηκαν τα χαµόγελα. Κατάθλιψη παντού. Η οικονοµική και κοινωνική ζωή της χώρας βρίσκεται υπό τον έλεγχο του ΔΝΤ και της τρόικας. Μαζί και η προσωπική µας ζωή. Σκυµµένα κεφάλια στους δρόµους και ένταση παντού. Στην οδήγηση, στις συναλλαγές µε την προβληµατική δηµόσια διοίκηση. Απολύσεις και λουκέτα, χρέη και κατασχέσεις βρίσκονται στην ηµερήσια διάταξη. Ολοι, συνταξιούχοι, επαγγελµατίες και εργαζόµενοι, υφίστανται την πλέον επώδυνη επίθεση στο εισόδηµα, την απασχόληση, τα εργασιακά και ασφαλιστικά τους δικαιώµατα. Θλιµµένες ακόµη και οι καληνύχτες.
Ξεχασµένες οι καληµέρες. Τα στοιχεία για τις επιπτώσεις της οικονοµικής κρίσης σοκάρουν:
– Σαράντα χρόνια πίσω η απασχόληση, στα επίπεδα του 2004 οι µισθοί. Για πρώτη φορά από το 1968, στη χώρα µας µειώνεται η µόνιµη µισθωτή απασχόληση.
– Τα µέτρα λιτότητας που θα γνωρίσουν οι µισθωτοί και οι συνταξιούχοι την προσεχή τριετία θα επιδεινώσουν το βιοτικό τους επίπεδο κατά 30% και θα µειώσουν σηµαντικά το επίπεδο ζήτησης και κατανάλωσης.
– Το ποσοστό της πραγµατικής ανεργίας θα υπερβεί το 2011 το 20% (1 εκατοµµύριο άνθρωποι θα βρεθούν χωρίς δουλειά), φτάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα της πεντηκονταετίας.
Και ας µην ξεχνάµε ότι το ΔΝΤ άνοιξε «παράθυρο» για παράταση χρηµατοδότησης της Ελλάδας και µετά το 2014. Υφεση και κατάρρευση εσόδων αναδεικνύουν τις αστοχίες της «συνταγής» για την Ελλάδα. Και ο Θεός βοηθός... {TA NEA-22/09/2010).
Τρίτη 21 Σεπτεμβρίου 2010
ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΔΙΑΔΟΧΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ
ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΔΙΑΔΟΧΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ
Mεσοσταθμική αυξηση 9% -όχι όμως για όλες τις κατηγορίες ασφαλισμένων- αλλά και γρηγορότερη έκδοση συντάξεων, θα κερδίσουν όσοι εργαζόμενοι συνταξιοδοτηθούν απο την 1.1. 2011 και εχουν διαδοχική ασφάλιση, δηλαδή ειναι ασφαλισμένοι σε δυο και άνω ταμεία. Σήμερα ένας συνταξιούχος με καθεστώς διαδοχικής ασφάλισης λαμβάνει κατά 30% μικρότερη σύνταξη από αυτήν ενός συνταξιούχου που ασφαλίστηκε τα ίδια χρόνια σε ένα μόνο ασφαλιστικό ταμείο. Πάντως οι αλλαγές που επέρχονται (σσ προσοχή αφορά όσους υποβάλλουν αιτηση συνταξιοδότησης απο την 1.1.2011)δεν αποκαθιστούν πλήρως την αδικία την οποία θα εξακολουθήσουν να υφίστανται οι διαδοχικά ασφαλισμένοι εισπράττοντας χαμηλότερες συντάξεις σε σύγκριση με ένα ασφαλισμένο ο οποίος έχει διανύσει ολόκληρο τον εργασιακό του βίο σε ένα ταμείο. Όσον αφορά το χρόνο έκδοσης των συνταξιοδοτήσεων με διαδοχική ασφάλιση( το υπουργειο Εργασίας εδσε παραδειγματα αυξησης της συνταξης με διαδοχική μεχρι 24.9%) υπόσχεται ταχύτερη έκδοση απο το 2011 με την καθιέρωση της προσυνταξιοδοτικης βεβαίωσης. Σημερα ο χρόνος που απαιτείται για να εκδοθεί μια συνταξιοδοτική απόφαση, όταν υπάρχει διαδοχική ασφάλιση, εξακολουθεί να είναι αρκετά μακρύς. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι όταν απονέμων φορέας είναι το Ι.Κ.Α. ή ο Ο.Α.Ε.Ε. ο χρόνος αυτός προσεγγίζει κατά μέσο όρο το ένα έτος, όταν ο αντίστοιχος μέσος χρόνος έκδοσης απόφασης χωρίς διαδοχική ασφάλιση είναι 3 έως 4 μήνες για το Ι.Κ.Α. και 6,5 μήνες για τον Ο.Α.Ε.Ε. Η σχετική εγκύκλιος μαζι με ερωτήσεις-απαντήσεις εκδόθηκε χτες απο το υπ. Εργασιας.
Με το νεο συστημα το κλειδί για τη βελτίωση του ύψους των νέων συντάξεων(οπως προβλεπεται απο το νομο Λοβέρδου-ν. 3863/2010), είναι οι συντελεστές «ωρίμασης» των συντάξιμων αποδοχών (θα πολλαπλασιάζονται με τις αποδοχές των παρελθόντων ετών). Με το νεο τροπο κερδισμένοι θα ειναοι κυριως οι παλιοί ασφαλισμένοι που για πρώτη φορά ασφαλίστηκαν σε ταμεία μισθωτών (δεν κερδίζουν τίποτα όσοι είχαν πρωτοασφαλιστεί σε ταμεία αυτοαπασχολουμένων). Επισης κερδίζουν οσοι δεν συνταξιοδοτούνται πρόωρα αφού η ποινή της περικοπής της σύνταξης του συμμετέχοντα φορέα - και στην περίπτωση της διαδοχικής - θα είναι 6% από 1/1/2001, από 3% φέτος.
Με το νεο σύστημα οι εργαζόμενοι οι οποίοι ασφαλίστηκαν διαδοχικά σε περισσότερους από έναν ασφαλιστικούς οργανισμούς δικαιούνται σύνταξη από τον τελευταίο οργανισμό στον οποίο ήταν ασφαλισμένοι κατά την τελευταία χρονική περίοδο της απασχόλησής τους, εφόσον πραγματοποίησαν στην ασφάλισή του:
-Πέντε ολόκληρα έτη ή 1.500 ημέρες ασφάλισης, εκ των οποίων όμως 20 μήνες ή 500 ημέρες την τελευταία πενταετία πριν από τη διακοπή της απασχόλησης ή την υποβολή αίτησης για την κρίση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος σύνταξης λόγω γήρατος.
-Σαράντα μήνες ή 1.000 ημέρες, εκ των οποίων όμως 12 μήνες ή 300 ημέρες αντίστοιχα κατά την τελευταία πενταετία πριν από τη διακοπή της απασχόλησης ή την υποβολή της αίτησης για την κρίση του δικαιώματος σύνταξης λόγω αναπηρίας ή θανάτου.
-Ως νομοθεσία του οργανισμού για την εφαρμογή της ρύθμισης νοούνται οι διατάξεις που ορίζουν τον απαιτούμενο για τη συνταξιοδότηση χρόνο, την ηλικία, την αναπηρία και τον θάνατο. -Αν ο ασφαλισμένος πραγματοποίησε στην ασφάλιση του τελευταίου οργανισμού τον αριθμό ημερών εργασίας ή των ετών ασφάλισης που ορίζονται από τη ρύθμιση, αλλά στην περίπτωση αυτή δεν έχει πραγματοποιήσει τον απαιτούμενο από τη νομοθεσία του τελευταίου οργανισμού χρόνο ασφάλισης για τη συνταξιοδότησή του λόγω γήρατος ή αναπηρίας ή των μελών της οικογένειάς του λόγω θανάτου ή δεν πραγματοποίησε στην ασφάλιση του τελευταίου οργανισμού τον αριθμό ημερών εργασίας ή ετών ασφάλισης που ορίζονται από τις διατάξεις της προηγούμενης διάταξης, δικαιούνται σύνταξη αυτός ή τα μέλη της οικογένειάς του από τον οργανισμό στην ασφάλιση του οποίου πραγματοποίησε τις περισσότερες ημέρες εργασίας ή έτη ασφάλισης.
-Αν ο ασφαλισμένος δεν συγκεντρώνει τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης που προβλέπει η νομοθεσία του οργανισμού στην ασφάλιση του οποίου πραγματοποίησε τις περισσότερες ημέρες εργασίας ή έτη ασφάλισης, τότε το δικαίωμα του ασφαλισμένου κρίνεται από τους άλλους οργανισμούς στους οποίους ασφαλίστηκε κατά φθίνουσα σειρά αριθμού ημερών εργασίας, εκτός από τον τελευταίο.
-Ολόκληρος ο χρόνος της διαδοχικής ασφάλισης υπολογίζεται από τον αρμόδιο για την απονομή της σύνταξης οργανισμό ως χρόνος που διανύθηκε στην ασφάλισή του τόσο για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος όσο και για τον καθορισμό της σύνταξης, και δεν είναι δυνατή η προσμέτρηση μόνο μέρους του χρόνου που διανύθηκε στην ασφάλιση του κάθε οργανισμού.
Για να γινει κατανοητή η αλλαγή που επέρχεται απο την 1.1.2011 στο καθεστώς της διαδοχικής ασφάλισης το υπουργειο Εργασιας παραθέτει τον παρακάτω μίνι οδηγό:
-Ερώτηση: Ποιους αφορούν οι νέες ρυθμίσεις για τη διαδοχική ασφάλιση;
Απάντηση: Οι νέες ρυθμίσεις εφαρμόζονται σε όσους υποβάλλουν αίτηση συνταξιοδότησης από 1/1/2011 και μετά, και εφόσον φυσικά έχουν ασφαλισθεί διαδοχικά σε δύο ή περισσότερα ταμεία.
-Ερώτηση: Ποιες είναι οι αλλαγές που επέρχονται σε σχέση με το φορέα που απονέμει τη σύνταξη;
Απάντηση: Καμία αλλαγή δεν υπάρχει για τις περιπτώσεις σύνταξης γήρατος. Προβλέπονται όμως ευνοϊκότερες προϋποθέσεις για τις συντάξεις αναπηρίας και συντάξεις λόγω θανάτου. Για να απονεμηθεί σύνταξη από τον τελευταίο φορέα αρκούν 1000 ημέρες ασφάλισης από τις οποίες 300 την τελευταία πενταετία (από 1500 και 500 αντίστοιχα που απαιτούντο με το σημερινό καθεστώς στην πρώτη εξέταση του αιτήματος). Ειδικά όμως για τις συντάξεις λόγω αναπηρίας ή θανάτου και εφόσον έχει απορριφθεί το αίτημα από όλους τους φορείς ο τελευταίος φορέας απονέμει σύνταξη εφόσον πληρούνται βέβαια οι γενικές και ειδικές προϋποθέσεις, αλλά αρκούν 300 ημέρες ασφάλισης στον φορέα αυτό.
Ερώτηση: Τι αλλάζει στον τρόπο υπολογισμού των συντάξεων με διαδοχική ασφάλιση και ποιοι ωφελούνται;
Απάντηση: Στην πραγματικότητα πρόκειται για θεραπεία μίας αδικίας πολλών ετών. Οι χαμένοι των μέχρι τώρα διατάξεων της διαδοχικής ασφάλισης ήταν κυρίως όσοι ασφαλίστηκαν σε ταμεία μισθωτών αρχικά ΙΚΑ ΝΑΤ κ.λ.π.) και συνέχισαν την ασφάλιση τους σε ταμεία ελευθέρων επαγγελματιών, το Δημόσιο ή ειδικά ταμεία. Με τις ρυθμίσεις που ισχύουν μέχρι 31/12/2010, οι αποδοχές των εργαζομένων επικαιροποιούνται μόνο με τις μεταβολές του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή. Με το νέο νόμο οι αποδοχές επικαιροποιούνται και με το συντελεστή ωρίμανσης που φθάνει μέχρι και υπερδιπλασιασμό των συντάξιμων αποδοχών. Επομένως οι ασφαλισμένοι που θα έχουν βελτίωση στο ποσό της σύνταξης τους είναι κυρίως όσοι έχουν την παραπάνω πορεία, δηλαδή ξεκίνησαν την ασφάλιση τους σε ταμεία μισθωτών και συνταξιοδοτούνται από τον ΟΑΕΕ Δημόσιο, πρώην Ταμεία ΔΕΚΟ και Τραπεζών που είναι ενταγμένα στο ΙΚΑ, ΕΤΑΑ και ΕΤΑΠ-ΜΜΕ. Εάν έχει προηγηθεί ασφάλιση σε ταμείο αυτοαπασχολουμένων και στη συνέχεια σε ταμείο μισθωτών δεν προκύπτει διαφορά.
-Ερώτηση: Τι προβλέπεται στις περιπτώσεις που υπάρχει διαφορετικό όριο ηλικίας συνταξιοδότησης στα ταμεία στα οποία έχει ασφαλισθεί ο εργαζόμενος;
Απάντηση: Όταν ο εργαζόμενος έχει ασφαλισθεί σε ταμεία για τα οποία το όριο ηλικίας είναι διαφορετικό και έχει συμπληρώσει τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης με διαδοχική ασφάλιση έχει δύο επιλογές:
α. Να πάρει ταυτόχρονα τη σύνταξη που αντιστοιχεί σε όλα τα ταμεία (η σύνταξη χορηγείται πάντοτε από τον απονέμοντα φορέα). Στην περίπτωση αυτή το ποσό της σύνταξης που αντιστοιχεί στο ταμείο στο οποίο δεν έχει συμπληρωθεί το όριο ηλικίας, είναι μειωμένο κατά 6% για κάθε χρόνο που υπολείπεται του 55ου έτους για γυναίκα ασφαλισμένη και του 60ου έτους για άνδρα ασφαλισμένο. Για ασφαλισμένους από 1/1/1993 και μετά, η μείωση γίνεται ενιαία για άνδρα και γυναίκα για το χρόνο που υπολείπεται του 60ου έτους.
β. Να πάρει το ποσό της σύνταξης που αντιστοιχεί στο ταμείο ή στα ταμεία που έχει συμπληρωθεί το προβλεπόμενο όριο ηλικίας και να περιμένει τη συμπλήρωση των ορίων που αναφέρονται στην περίπτωση (α) για να πάρει σύνταξη χωρίς καμία σημείωση.
-Παράδειγμα 1ο: Ασφαλισμένος στο ΤΕΒΕ (ΟΑΕΕ) έχει συμπληρώσει 10.025 ημέρες ασφάλισης. Πριν το ΤΕΒΕ(ΟΑΕΕ) είχε ασφαλιστεί στο ΙΚΑ όπου είχε συμπληρώσει 2.900 ημέρες ασφάλισης. Ποιο θα είναι το ποσό της σύνταξης που θα πάρει σε ηλικία 60 ετών που συνταξιοδοτείται; Με το σημερινό καθεστώς το ποσό της σύνταξης θα είναι 1.361 ευρώ. Με το καθεστώς που θα ισχύσει από 1/1/2011 και μετά το ποσό της σύνταξης θα είναι 1.436 ευρώ(+5,5,%).
-Παράδειγμα 2ο: Ασφαλισμένος του ΤΕΒΕ (ΟΑΕΕ) έχει συμπληρώσει στην ασφάλιση του 2.350 ημέρες. Πριν το ΤΕΒΕ (ΟΑΕΕ) είχε ασφαλιστεί στο ΙΚΑ όπου είχε συμπληρώσει 5.545 ημέρες ασφάλισης. Ποιο θα είναι το ποσό της σύνταξης που θα πάρει σε ηλικία 65 ετών; Με το καθεστώς που ισχύει σήμερα το ποσό της σύνταξης θα είναι 869 ευρώ. Με τις νέες ρυθμίσεις το ποσό της σύνταξης θα είναι 968 ευρώ (+11,4%)
Παράδειγμα 3ο: Ασφαλισμένος του ΤΕΒΕ (ΟΑΕΕ) έχει συμπληρώσει στην ασφάλιση του 8.650 ημέρες. Πριν το ΤΕΒΕ (ΟΑΕΕ) είχε ασφαλισθεί στο ΙΚΑ και έχει συμπληρώσει 4.180 ημέρες. Ποιο είναι το ποσό της σύνταξης που θα πάρει σε ηλικία 60 ετών; Με το σημερινό καθεστώς το ποσό της σύνταξης θα είναι 1.443 ευρώ. Με τις νέες ρυθμίσεις το ποσό της σύνταξης θα είναι 1.705 ευρώ (+18,1%).
Παράδειγμα 4ο: Εργαζόμενος στο Δημόσιο έχει συμπληρώσει 25 έτη ασφάλισης σε αυτό και έχει στο ΙΚΑ 10 έτη ασφάλισης πριν το Δημόσιο. Ποιό θα είναι το ποσό της σύνταξης που θα πάρει σε ηλικία 58 ετών που συνταξιοδοτείται; Με το σημερινό καθεστώς το ποσό της σύνταξης θα είναι 1.021 ευρώ. Με τις νέες ρυθμίσεις το ποσό της σύνταξης θα είναι 1.129 ευρώ (+10,7%).
Παράδειγμα 5ο: Ασφαλισμένη στον πρώην ΟΑΠ-ΔΕΗ [DEHr.AT] (έχει συγχωνευθεί στο ΙΚΑ), έχει συμπληρώσει 28 έτη ασφάλισης και πριν από αυτόν 7 χρόνια στο ΙΚΑ. Μπορεί να συνταξιοδοτηθεί με 35 έτη ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας. Ποιο είναι το ποσό της σύνταξης που θα πάρει; Με το σημερινό καθεστώς το ποσό της σύνταξης που θα πάρει θα είναι 1.512 ευρώ. Με τις νέες ρυθμίσεις το ποσό της σύνταξης που θα πάρει θα είναι 1.589 ευρώ (+5%).
Παράδειγμα 6ο: Εργαζόμενη στο Δημόσιο μητέρα ανηλίκου παιδιού έχει συμπληρώσει 15 έτη στο δημόσιο και 10 έτη στο ΙΚΑ όπου ήταν ασφαλισμένη πριν το Δημόσιο. Πόση σύνταξη θα πάρει σε ηλικία 50 ετών που δικαιούται σύνταξης; Με το σημερινό καθεστώς η εργαζόμενη μπορεί να επιλέγει:
α. Να πάρει σύνταξη σε ηλικία 50 ετών για όλο το χρόνο ασφάλισης (δημόσιο + ΙΚΑ) οπότε το ποσό για συνταξιοδότηση το 2010 θα είναι 564 ευρώ.
β. Να πάρει σύνταξη μόνο για το χρόνο του δημοσίου που είναι 446 ευρώ και σε ηλικία 55 ετών να πάρει επιπλέον 139 ευρώ για πού ισχύει με το χρόνο ασφάλισης στο ΙΚΑ (χωρίς τη μείωση του 3% που ισχύει μέχρι το τέλος του 2010). Με τις νέες διατάξεις και εφόσον συνταξιοδοτηθεί από 1/1/2011 και μετά με τον ίδιο χρόνο ασφάλισης (για να υπάρχει σύγκριση των στοιχείων) μπορεί να επιλέξει:
α. Να πάρει σύνταξη για όλο το χρόνο ασφάλισης οπότε το ποσό θα είναι 576 ευρώ (+2,27%). Στην πραγματικότητα βέβαια το ποσό θα είναι μεγαλύτερο (και μόνο εκ του λόγου ότι θα είναι μεγαλύτερη των 50 ετών).
β. Να πάρει σύνταξη μόνο για τα χρόνια του δημοσίου 446 ευρώ και στην ηλικία των 55 ετών να πάρει και το ποσό σύνταξης που αντιστοιχεί στο ΙΚΑ και με το νέο καθεστώς διαμορφώνεται στα 186 ευρώ (σύνολο 632 ευρώ).
Παράδειγμα 7ο: Ασφαλισμένος στο πρώην ΤΣΑ (ΟΑΕΕ) έχει συμπληρώσει 5.300 ημέρες ασφάλισης. Πριν από το ΤΣΑ (ΟΑΕΕ) είχε ασφαλιστεί στο ΙΚΑ, όπου είχε συμπληρώσει 5.200 ημέρες.
Ποιο είναι το ποσό της σύνταξης που θα πάρει σε ηλικία 60 ετών που συνταξιοδοτείται; Με το σημερινό καθεστώς το ποσό της σύνταξης που θα πάρει θα είναι 695 ευρώ. Με το νέο καθεστώς το ποσό της σύνταξης θα είναι 793 ευρώ (+24,9%).
Mεσοσταθμική αυξηση 9% -όχι όμως για όλες τις κατηγορίες ασφαλισμένων- αλλά και γρηγορότερη έκδοση συντάξεων, θα κερδίσουν όσοι εργαζόμενοι συνταξιοδοτηθούν απο την 1.1. 2011 και εχουν διαδοχική ασφάλιση, δηλαδή ειναι ασφαλισμένοι σε δυο και άνω ταμεία. Σήμερα ένας συνταξιούχος με καθεστώς διαδοχικής ασφάλισης λαμβάνει κατά 30% μικρότερη σύνταξη από αυτήν ενός συνταξιούχου που ασφαλίστηκε τα ίδια χρόνια σε ένα μόνο ασφαλιστικό ταμείο. Πάντως οι αλλαγές που επέρχονται (σσ προσοχή αφορά όσους υποβάλλουν αιτηση συνταξιοδότησης απο την 1.1.2011)δεν αποκαθιστούν πλήρως την αδικία την οποία θα εξακολουθήσουν να υφίστανται οι διαδοχικά ασφαλισμένοι εισπράττοντας χαμηλότερες συντάξεις σε σύγκριση με ένα ασφαλισμένο ο οποίος έχει διανύσει ολόκληρο τον εργασιακό του βίο σε ένα ταμείο. Όσον αφορά το χρόνο έκδοσης των συνταξιοδοτήσεων με διαδοχική ασφάλιση( το υπουργειο Εργασίας εδσε παραδειγματα αυξησης της συνταξης με διαδοχική μεχρι 24.9%) υπόσχεται ταχύτερη έκδοση απο το 2011 με την καθιέρωση της προσυνταξιοδοτικης βεβαίωσης. Σημερα ο χρόνος που απαιτείται για να εκδοθεί μια συνταξιοδοτική απόφαση, όταν υπάρχει διαδοχική ασφάλιση, εξακολουθεί να είναι αρκετά μακρύς. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι όταν απονέμων φορέας είναι το Ι.Κ.Α. ή ο Ο.Α.Ε.Ε. ο χρόνος αυτός προσεγγίζει κατά μέσο όρο το ένα έτος, όταν ο αντίστοιχος μέσος χρόνος έκδοσης απόφασης χωρίς διαδοχική ασφάλιση είναι 3 έως 4 μήνες για το Ι.Κ.Α. και 6,5 μήνες για τον Ο.Α.Ε.Ε. Η σχετική εγκύκλιος μαζι με ερωτήσεις-απαντήσεις εκδόθηκε χτες απο το υπ. Εργασιας.
Με το νεο συστημα το κλειδί για τη βελτίωση του ύψους των νέων συντάξεων(οπως προβλεπεται απο το νομο Λοβέρδου-ν. 3863/2010), είναι οι συντελεστές «ωρίμασης» των συντάξιμων αποδοχών (θα πολλαπλασιάζονται με τις αποδοχές των παρελθόντων ετών). Με το νεο τροπο κερδισμένοι θα ειναοι κυριως οι παλιοί ασφαλισμένοι που για πρώτη φορά ασφαλίστηκαν σε ταμεία μισθωτών (δεν κερδίζουν τίποτα όσοι είχαν πρωτοασφαλιστεί σε ταμεία αυτοαπασχολουμένων). Επισης κερδίζουν οσοι δεν συνταξιοδοτούνται πρόωρα αφού η ποινή της περικοπής της σύνταξης του συμμετέχοντα φορέα - και στην περίπτωση της διαδοχικής - θα είναι 6% από 1/1/2001, από 3% φέτος.
Με το νεο σύστημα οι εργαζόμενοι οι οποίοι ασφαλίστηκαν διαδοχικά σε περισσότερους από έναν ασφαλιστικούς οργανισμούς δικαιούνται σύνταξη από τον τελευταίο οργανισμό στον οποίο ήταν ασφαλισμένοι κατά την τελευταία χρονική περίοδο της απασχόλησής τους, εφόσον πραγματοποίησαν στην ασφάλισή του:
-Πέντε ολόκληρα έτη ή 1.500 ημέρες ασφάλισης, εκ των οποίων όμως 20 μήνες ή 500 ημέρες την τελευταία πενταετία πριν από τη διακοπή της απασχόλησης ή την υποβολή αίτησης για την κρίση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος σύνταξης λόγω γήρατος.
-Σαράντα μήνες ή 1.000 ημέρες, εκ των οποίων όμως 12 μήνες ή 300 ημέρες αντίστοιχα κατά την τελευταία πενταετία πριν από τη διακοπή της απασχόλησης ή την υποβολή της αίτησης για την κρίση του δικαιώματος σύνταξης λόγω αναπηρίας ή θανάτου.
-Ως νομοθεσία του οργανισμού για την εφαρμογή της ρύθμισης νοούνται οι διατάξεις που ορίζουν τον απαιτούμενο για τη συνταξιοδότηση χρόνο, την ηλικία, την αναπηρία και τον θάνατο. -Αν ο ασφαλισμένος πραγματοποίησε στην ασφάλιση του τελευταίου οργανισμού τον αριθμό ημερών εργασίας ή των ετών ασφάλισης που ορίζονται από τη ρύθμιση, αλλά στην περίπτωση αυτή δεν έχει πραγματοποιήσει τον απαιτούμενο από τη νομοθεσία του τελευταίου οργανισμού χρόνο ασφάλισης για τη συνταξιοδότησή του λόγω γήρατος ή αναπηρίας ή των μελών της οικογένειάς του λόγω θανάτου ή δεν πραγματοποίησε στην ασφάλιση του τελευταίου οργανισμού τον αριθμό ημερών εργασίας ή ετών ασφάλισης που ορίζονται από τις διατάξεις της προηγούμενης διάταξης, δικαιούνται σύνταξη αυτός ή τα μέλη της οικογένειάς του από τον οργανισμό στην ασφάλιση του οποίου πραγματοποίησε τις περισσότερες ημέρες εργασίας ή έτη ασφάλισης.
-Αν ο ασφαλισμένος δεν συγκεντρώνει τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης που προβλέπει η νομοθεσία του οργανισμού στην ασφάλιση του οποίου πραγματοποίησε τις περισσότερες ημέρες εργασίας ή έτη ασφάλισης, τότε το δικαίωμα του ασφαλισμένου κρίνεται από τους άλλους οργανισμούς στους οποίους ασφαλίστηκε κατά φθίνουσα σειρά αριθμού ημερών εργασίας, εκτός από τον τελευταίο.
-Ολόκληρος ο χρόνος της διαδοχικής ασφάλισης υπολογίζεται από τον αρμόδιο για την απονομή της σύνταξης οργανισμό ως χρόνος που διανύθηκε στην ασφάλισή του τόσο για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος όσο και για τον καθορισμό της σύνταξης, και δεν είναι δυνατή η προσμέτρηση μόνο μέρους του χρόνου που διανύθηκε στην ασφάλιση του κάθε οργανισμού.
Για να γινει κατανοητή η αλλαγή που επέρχεται απο την 1.1.2011 στο καθεστώς της διαδοχικής ασφάλισης το υπουργειο Εργασιας παραθέτει τον παρακάτω μίνι οδηγό:
-Ερώτηση: Ποιους αφορούν οι νέες ρυθμίσεις για τη διαδοχική ασφάλιση;
Απάντηση: Οι νέες ρυθμίσεις εφαρμόζονται σε όσους υποβάλλουν αίτηση συνταξιοδότησης από 1/1/2011 και μετά, και εφόσον φυσικά έχουν ασφαλισθεί διαδοχικά σε δύο ή περισσότερα ταμεία.
-Ερώτηση: Ποιες είναι οι αλλαγές που επέρχονται σε σχέση με το φορέα που απονέμει τη σύνταξη;
Απάντηση: Καμία αλλαγή δεν υπάρχει για τις περιπτώσεις σύνταξης γήρατος. Προβλέπονται όμως ευνοϊκότερες προϋποθέσεις για τις συντάξεις αναπηρίας και συντάξεις λόγω θανάτου. Για να απονεμηθεί σύνταξη από τον τελευταίο φορέα αρκούν 1000 ημέρες ασφάλισης από τις οποίες 300 την τελευταία πενταετία (από 1500 και 500 αντίστοιχα που απαιτούντο με το σημερινό καθεστώς στην πρώτη εξέταση του αιτήματος). Ειδικά όμως για τις συντάξεις λόγω αναπηρίας ή θανάτου και εφόσον έχει απορριφθεί το αίτημα από όλους τους φορείς ο τελευταίος φορέας απονέμει σύνταξη εφόσον πληρούνται βέβαια οι γενικές και ειδικές προϋποθέσεις, αλλά αρκούν 300 ημέρες ασφάλισης στον φορέα αυτό.
Ερώτηση: Τι αλλάζει στον τρόπο υπολογισμού των συντάξεων με διαδοχική ασφάλιση και ποιοι ωφελούνται;
Απάντηση: Στην πραγματικότητα πρόκειται για θεραπεία μίας αδικίας πολλών ετών. Οι χαμένοι των μέχρι τώρα διατάξεων της διαδοχικής ασφάλισης ήταν κυρίως όσοι ασφαλίστηκαν σε ταμεία μισθωτών αρχικά ΙΚΑ ΝΑΤ κ.λ.π.) και συνέχισαν την ασφάλιση τους σε ταμεία ελευθέρων επαγγελματιών, το Δημόσιο ή ειδικά ταμεία. Με τις ρυθμίσεις που ισχύουν μέχρι 31/12/2010, οι αποδοχές των εργαζομένων επικαιροποιούνται μόνο με τις μεταβολές του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή. Με το νέο νόμο οι αποδοχές επικαιροποιούνται και με το συντελεστή ωρίμανσης που φθάνει μέχρι και υπερδιπλασιασμό των συντάξιμων αποδοχών. Επομένως οι ασφαλισμένοι που θα έχουν βελτίωση στο ποσό της σύνταξης τους είναι κυρίως όσοι έχουν την παραπάνω πορεία, δηλαδή ξεκίνησαν την ασφάλιση τους σε ταμεία μισθωτών και συνταξιοδοτούνται από τον ΟΑΕΕ Δημόσιο, πρώην Ταμεία ΔΕΚΟ και Τραπεζών που είναι ενταγμένα στο ΙΚΑ, ΕΤΑΑ και ΕΤΑΠ-ΜΜΕ. Εάν έχει προηγηθεί ασφάλιση σε ταμείο αυτοαπασχολουμένων και στη συνέχεια σε ταμείο μισθωτών δεν προκύπτει διαφορά.
-Ερώτηση: Τι προβλέπεται στις περιπτώσεις που υπάρχει διαφορετικό όριο ηλικίας συνταξιοδότησης στα ταμεία στα οποία έχει ασφαλισθεί ο εργαζόμενος;
Απάντηση: Όταν ο εργαζόμενος έχει ασφαλισθεί σε ταμεία για τα οποία το όριο ηλικίας είναι διαφορετικό και έχει συμπληρώσει τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης με διαδοχική ασφάλιση έχει δύο επιλογές:
α. Να πάρει ταυτόχρονα τη σύνταξη που αντιστοιχεί σε όλα τα ταμεία (η σύνταξη χορηγείται πάντοτε από τον απονέμοντα φορέα). Στην περίπτωση αυτή το ποσό της σύνταξης που αντιστοιχεί στο ταμείο στο οποίο δεν έχει συμπληρωθεί το όριο ηλικίας, είναι μειωμένο κατά 6% για κάθε χρόνο που υπολείπεται του 55ου έτους για γυναίκα ασφαλισμένη και του 60ου έτους για άνδρα ασφαλισμένο. Για ασφαλισμένους από 1/1/1993 και μετά, η μείωση γίνεται ενιαία για άνδρα και γυναίκα για το χρόνο που υπολείπεται του 60ου έτους.
β. Να πάρει το ποσό της σύνταξης που αντιστοιχεί στο ταμείο ή στα ταμεία που έχει συμπληρωθεί το προβλεπόμενο όριο ηλικίας και να περιμένει τη συμπλήρωση των ορίων που αναφέρονται στην περίπτωση (α) για να πάρει σύνταξη χωρίς καμία σημείωση.
-Παράδειγμα 1ο: Ασφαλισμένος στο ΤΕΒΕ (ΟΑΕΕ) έχει συμπληρώσει 10.025 ημέρες ασφάλισης. Πριν το ΤΕΒΕ(ΟΑΕΕ) είχε ασφαλιστεί στο ΙΚΑ όπου είχε συμπληρώσει 2.900 ημέρες ασφάλισης. Ποιο θα είναι το ποσό της σύνταξης που θα πάρει σε ηλικία 60 ετών που συνταξιοδοτείται; Με το σημερινό καθεστώς το ποσό της σύνταξης θα είναι 1.361 ευρώ. Με το καθεστώς που θα ισχύσει από 1/1/2011 και μετά το ποσό της σύνταξης θα είναι 1.436 ευρώ(+5,5,%).
-Παράδειγμα 2ο: Ασφαλισμένος του ΤΕΒΕ (ΟΑΕΕ) έχει συμπληρώσει στην ασφάλιση του 2.350 ημέρες. Πριν το ΤΕΒΕ (ΟΑΕΕ) είχε ασφαλιστεί στο ΙΚΑ όπου είχε συμπληρώσει 5.545 ημέρες ασφάλισης. Ποιο θα είναι το ποσό της σύνταξης που θα πάρει σε ηλικία 65 ετών; Με το καθεστώς που ισχύει σήμερα το ποσό της σύνταξης θα είναι 869 ευρώ. Με τις νέες ρυθμίσεις το ποσό της σύνταξης θα είναι 968 ευρώ (+11,4%)
Παράδειγμα 3ο: Ασφαλισμένος του ΤΕΒΕ (ΟΑΕΕ) έχει συμπληρώσει στην ασφάλιση του 8.650 ημέρες. Πριν το ΤΕΒΕ (ΟΑΕΕ) είχε ασφαλισθεί στο ΙΚΑ και έχει συμπληρώσει 4.180 ημέρες. Ποιο είναι το ποσό της σύνταξης που θα πάρει σε ηλικία 60 ετών; Με το σημερινό καθεστώς το ποσό της σύνταξης θα είναι 1.443 ευρώ. Με τις νέες ρυθμίσεις το ποσό της σύνταξης θα είναι 1.705 ευρώ (+18,1%).
Παράδειγμα 4ο: Εργαζόμενος στο Δημόσιο έχει συμπληρώσει 25 έτη ασφάλισης σε αυτό και έχει στο ΙΚΑ 10 έτη ασφάλισης πριν το Δημόσιο. Ποιό θα είναι το ποσό της σύνταξης που θα πάρει σε ηλικία 58 ετών που συνταξιοδοτείται; Με το σημερινό καθεστώς το ποσό της σύνταξης θα είναι 1.021 ευρώ. Με τις νέες ρυθμίσεις το ποσό της σύνταξης θα είναι 1.129 ευρώ (+10,7%).
Παράδειγμα 5ο: Ασφαλισμένη στον πρώην ΟΑΠ-ΔΕΗ [DEHr.AT] (έχει συγχωνευθεί στο ΙΚΑ), έχει συμπληρώσει 28 έτη ασφάλισης και πριν από αυτόν 7 χρόνια στο ΙΚΑ. Μπορεί να συνταξιοδοτηθεί με 35 έτη ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας. Ποιο είναι το ποσό της σύνταξης που θα πάρει; Με το σημερινό καθεστώς το ποσό της σύνταξης που θα πάρει θα είναι 1.512 ευρώ. Με τις νέες ρυθμίσεις το ποσό της σύνταξης που θα πάρει θα είναι 1.589 ευρώ (+5%).
Παράδειγμα 6ο: Εργαζόμενη στο Δημόσιο μητέρα ανηλίκου παιδιού έχει συμπληρώσει 15 έτη στο δημόσιο και 10 έτη στο ΙΚΑ όπου ήταν ασφαλισμένη πριν το Δημόσιο. Πόση σύνταξη θα πάρει σε ηλικία 50 ετών που δικαιούται σύνταξης; Με το σημερινό καθεστώς η εργαζόμενη μπορεί να επιλέγει:
α. Να πάρει σύνταξη σε ηλικία 50 ετών για όλο το χρόνο ασφάλισης (δημόσιο + ΙΚΑ) οπότε το ποσό για συνταξιοδότηση το 2010 θα είναι 564 ευρώ.
β. Να πάρει σύνταξη μόνο για το χρόνο του δημοσίου που είναι 446 ευρώ και σε ηλικία 55 ετών να πάρει επιπλέον 139 ευρώ για πού ισχύει με το χρόνο ασφάλισης στο ΙΚΑ (χωρίς τη μείωση του 3% που ισχύει μέχρι το τέλος του 2010). Με τις νέες διατάξεις και εφόσον συνταξιοδοτηθεί από 1/1/2011 και μετά με τον ίδιο χρόνο ασφάλισης (για να υπάρχει σύγκριση των στοιχείων) μπορεί να επιλέξει:
α. Να πάρει σύνταξη για όλο το χρόνο ασφάλισης οπότε το ποσό θα είναι 576 ευρώ (+2,27%). Στην πραγματικότητα βέβαια το ποσό θα είναι μεγαλύτερο (και μόνο εκ του λόγου ότι θα είναι μεγαλύτερη των 50 ετών).
β. Να πάρει σύνταξη μόνο για τα χρόνια του δημοσίου 446 ευρώ και στην ηλικία των 55 ετών να πάρει και το ποσό σύνταξης που αντιστοιχεί στο ΙΚΑ και με το νέο καθεστώς διαμορφώνεται στα 186 ευρώ (σύνολο 632 ευρώ).
Παράδειγμα 7ο: Ασφαλισμένος στο πρώην ΤΣΑ (ΟΑΕΕ) έχει συμπληρώσει 5.300 ημέρες ασφάλισης. Πριν από το ΤΣΑ (ΟΑΕΕ) είχε ασφαλιστεί στο ΙΚΑ, όπου είχε συμπληρώσει 5.200 ημέρες.
Ποιο είναι το ποσό της σύνταξης που θα πάρει σε ηλικία 60 ετών που συνταξιοδοτείται; Με το σημερινό καθεστώς το ποσό της σύνταξης που θα πάρει θα είναι 695 ευρώ. Με το νέο καθεστώς το ποσό της σύνταξης θα είναι 793 ευρώ (+24,9%).
Σάββατο 18 Σεπτεμβρίου 2010
ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ: ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΑ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΑ ΕΤΗ ΓΙΑ ΤΑΧΥΤΕΡΗ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗ
ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ: ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΑ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΑ ΕΤΗ ΓΙΑ ΤΑΧΥΤΕΡΗ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗ
Με το νεο ασφαλιστικό νόμο από το 2011 διευρύνεται η δυνατότητα αξιοποίησης πλασματικών χρόνων και, έτσι, παρέχεται η δυνατότητα συμπλήρωσης των απαραίτητων προϋποθέσεων χρόνου ασφάλισης οδηγώντας κατηγορίες ασφαλισμένων ακόμη και σε ταχύτερη συνταξιοδότηση. Ποιοι ομως και με ποιό κόστος εχουν τη δυνατότητα εξαγορας ή μή των νεων πλασματικών ετών;;;
Οπως προκύπτει από το νέο ασφαλιστικό νόμο και τις εγκυκλίους που έχει εκδώσει το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, περιορισμένη χρήση πλασματικών χρόνων μπορούν να κάνουν το 2010 όσοι βρίσκονται κοντά στη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος και να αποφύγουν έστω και τις μεταβατικές αλλαγές (είτε 1 επιπλέον χρόνο εργασίας είτε 2 επιπλέον έτη για τη συμπλήρωση του απαιτούμενου ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης). Οι χρόνοι των πλασματικών ετών, ωστόσο, είναι πολύ περιορισμένοι (είναι ο χρόνος της στρατιωτικής θητείας εφόσον συμπληρώνεται το 58ο έτος, της γονικής άδειας ανατροφής παιδιών, ο χρόνος εκπαιδευτικής άδειας μέχρι 2 έτη και ο χρόνος επιδότησης λόγω ασθένειας και ανεργίας και μέχρι 200 ημέρες την τελευταία δεκαετία για κάθε περίπτωση και 400 ημέρες συνολικά).
Το κόστος εξαγοράς των πλασματικών χρόνων( νομος Λοβέρδου- 3863/2010) εξαρτάται από το μισθό που λαμβάνει ο εργαζόμενος, τη δεδομένη χρονική στιγμή που αποφασίζει να προχωρήσει στην εξαγορά, άρα ανάλογα με το ημερομίσθιο του.
Για το ΙΚΑ-τα ταμεία ΔΕΚΟ-τραπεζων και Τυπου, με βάση αποδοχές 2000 ευρω το μηνα και ποσοστό εισφοράς ως 20%, το συνολικό κόστος για αναγνώριση πλασματικής ασφάλισης κοστίζει συνολικά 19.905 ευρω το οποίο κατανέμεται ως εξής:
-Τέσσερα(4) χρόνια σπουδών-48 μηνες Χ 214,69 ευρω=10.305 ευρώ.
-Δύο(2)χρόνια στρατιωτικής θητείας-24 μηνες Χ400 ευρω =9.600 ευρω
-Ενα(1) ετος ανεργιας=δωρεάν.
Όσον αφορά το δημόσιο, το κόστος εξαγοράς ειναι φθηνότερο και με βάση τις τρέχουσες αποδοχές 1350 ευρω το μήνα και ποσοστό εισφοράς 6.67% τα 4 έτη σπουδών θα κοστίσουν 10.305 ευρω(48 μηνες Χ214,69%) και τα 2 ετη στρατιωτικής θητείας( 24 μηνες Χ90 ευρω=2.160 ευρώ).
ΤΡΟΠΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΞΑΓΟΡΑΣ
1. Στρατιωτική θητεία (σύμφωνα με τα ισχύοντα στον Ν. 1358/83)
Αποδοχές (ως την ανώτατη ασφαλιστική κλάση 2.433 ευρώ) Χ 20% Χ μήνες στρατιωτικής θητείας - ποσό εξαγοράς με δόσεις
α) Εκπτωση 15% για εφάπαξ εξόφληση
β) Οποιος θαμελιώνει δικαίωμα από 1.1.2011 ως 31.12.2014 θα έχει έκπτωση 30%
γ) Οποιος θεμελιώνει δικαίωμα από 1.1.2015 θα έχει έκπτωση 50%
2. Γονική άδεια
Σήμερα 25 Χ 33,04 Χ 20% = 165,2 ευρώ για κάθε μήνα με δόσεις για τους ασφαλισμένους του ΙΚΑ, 25 Χ 33,04 Χ 37,5% = 309,75 ευρώ για κάθε μήνα με δόσεις για τους ασφαλισμένους της ΕΤΕ(Εθνικη τράπεζα) και 25 Χ 33,04 Χ 37% = 305,6 ευρώ για κάθε μήνα με δόσεις για τους ασφαλισμένους της Τραπεζης Ελλαδος.
Καταβολή εφάπαξ με έκπτωση 15%.
HAE = ημερομίσθιο ανειδίκευτου εργάτη (σημερα 33.04 ευρω).
3. Ο χρόνος επιδότησης ασθενείας καθώς και ο χρόνος επιδότησης ανεργίας ως 1 έτος ισχύει ή υφίσταται χωρίς καταβολή εισφορών.
4. Εκπαιδευτική άδεια (άνευ αποδοχών) ως 2 χρόνια και χρόνος απεργιών.
Αποδοχές ημερομηνίας αίτησης Χ ποσοστό εισφοράς, συνεισφοράς κάθε Ταμείου (%) Χ μήνες εξαγοράς = Ποσό εξαγοράς (π.χ. για τους ασφαλισμένους στην Εθνική Τράπεζα: αποδοχές 3.000 Χ 37,5% Χ 1 μήνα = 1,125 ευρώ κάθε μήνα)
5. Χρόνος σπουδών (πριν από την ασφάλιση).
Ανώτατες - ανώτερες και ο χρόνος σε μέσες σχολές μετά το 17ο έτος της ηλικίας.
25πλάσιο Χ ΗΑΕ Χ 20% Χ μήνες σπουδών = Ποσό εξαγοράς, π.χ. 25 Χ 33,4 Χ 20% = 165,20 ευρώ ο κάθε μήνας με δόσεις και έκπτωση 15% για εφάπαξ καταβολή για την κύρια σύνταξη.
Επικουρική: 25 Χ 33,04 Χ 6% = 49,56 ευρώ κάθε μήνας με δόσεις και έκπτωση 15% για εφάπαξ καταβολή.
6. Χρόνος ανεργίας μετά την υπαγωγή στην ασφάλιση, εξαγορά όπως ακριβώς ο χρόνος σπουδών (περίπτωση 5η)
7. Πλασματικός χρόνος για τα παιδιά, ανεξάρτητα από την ηλικία τους.
Αναγνωρίζεται για κάθε παιδί:
1 παιδί: 1 χρόνος
2 παιδιά: 3 χρόνια
3 παιδιά και πάνω: ως 5 χρόνια
Χρήση του πλασματικού χρόνου κάνει η μητέρα, όχι όμως για να θεμελιώσει δικαιώματα ως μητέρα ανήλικων τέκνων. Αν δεν κάνει χρήση η μητέρα, τότε ο πλασματικός χρόνος προσμετρείται από τον πατέρα.
Τονιζεται οτι οι χρόνοι που αναγνωρίζονται για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος ή για προσαύξηση του ποσού της σύνταξης. ( παρ. 18 του άρθρου 10 του ν. 3863/2010) αρχίζουν την 1.1.2011 και αφορά τους ασφαλισμένους που συγκεντρώνουν αθροιστικά τις εξής προϋποθέσεις:
α) θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα κατ' αποκλειστικότητα από 1.1.2011 και εφεξής,
και β) έχουν πραγματοποιήσει τουλάχιστον 3.600 ημέρες ή 12 έτη ασφάλισης. Επομένως οι διατάξεις του άρθρου 40 και της παρ. 12 του άρθρου 47 του ν. 2084/92 εφαρμόζονται μέχρι 31.12.2010 και αφορούν όλους όσους έχουν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέχρι την 31.12.2010, ανεξάρτητα αν ασκήσουν το δικαίωμα αυτό μέχρι 31.12.2010 ή από 1.1.2011 και εφεξής.
Εξάλλου με τις νεες διατάξεις επαναπροσδιορίζονται οι χρόνοι που μπορούν να προσμετρηθούν ή να αναγνωρισθούν με εξαγορά τόσο για θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος ή για προσαύξηση του ποσού αυτής. Επιπλέον καθορίζεται η κλιμάκωση του χρόνου τον οποίο μπορεί να προσμετρήσει ή να αναγνωρίσει κάθε ασφαλισμένος ανάλογα με το χρόνο συνταξιοδότησής του ως εξής:
- μέχρι τέσσερα (4) χρόνια, για όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα εντός του έτους 2011,
- μέχρι πέντε (5) χρόνια, για όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα εντός του έτους 2012
-μέχρι έξι (6) χρόνια, για όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα εντός του έτους 2013 και
- μέχρι επτά (7) χρόνια, για όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα από 1-1-2014 και εφεξής.
Ως προς τον τρόπο αναγνώρισης και εξαγοράς των αναφερόμενων χρόνων, σημειώνεται ότι:
- ο χρόνος στρατιωτικής υπηρεσίας αναγνωρίζεται και εξαγοράζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 1 του ν. 1358/1983. Ειδικά όμως για τους ασφαλισμένους που θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα από 1-1-2011 μέχρι 31-12-2014, με βάση τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις, το ποσό εξαγοράς του αναγνωριζόμενου χρόνου στρατιωτικής υπηρεσίας, καταβάλλεται μειωμένο κατά 30%, ενώ για όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα από 1-1-2015 και εφεξής το σχετικό ποσό καταβάλλεται μειωμένο κατά 50%, ανεξάρτητα από τον τρόπο καταβολής του ( εφάπαξ ή σε δόσεις ή με παρακράτηση του 1/3 της σύνταξης). Σε καμιά όμως περίπτωση, το τελικά καταβαλλόμενο ποσό δεν μπορεί να είναι κατώτερο αυτού που προκύπτει, με βάση υπολογισμού το 25πλάσιο του ημερομίσθιου ανειδίκευτου εργάτη όπως ισχύει κάθε φορά(το 2010 ειναι 33,04 ευρω).
- Ο χρόνος γονικής άδειας ανατροφής παιδιών, αναγνωρίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 6 του ν. 1483/84.
-Ο χρόνος εκπαιδευτικής άδειας, αναγνωρίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 40 του ν. 2084/92, όπως ισχύει, μετά τη τροποποίησή του με το άρθρο 5 του ν. 2335/1995.
- Ο χρόνος σπουδών, ο χρόνος μαθητείας, καθώς και ο χρόνος ανεργίας αναγνωρίζονται τόσο για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος όσο και για την προσαύξηση του ποσού της σύνταξης, μετά από αίτηση του ασφαλισμένου. Για κάθε αναγνωριζόμενο μήνα καταβάλλεται ποσό εξαγοράς, το οποίο προκύπτει από τον υπολογισμό ποσοστού 20% για τους φορείς κύριας ασφάλισης και ποσοστού 6% για τους φορείς επικουρικής ασφάλισης, υπολογιζομένων στο 25πλάσιο του ΗΑΕ(Ημερομισθια Ανειδικυετου εργατη) που ισχύει κατά το χρόνο υποβολής της αίτησης. Περαιτέρω, καθορίζεται ο τρόπος καταβολής του ποσού εξαγοράς που προκύπτει από τις παραπάνω αναγνωρίσεις ( είτε εφάπαξ με έκπτωση 15%, είτε σε μηνιαίες δόσεις ίσες με τους αναγνωριζόμενους μήνες, είτε με παρακράτηση του 1/4 του ποσού της σύνταξης) και επιπλέον προβλέπεται η επιβολή των αναλογούντων προσθέτων τελών, σε περίπτωση καθυστέρησης καταβολής μηνιαίας δόσης.
- Ως προς την προσμέτρηση του χρόνου απουσίας από την εργασία λόγω κύησης και λοχείας και των ημερών επιδότησης λόγω ασθένειας και τακτικής ανεργίας, επισημαίνεται ότι αυτές λαμβάνονται υπόψη, μόνο για την θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος λόγω γήρατος και όχι για τον προσδιορισμό του δικαιούμενου ποσού σύνταξης. Αν δηλαδή ένας ασφαλισμένος θεμελιώνει συνταξιοδοτικό δικαίωμα με τη συμπλήρωση 25 ετών ασφάλισης, αλλά έχει πραγματοποιήσει 24 χρόνια και 2 μήνες ασφάλισης και έχει επιδοτηθεί λόγω ανεργίας, καθ' όλη τη διάρκεια του ασφαλιστικού του βίου για 20 μήνες, μπορεί να συνυπολογίσει τους 10 από αυτούς προκειμένου να συμπληρώσει τα 25 έτη ασφάλισης που απαιτούνται,, όμως το ποσό της σύνταξής του θα υπολογισθεί βάσει των 24 ετών.
Απαραιτητες διευκρινήσεις:
1-Οι νέοι ΄΄πλασματικοί΄΄ χρόνοι αναγνωρίζονται μόνο από εκείνους που θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα από 1/1/2011 και μετά. Αντίθετα όσοι θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέχρι 31/12/2010 αναγνωρίζουν τους χρόνους που ίσχυαν με τους προηγούμενους νόμους (π.χ. στρατιωτική θητεία, χρόνος ανατροφής παιδιών κ.λ.π.)
2-Ένας εργαζόμενος που θεμελιώνει συνταξιοδοτικό δικαίωμα το 2011 μπορεί να αναγνωρίσει μέχρι 4 χρόνια. Όποιος θεμελιώνει συνταξιοδοτικό δικαίωμα το 2012 μπορεί να αναγνωρίσει μέχρι 5 χρόνια, το 2013 μέχρι 6 χρόνια και από το 2014 και μετά μέχρι 7 χρόνια.
3:-- Τα ΄΄πλασματικά΄΄ χρόνια αναγνωρίζονται και στα επικουρικά ταμεία με τις ίδιες προϋποθέσεις που αναγνωρίζονται στα ταμεία κύριας ασφάλισης. Οι εισφορές βέβαια για την αναγνώριση χρόνου στα επικουρικά ταμεία είναι πολύ μικρότερες (στις περισσότερες περιπτώσεις 6% επί των συντάξιμων αποδοχών).
4- Χωρίς την καταβολή εισφορών αναγνωρίζεται, ο χρόνος της επιδοτούμενης ανεργίας και μέχρι 300 ημέρες, ο χρόνος επιδοτούμενης ασθένειας και μέχρι 300 ημέρες, ο χρόνος κύησης και λοχείας για τις μητέρες και μέχρι 119 ημέρες και ο χρόνος συνταξιοδότησης με αναπηρική σύνταξη. Αντίθετα για όλους τους άλλους χρόνους που αναγνωρίζονται καταβάλλονται εισφορές.
5- Σε όλα τα ταμεία ο χρόνος στρατιωτικής θητείας αναγνωρίζεται με την καταβολή εισφοράς που αντιστοιχεί στο άθροισμα των εισφορών εργαζόμενου και εργοδότη, επί των συντάξιμων αποδοχών που έχει ο εργαζόμενος κατά το μήνα υποβολής της αίτησης. Για τους μισθωτούς η εισφορά στις περισσότερες των περιπτώσεων είναι το 20% επί των συντάξιμων αποδοχών. Για τους δημόσιους υπαλλήλους είναι 6,67% επί των συντάξιμων αποδοχών, ενώ για τους αυτοαπασχολούμενους και τους ελεύθερους επαγγελματίες η εισφορά για κάθε μήνα που αναγνωρίζεται είναι ίση με την εισφορά που καταβάλλει ο ασφαλισμένος στον κλάδο σύνταξης.
6- Έκπτωση 30% παρέχεται σε όσους ασφαλισμένους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα από 1/1/2011 μέχρι 31/12/2014. Έκπτωση 50% παρέχεται σε όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα από 1/1/2015 και μετά.
7-Ο χρόνος σπουδών, σε ανώτερες ή ανώτατες σχολές, ο χρόνος μαθητείας και ο χρόνος φοίτησης σε μέσες επαγγελματικές σχολές αναγνωρίζονται με την καταβολή εισφορών που αντιστοιχεί στο 20% του 25πλάσιου του ημερομισθίου του ανειδίκευτου εργάτη για κάθε μήνα που αναγνωρίζεται.
8-Ο χρόνος ανατροφής παιδιών αναγνωρίζεται με την καταβολή εισφορών που αντιστοιχεί στο 20% του 25πλάσιου του ημερομισθίου του ανειδίκευτου εργάτη για κάθε μήνα που αναγνωρίζεται.
9-Για τους χρόνους εκπαιδευτικής άδειας ή απεργίας ο εργαζόμενος καταβάλλει για κάθε μήνα που θα αναγνωρίσει ποσό που αντιστοιχεί στο 20% του συντάξιμου μισθού που έχει κατά το μήνα υποβολής της αίτησης.
10- Για το χρόνο της επιδοτούμενης ανεργίας δεν καταβάλλονται εισφορές. Ο χρόνος αυτός αναγνωρίζεται χωρίς εξαγορά για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Για οποιοδήποτε άλλο χρόνο ανεργίας ή κενού ασφάλισης που υπάρχει μετά την πρώτη ασφάλιση σε οποιοδήποτε φορέα, ο εργαζόμενος πληρώνει εισφορά για κάθε μήνα που θα αναγνωρίσει, ίση με το 20% του 25πλάσιου του ημερομισθίου του ανειδίκευτου εργάτη όπως αυτό ισχύει κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης.
11- Η πληρωμή στα ταμεία γίνεται εφάπαξ εντός τριμήνου από την ειδοποίηση του ταμείου, οπότε υπάρχει έκπτωση 15% στο ποσό. Παρέχεται όμως η δυνατότητα το συνολικό ποσό να εξοφληθεί σε τόσες μηνιαίες δόσεις όσοι είναι οι μήνες που αναγνωρίζονται. Στην περίπτωση που κάποιος εργαζόμενος συνταξιοδοτείται η δόση παρακρατείται από τη σύνταξη με ποσό ίσο με το Ό αυτής.
12- Στην πραγματικότητα και σε πολλές περιπτώσεις με την αναγνώριση των πλασματικών χρόνων παρέχεται η δυνατότητα στον εργαζόμενο να θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα νωρίτερα, οπότε αποφεύγει την μεγάλη αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης ή των επιπλέον ετών εργασίας.
13-Σε όλες τις περιπτώσεις τα χρόνια που αναγνωρίζονται, συνυπολογίζονται για θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Ειδικά όμως για προσαύξηση της σύνταξης συνυπολογίζονται τα χρόνια για τα οποία προβλέπεται η πληρωμή εισφοράς (αναγνώριση με εξαγορά).
Με το νεο ασφαλιστικό νόμο από το 2011 διευρύνεται η δυνατότητα αξιοποίησης πλασματικών χρόνων και, έτσι, παρέχεται η δυνατότητα συμπλήρωσης των απαραίτητων προϋποθέσεων χρόνου ασφάλισης οδηγώντας κατηγορίες ασφαλισμένων ακόμη και σε ταχύτερη συνταξιοδότηση. Ποιοι ομως και με ποιό κόστος εχουν τη δυνατότητα εξαγορας ή μή των νεων πλασματικών ετών;;;
Οπως προκύπτει από το νέο ασφαλιστικό νόμο και τις εγκυκλίους που έχει εκδώσει το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, περιορισμένη χρήση πλασματικών χρόνων μπορούν να κάνουν το 2010 όσοι βρίσκονται κοντά στη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος και να αποφύγουν έστω και τις μεταβατικές αλλαγές (είτε 1 επιπλέον χρόνο εργασίας είτε 2 επιπλέον έτη για τη συμπλήρωση του απαιτούμενου ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης). Οι χρόνοι των πλασματικών ετών, ωστόσο, είναι πολύ περιορισμένοι (είναι ο χρόνος της στρατιωτικής θητείας εφόσον συμπληρώνεται το 58ο έτος, της γονικής άδειας ανατροφής παιδιών, ο χρόνος εκπαιδευτικής άδειας μέχρι 2 έτη και ο χρόνος επιδότησης λόγω ασθένειας και ανεργίας και μέχρι 200 ημέρες την τελευταία δεκαετία για κάθε περίπτωση και 400 ημέρες συνολικά).
Το κόστος εξαγοράς των πλασματικών χρόνων( νομος Λοβέρδου- 3863/2010) εξαρτάται από το μισθό που λαμβάνει ο εργαζόμενος, τη δεδομένη χρονική στιγμή που αποφασίζει να προχωρήσει στην εξαγορά, άρα ανάλογα με το ημερομίσθιο του.
Για το ΙΚΑ-τα ταμεία ΔΕΚΟ-τραπεζων και Τυπου, με βάση αποδοχές 2000 ευρω το μηνα και ποσοστό εισφοράς ως 20%, το συνολικό κόστος για αναγνώριση πλασματικής ασφάλισης κοστίζει συνολικά 19.905 ευρω το οποίο κατανέμεται ως εξής:
-Τέσσερα(4) χρόνια σπουδών-48 μηνες Χ 214,69 ευρω=10.305 ευρώ.
-Δύο(2)χρόνια στρατιωτικής θητείας-24 μηνες Χ400 ευρω =9.600 ευρω
-Ενα(1) ετος ανεργιας=δωρεάν.
Όσον αφορά το δημόσιο, το κόστος εξαγοράς ειναι φθηνότερο και με βάση τις τρέχουσες αποδοχές 1350 ευρω το μήνα και ποσοστό εισφοράς 6.67% τα 4 έτη σπουδών θα κοστίσουν 10.305 ευρω(48 μηνες Χ214,69%) και τα 2 ετη στρατιωτικής θητείας( 24 μηνες Χ90 ευρω=2.160 ευρώ).
ΤΡΟΠΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΞΑΓΟΡΑΣ
1. Στρατιωτική θητεία (σύμφωνα με τα ισχύοντα στον Ν. 1358/83)
Αποδοχές (ως την ανώτατη ασφαλιστική κλάση 2.433 ευρώ) Χ 20% Χ μήνες στρατιωτικής θητείας - ποσό εξαγοράς με δόσεις
α) Εκπτωση 15% για εφάπαξ εξόφληση
β) Οποιος θαμελιώνει δικαίωμα από 1.1.2011 ως 31.12.2014 θα έχει έκπτωση 30%
γ) Οποιος θεμελιώνει δικαίωμα από 1.1.2015 θα έχει έκπτωση 50%
2. Γονική άδεια
Σήμερα 25 Χ 33,04 Χ 20% = 165,2 ευρώ για κάθε μήνα με δόσεις για τους ασφαλισμένους του ΙΚΑ, 25 Χ 33,04 Χ 37,5% = 309,75 ευρώ για κάθε μήνα με δόσεις για τους ασφαλισμένους της ΕΤΕ(Εθνικη τράπεζα) και 25 Χ 33,04 Χ 37% = 305,6 ευρώ για κάθε μήνα με δόσεις για τους ασφαλισμένους της Τραπεζης Ελλαδος.
Καταβολή εφάπαξ με έκπτωση 15%.
HAE = ημερομίσθιο ανειδίκευτου εργάτη (σημερα 33.04 ευρω).
3. Ο χρόνος επιδότησης ασθενείας καθώς και ο χρόνος επιδότησης ανεργίας ως 1 έτος ισχύει ή υφίσταται χωρίς καταβολή εισφορών.
4. Εκπαιδευτική άδεια (άνευ αποδοχών) ως 2 χρόνια και χρόνος απεργιών.
Αποδοχές ημερομηνίας αίτησης Χ ποσοστό εισφοράς, συνεισφοράς κάθε Ταμείου (%) Χ μήνες εξαγοράς = Ποσό εξαγοράς (π.χ. για τους ασφαλισμένους στην Εθνική Τράπεζα: αποδοχές 3.000 Χ 37,5% Χ 1 μήνα = 1,125 ευρώ κάθε μήνα)
5. Χρόνος σπουδών (πριν από την ασφάλιση).
Ανώτατες - ανώτερες και ο χρόνος σε μέσες σχολές μετά το 17ο έτος της ηλικίας.
25πλάσιο Χ ΗΑΕ Χ 20% Χ μήνες σπουδών = Ποσό εξαγοράς, π.χ. 25 Χ 33,4 Χ 20% = 165,20 ευρώ ο κάθε μήνας με δόσεις και έκπτωση 15% για εφάπαξ καταβολή για την κύρια σύνταξη.
Επικουρική: 25 Χ 33,04 Χ 6% = 49,56 ευρώ κάθε μήνας με δόσεις και έκπτωση 15% για εφάπαξ καταβολή.
6. Χρόνος ανεργίας μετά την υπαγωγή στην ασφάλιση, εξαγορά όπως ακριβώς ο χρόνος σπουδών (περίπτωση 5η)
7. Πλασματικός χρόνος για τα παιδιά, ανεξάρτητα από την ηλικία τους.
Αναγνωρίζεται για κάθε παιδί:
1 παιδί: 1 χρόνος
2 παιδιά: 3 χρόνια
3 παιδιά και πάνω: ως 5 χρόνια
Χρήση του πλασματικού χρόνου κάνει η μητέρα, όχι όμως για να θεμελιώσει δικαιώματα ως μητέρα ανήλικων τέκνων. Αν δεν κάνει χρήση η μητέρα, τότε ο πλασματικός χρόνος προσμετρείται από τον πατέρα.
Τονιζεται οτι οι χρόνοι που αναγνωρίζονται για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος ή για προσαύξηση του ποσού της σύνταξης. ( παρ. 18 του άρθρου 10 του ν. 3863/2010) αρχίζουν την 1.1.2011 και αφορά τους ασφαλισμένους που συγκεντρώνουν αθροιστικά τις εξής προϋποθέσεις:
α) θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα κατ' αποκλειστικότητα από 1.1.2011 και εφεξής,
και β) έχουν πραγματοποιήσει τουλάχιστον 3.600 ημέρες ή 12 έτη ασφάλισης. Επομένως οι διατάξεις του άρθρου 40 και της παρ. 12 του άρθρου 47 του ν. 2084/92 εφαρμόζονται μέχρι 31.12.2010 και αφορούν όλους όσους έχουν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέχρι την 31.12.2010, ανεξάρτητα αν ασκήσουν το δικαίωμα αυτό μέχρι 31.12.2010 ή από 1.1.2011 και εφεξής.
Εξάλλου με τις νεες διατάξεις επαναπροσδιορίζονται οι χρόνοι που μπορούν να προσμετρηθούν ή να αναγνωρισθούν με εξαγορά τόσο για θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος ή για προσαύξηση του ποσού αυτής. Επιπλέον καθορίζεται η κλιμάκωση του χρόνου τον οποίο μπορεί να προσμετρήσει ή να αναγνωρίσει κάθε ασφαλισμένος ανάλογα με το χρόνο συνταξιοδότησής του ως εξής:
- μέχρι τέσσερα (4) χρόνια, για όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα εντός του έτους 2011,
- μέχρι πέντε (5) χρόνια, για όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα εντός του έτους 2012
-μέχρι έξι (6) χρόνια, για όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα εντός του έτους 2013 και
- μέχρι επτά (7) χρόνια, για όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα από 1-1-2014 και εφεξής.
Ως προς τον τρόπο αναγνώρισης και εξαγοράς των αναφερόμενων χρόνων, σημειώνεται ότι:
- ο χρόνος στρατιωτικής υπηρεσίας αναγνωρίζεται και εξαγοράζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 1 του ν. 1358/1983. Ειδικά όμως για τους ασφαλισμένους που θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα από 1-1-2011 μέχρι 31-12-2014, με βάση τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις, το ποσό εξαγοράς του αναγνωριζόμενου χρόνου στρατιωτικής υπηρεσίας, καταβάλλεται μειωμένο κατά 30%, ενώ για όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα από 1-1-2015 και εφεξής το σχετικό ποσό καταβάλλεται μειωμένο κατά 50%, ανεξάρτητα από τον τρόπο καταβολής του ( εφάπαξ ή σε δόσεις ή με παρακράτηση του 1/3 της σύνταξης). Σε καμιά όμως περίπτωση, το τελικά καταβαλλόμενο ποσό δεν μπορεί να είναι κατώτερο αυτού που προκύπτει, με βάση υπολογισμού το 25πλάσιο του ημερομίσθιου ανειδίκευτου εργάτη όπως ισχύει κάθε φορά(το 2010 ειναι 33,04 ευρω).
- Ο χρόνος γονικής άδειας ανατροφής παιδιών, αναγνωρίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 6 του ν. 1483/84.
-Ο χρόνος εκπαιδευτικής άδειας, αναγνωρίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 40 του ν. 2084/92, όπως ισχύει, μετά τη τροποποίησή του με το άρθρο 5 του ν. 2335/1995.
- Ο χρόνος σπουδών, ο χρόνος μαθητείας, καθώς και ο χρόνος ανεργίας αναγνωρίζονται τόσο για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος όσο και για την προσαύξηση του ποσού της σύνταξης, μετά από αίτηση του ασφαλισμένου. Για κάθε αναγνωριζόμενο μήνα καταβάλλεται ποσό εξαγοράς, το οποίο προκύπτει από τον υπολογισμό ποσοστού 20% για τους φορείς κύριας ασφάλισης και ποσοστού 6% για τους φορείς επικουρικής ασφάλισης, υπολογιζομένων στο 25πλάσιο του ΗΑΕ(Ημερομισθια Ανειδικυετου εργατη) που ισχύει κατά το χρόνο υποβολής της αίτησης. Περαιτέρω, καθορίζεται ο τρόπος καταβολής του ποσού εξαγοράς που προκύπτει από τις παραπάνω αναγνωρίσεις ( είτε εφάπαξ με έκπτωση 15%, είτε σε μηνιαίες δόσεις ίσες με τους αναγνωριζόμενους μήνες, είτε με παρακράτηση του 1/4 του ποσού της σύνταξης) και επιπλέον προβλέπεται η επιβολή των αναλογούντων προσθέτων τελών, σε περίπτωση καθυστέρησης καταβολής μηνιαίας δόσης.
- Ως προς την προσμέτρηση του χρόνου απουσίας από την εργασία λόγω κύησης και λοχείας και των ημερών επιδότησης λόγω ασθένειας και τακτικής ανεργίας, επισημαίνεται ότι αυτές λαμβάνονται υπόψη, μόνο για την θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος λόγω γήρατος και όχι για τον προσδιορισμό του δικαιούμενου ποσού σύνταξης. Αν δηλαδή ένας ασφαλισμένος θεμελιώνει συνταξιοδοτικό δικαίωμα με τη συμπλήρωση 25 ετών ασφάλισης, αλλά έχει πραγματοποιήσει 24 χρόνια και 2 μήνες ασφάλισης και έχει επιδοτηθεί λόγω ανεργίας, καθ' όλη τη διάρκεια του ασφαλιστικού του βίου για 20 μήνες, μπορεί να συνυπολογίσει τους 10 από αυτούς προκειμένου να συμπληρώσει τα 25 έτη ασφάλισης που απαιτούνται,, όμως το ποσό της σύνταξής του θα υπολογισθεί βάσει των 24 ετών.
Απαραιτητες διευκρινήσεις:
1-Οι νέοι ΄΄πλασματικοί΄΄ χρόνοι αναγνωρίζονται μόνο από εκείνους που θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα από 1/1/2011 και μετά. Αντίθετα όσοι θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέχρι 31/12/2010 αναγνωρίζουν τους χρόνους που ίσχυαν με τους προηγούμενους νόμους (π.χ. στρατιωτική θητεία, χρόνος ανατροφής παιδιών κ.λ.π.)
2-Ένας εργαζόμενος που θεμελιώνει συνταξιοδοτικό δικαίωμα το 2011 μπορεί να αναγνωρίσει μέχρι 4 χρόνια. Όποιος θεμελιώνει συνταξιοδοτικό δικαίωμα το 2012 μπορεί να αναγνωρίσει μέχρι 5 χρόνια, το 2013 μέχρι 6 χρόνια και από το 2014 και μετά μέχρι 7 χρόνια.
3:-- Τα ΄΄πλασματικά΄΄ χρόνια αναγνωρίζονται και στα επικουρικά ταμεία με τις ίδιες προϋποθέσεις που αναγνωρίζονται στα ταμεία κύριας ασφάλισης. Οι εισφορές βέβαια για την αναγνώριση χρόνου στα επικουρικά ταμεία είναι πολύ μικρότερες (στις περισσότερες περιπτώσεις 6% επί των συντάξιμων αποδοχών).
4- Χωρίς την καταβολή εισφορών αναγνωρίζεται, ο χρόνος της επιδοτούμενης ανεργίας και μέχρι 300 ημέρες, ο χρόνος επιδοτούμενης ασθένειας και μέχρι 300 ημέρες, ο χρόνος κύησης και λοχείας για τις μητέρες και μέχρι 119 ημέρες και ο χρόνος συνταξιοδότησης με αναπηρική σύνταξη. Αντίθετα για όλους τους άλλους χρόνους που αναγνωρίζονται καταβάλλονται εισφορές.
5- Σε όλα τα ταμεία ο χρόνος στρατιωτικής θητείας αναγνωρίζεται με την καταβολή εισφοράς που αντιστοιχεί στο άθροισμα των εισφορών εργαζόμενου και εργοδότη, επί των συντάξιμων αποδοχών που έχει ο εργαζόμενος κατά το μήνα υποβολής της αίτησης. Για τους μισθωτούς η εισφορά στις περισσότερες των περιπτώσεων είναι το 20% επί των συντάξιμων αποδοχών. Για τους δημόσιους υπαλλήλους είναι 6,67% επί των συντάξιμων αποδοχών, ενώ για τους αυτοαπασχολούμενους και τους ελεύθερους επαγγελματίες η εισφορά για κάθε μήνα που αναγνωρίζεται είναι ίση με την εισφορά που καταβάλλει ο ασφαλισμένος στον κλάδο σύνταξης.
6- Έκπτωση 30% παρέχεται σε όσους ασφαλισμένους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα από 1/1/2011 μέχρι 31/12/2014. Έκπτωση 50% παρέχεται σε όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα από 1/1/2015 και μετά.
7-Ο χρόνος σπουδών, σε ανώτερες ή ανώτατες σχολές, ο χρόνος μαθητείας και ο χρόνος φοίτησης σε μέσες επαγγελματικές σχολές αναγνωρίζονται με την καταβολή εισφορών που αντιστοιχεί στο 20% του 25πλάσιου του ημερομισθίου του ανειδίκευτου εργάτη για κάθε μήνα που αναγνωρίζεται.
8-Ο χρόνος ανατροφής παιδιών αναγνωρίζεται με την καταβολή εισφορών που αντιστοιχεί στο 20% του 25πλάσιου του ημερομισθίου του ανειδίκευτου εργάτη για κάθε μήνα που αναγνωρίζεται.
9-Για τους χρόνους εκπαιδευτικής άδειας ή απεργίας ο εργαζόμενος καταβάλλει για κάθε μήνα που θα αναγνωρίσει ποσό που αντιστοιχεί στο 20% του συντάξιμου μισθού που έχει κατά το μήνα υποβολής της αίτησης.
10- Για το χρόνο της επιδοτούμενης ανεργίας δεν καταβάλλονται εισφορές. Ο χρόνος αυτός αναγνωρίζεται χωρίς εξαγορά για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Για οποιοδήποτε άλλο χρόνο ανεργίας ή κενού ασφάλισης που υπάρχει μετά την πρώτη ασφάλιση σε οποιοδήποτε φορέα, ο εργαζόμενος πληρώνει εισφορά για κάθε μήνα που θα αναγνωρίσει, ίση με το 20% του 25πλάσιου του ημερομισθίου του ανειδίκευτου εργάτη όπως αυτό ισχύει κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης.
11- Η πληρωμή στα ταμεία γίνεται εφάπαξ εντός τριμήνου από την ειδοποίηση του ταμείου, οπότε υπάρχει έκπτωση 15% στο ποσό. Παρέχεται όμως η δυνατότητα το συνολικό ποσό να εξοφληθεί σε τόσες μηνιαίες δόσεις όσοι είναι οι μήνες που αναγνωρίζονται. Στην περίπτωση που κάποιος εργαζόμενος συνταξιοδοτείται η δόση παρακρατείται από τη σύνταξη με ποσό ίσο με το Ό αυτής.
12- Στην πραγματικότητα και σε πολλές περιπτώσεις με την αναγνώριση των πλασματικών χρόνων παρέχεται η δυνατότητα στον εργαζόμενο να θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα νωρίτερα, οπότε αποφεύγει την μεγάλη αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης ή των επιπλέον ετών εργασίας.
13-Σε όλες τις περιπτώσεις τα χρόνια που αναγνωρίζονται, συνυπολογίζονται για θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Ειδικά όμως για προσαύξηση της σύνταξης συνυπολογίζονται τα χρόνια για τα οποία προβλέπεται η πληρωμή εισφοράς (αναγνώριση με εξαγορά).
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
Δημοφιλείς αναρτήσεις
-
ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ(νόμος 3865/2010). 1-Αυξάνονται εντός τριετίας τα κατά περίπτωση ισχύοντα γι...
-
ΠΩΣ ΝΑ ΒΓΕΙΤΕ ΝΩΡΙΤΕΡΑ ΣΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ Ενα χρήσιμο και αναλυτικό οδηγό για τα πλασματικά χρόνια, δηλαδή τη δυνατότητα που παρέχεται στους ασφαλ...
-
Τα θέματα χορήγησης ετήσιας άδειας με αποδοχές στους μισθωτούς ρυθμίζονται από τις διατάξεις του Α.Ν. 539/1945, όπως αυτός ισχύει σήμερα ...
-
ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ: ΠΟΣΟ ΚΟΣΤΙΖΕΙ Η ΕΞΑΓΟΡΑ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΩΝ ΧΡΟΝΩΝ Το κόστος εξαγοράς των πλασματικών χρόνων( νομος 3863/2010) εξαρτάται από το μισθό ...
-
ΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΣΕ 20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ -Ενας χρήσιμος οδηγός του ΗΛΙΑ Π. ΓΕΩΡΓΑΚΗ(elgeo@dolnet.gr) Με ασφυκτικές πιέσεις απο την τρόι...
-
ΤΑ ΝΕΑ ΟΡΙΑ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΟΑΕΕ(ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ). 1. ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗ ΠΑΛΑΙΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΩΝ (ΠΡΙΝ ΤΗΝ 1-1-19...
-
1 EKATOM. ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΙ ΔΙΕΚΔΙΚΟΥΝ 250 ΕΚΑΤΟΜ. ΕΥΡΩ Φέρτε πίσω τα λεφτά μας.Eως 3000 ευρω επιστροφή για παράνομα παρακρατηθέντα... -
ΣΗΜ:ΤΑ ΙΔΙΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΕ ΦΩΤΟ-ΒΙΝΤΕΟ ΔΗΜΟΣΙΕΥΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΜΟΥ BLOG ΣΤΑ 'ΝΕΑ''(www.tanea.gr στην ενότητα blogs). ΠΡΟΣΟΧΗ... -
Λένε πως θα σε μαγέψει την καρδιά σου θα την κλέψει δεν μπορείς ν΄αντισταθείς έλα και μην καρτερείς. Της βαρκούλας το πανί ... -
ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΔΙΑΦΟΡΑ ΠΟΥ ΧΑΝΕΙΣ Εως 300 ευρω θα είναι η απώλεια από την περικοπή της προσωπικής διαφορας στις καταβαλομ...