οΛΟ ΤΟ ΝΕΟ ΜΙΝΙ  ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ-ΤΟΝ  ΜΑΙΟ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ

5  ΑΝΑΤΡΟΠΕΣ ΣΤΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ-ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ

ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ  ΧΗΡΕΙΑΣ -ΑΝΑΤΡΟΠΕΣ  ΣΤΑ ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ ΕΦΚΑ-ΑΛΛΑΓΕΣ  ΣΤΟ ΕΡΓΟΣΗΜΟ-ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΗ ΜΕ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΑ-ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΥΞΗΣΕΩΝ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2025.


Ανατροπές στις  συνταξεις  χηρείας και στα επιδόματα του ΕΦΚΑ περιλαμβάνει το   νέο πακέτο των  5  αλλαγών που προωθεί το υπουργειο Εργασίας  για το ασφαλιστικό και θα πάρει τη μορφή νομοσχεδιου το οποίο   σχεδιάζεται να κατατεθεί τον Μαιο.Εκτός των δυο παραπάνω παρεμβάσεων οι υπολποιες  3  θυα προβλέπουν τα εξης :
• Οι συντάξιμες αποδοχές θα αυξάνονται με το ποσοστό αύξησης του δείκτη μισθών όλων των εργαζομένων από  1-1-2025.
• Θέσπιση ανώτερου πλαφόν και πληρωμές εργοσήμου online μέσω πλατφόρμας
• Λήψη επικουρικής σύνταξης με εξαγορά πλασματικών ετών για όσους δεν εχουν συμπληρώσει το ελάχιστο όριο των 15 ετών που απαιτείται.

Ειδικότερα:

1.ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ  ΧΗΡΕΙΑΣ  Στο νομοσχέδιο θα συμπεριληφθεί η κυβερνητική λύση για την περικοπή των συντάξεων χηρείας στον ιδιωτικό τομέα. Ήδη οι περικοπές έχουν εφαρμοστεί στο Δημόσιο και τον ΟΓΑ από το 2020. Η περικοπή εκτιμάται ότι αφορά πάνω από 60.000 δικαιούχους συντάξεων χηρείας του ιδιωτικού τομέα μετά το 2016, στους οποίους δεν έχει εφαρμοστεί η διάταξη που προβλέπει ότι η σύνταξη χηρείας μειώνεται από το 70% της αρχικής στο 35% αν μετά την πρώτη τριετία από την καταβολή της η χήρα ή ο χήρος εργάζονται ή λαμβάνουν δική τους σύνταξη. Οι δικαιούχοι συντάξεων χηρείας μετά την τριετία σύμφωνα με τον νόμο θα χάνουν τη μισή παροχή σε περίπτωση ανάληψης εργασίας ή συνταξιοδότησης (από το 70% της σύνταξης του άμεσα ασφαλισμένου, στο 35). Για την άμβλυνση των οικονομικών επιπτώσεων το υπουργείο Εργασίας εξετάζει δύο εναλλακτικές λύσεις: Πρώτον, ο δικαιούχος να επιλέγει την σύνταξη που θα περικοπεί κατά 50% μετά την πάροδο της τριετίας. Έτσι θα μπορεί να επιλέξει την μείωση της μικρότερης σύνταξης. Δεύτερον, συζητείται το ενδεχόμενο η περικοπή να αφορά μόνο την εθνική σύνταξη (436,40 ευρώ) και όχι την αναλογική σύνταξη.

2.ΝΕΟΣ  ΕΝΙΑΙΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΑΡΟΧΩΝ ΕΦΚΑ.Mε  το νέο  ενιαίο  κανονισμό παροχών γίνονται αυστηρότερες οι προϋποθέσεις χορήγησης, αλλά και περικοπές των παροχών που εξακολουθούν να καταβάλουν κυρίως πρώην «ευγενή Ταμεία», δηλαδή ΟΤΕ, ΔΕΗ, Τράπεζες και ΔΕΚΟ.O  νέος κανονισμός θα κατατεθεί προς ψήφιση μέχρι το καλοκαίρι και αλλάζει άρδην τον χάρτη των επιδομάτων με τη διαμόρφωση ενιαίων κανόνων για τις μη συνταξιοδοτικές παροχές του ΕΦΚΑ.
Όπως προκύπτει από το πόρισμα της επιτροπής, που έχει συσταθεί στο υπουργειο Εργασιας, η διαμόρφωση ενιαίων κανόνων θα επιφέρει και περικοπές και αποτελεί εκκρεμότητα από την 1η Ιανουαρίου 2017, οπότε ενσωματώθηκαν όλα τα ασφαλιστικά ταμεία στον ΕΦΚΑ. ‘Εμφαση θα δοθεί στις παροχές ασθένειας, μητρότητας, εργατικού ατυχήματος, αλλά και αναπηρίας, όπως και στα έξοδα κηδείας. Με τον τρόπο αυτό αναμένεται να υπάρξει εξορθολογισμός των παροχών και να δημιουργηθεί ένας ενιαίος κανονισμός, από τους 88 που υπάρχουν σήμερα.Ο ενιαίος κανονισμός παροχών αποτελεί το πρώτο βήμα για την απλοποίηση της πολυνομίας και την κατάργηση των επιμέρους καταστατικών που ακόμη και σήμερα εφαρμόζονται από τα Ταμεία, παρότι όλα έχουν ενταχθεί στον ΕΦΚΑ.Το δεύτερο βήμα είναι ο ενιαίος κανονισμός ασφάλισης, που θα απλοποιήσει τις επιμέρους διατάξεις που εφαρμόζονται από τα Ταμεία ως προς τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης.Θα πρεπει να τονιστεί ότι οι αποκλίσεις στα εν λόγω επιδόματα είναι τεράστιες.Ο νέος κανονισμός παροχών καταργεί όλα τα επιμέρους ποσά που καταβάλλουν τα Ταμεία, σύμφωνα με τα καταστατικά τους, για έξοδα κηδείας, επιδόματα ασθένειας – ατυχήματος και επιδόματα μητρότητας. Η εισήγηση της επιτροπής προς το υπουργείο Εργασίας, εν όψει της εφαρμογής του νέου κανονισμού, είναι να ληφθούν ως βάση οι παροχές του ΙΚΑ και πάνω σ’ αυτές να γίνουν αυξομειώσεις στα επιδόματα των υπόλοιπων φορέων. Θεωρείται βέβαιο ότι τα επιδόματα ασθένειας θα είναι στα επίπεδα του ΙΚΑ.
Οι αποκλίσεις στα ποσά που καταβάλλουν σήμερα τα Ταμεία για επιδόματα μητρότητας, ασθένειας, ατυχήματος και για έξοδα κηδείας είναι μεγάλες.

3.ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΑ  ΣΤΙΣ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΕΣ :Εξαγορά πλασματικού χρόνου στην επικουρική ασφάλιση για συνταξιοδότηση με 15ετία προβλέπει διάταξη που επεξεργάζεται το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης ενόψει ενός νέου ασφαλιστικού "πολυνομοσχεδίου" στο οποίο θα περιληφθούν και άλλες επιμέρους ρυθμίσεις, όπως η απαλλαγή των εργαζόμενων συνταξιούχων από επιπλέον κρατήσεις της Εισφοράς Άλληλεγγύης καθώς και ασφαλιστικά θέματα άλλων υπουργείων.
Για την επικουρική σύνταξη αυτό που μελετάται είναι να έχουν το δικαίωμα όλοι οι ασφαλισμένοι στην αναγνώριση του χρόνου που τους υπολείπεται για να συμπληρώσουν τη 15ετία που αποτελεί τη βασική προϋπόθεση για να θεμελιώσουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα και να μη χάσουν τα ένσημα που ήδη έχουν πληρώσει στην επικουρική ασφάλιση.
Η εξαγορά πλασματικού χρόνου στην επικουρική ασφάλιση δεν προβλέπεται σήμερα για να συμπληρωθεί η 15ετία.
4.ΕΡΓΟΣΗΜΟ  Αλλαγές στο εργόσημο με την θέσπιση ανώτερου πλαφόν και πληρωμές on line μέσω πλατφόρμας και τραπεζών, προκειμένου να αντιμετωπιστούν φαινόμενα φοροδιαφυγής και ξεπλύματος μαύρου χρήματος.

5.ΝΕΟΣ  ΤΡΟΠΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ  ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ  Νέος τρόπος υπολογισμού συντάξεων: Οι συντάξιμες αποδοχές των ασφαλισμένων που αποτελούν τη βάση υπολογισμού της ανταποδοτικής σύνταξης παύουν να αυξάνονται με τον πληθωρισμο  από το 2025 και θα αυξάνονται με το ποσοστό αύξησης του δείκτη  μισθών  των   εργαζομένων. Ο νέος τρόπος υπολογισμού αναμένεται να δώσει υψηλότερες συντάξεις, καθώς η αύξηση στους μισθούς κινείται, υπό κανονικές προϋποθέσεις, πάνω από τον πληθωρισμό. Αν το 2024 ο δείκτης μισθών καταγράψει αύξηση 3,5%, αυτό το ποσοστό θα αυξήσει και τον μισθό που θα ληφθεί υπόψη για την ανταποδοτική σύνταξη όσων αποχωρήσουν το 2025.
Με αυτόν τον μισθό θα πολλαπλασιαστεί το ποσοστό αναπλήρωσης για τα έτη ασφάλισης που έχει και θα προκύψει η ανταποδοτική σύνταξη.
---------------------------------------------------------------------
ΠΛΑΙΣΙΟ
Η ΠΛΗΡΩΜΗ  ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ ΜΑΙΟΥ
Όπως ανακοιώθηκε από τον ΕΦΚΑ οι ημερομηνίες πληρωμής  των συντάξεων Μαιου ακολουθούν τον κανόνα του διαχωρισμού μεταξύ Μισθωτών και Μη Μισθωτών και διαμορφώνονται ως ακολούθως:
--Την Παρασκευή 25 Απριλίου 2025 θα καταβληθούν οι κύριες συντάξεις από τα τέως ταμεία Μη Μισθωτών ΟΑΕΕ, ΟΓΑ και ΕΤΑΑ, οι κύριες συντάξεις που απονεμήθηκαν από τη σύσταση του ΕΦΚΑ και μετά, με τον ν.4387/2016, μέσω του ΟΠΣ-ΕΦΚΑ (συνταξιούχοι Μισθωτοί & Μη Μισθωτοί από 1.1.2017 και έπειτα) και όλες οι επικουρικές συντάξεις του ιδιωτικού τομέα (Μη Μισθωτών και Μισθωτών).
--Τη Δευτέρα 28 Απριλίου 2025 θα καταβληθούν οι κύριες συντάξεις των τέως Ταμείων Μισθωτών [ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, τραπεζών, ΟΤΕ, ΔΕΗ, ΛΟΙΠΩΝ ΕΝΤΑΣΣΟΜΕΝΩΝ (ΤΣΕΑΠΓΣΟ, ΤΣΠ-ΗΣΑΠ), ΝΑΤ, ΕΤΑΤ και ΕΤΑΠ-ΜΜΕ] καθώς και οι κύριες και οι επικουρικές συντάξεις του Δημοσίου.

----------------------
γραφημα

840 ΕΥΡΩ Η ΜΕΣΗ ΚΥΡΙΑ  ΣΥΝΤΑΞΗ  ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ!

●Το 55,9% των συνταξιούχων (1.398.772 συνταξιούχοι) με σύνταξη έως 940 € καθαρά (1000 € μεικτά)!!

●Το το 36,8% (921.111 συνταξιούχοι)   με σύνταξη έως 658 € καθαρά (700 € μεικτά)!!

●Το 17,77% (444.910 συνταξιούχοι) έως 470 € καθαρά (500 € μεικτά)!!

Πηγη σύστημα  ΗΛΙΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ  2025).

 Η ΕΞΑΠΑΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ ΜΕ  ΤΑ ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΑ

Χωρις  αναδρομικά λόγω της  εξαπάτησης  της κυβέρνησης, μένουν περίπου 2  εκατομ. συνταξιουχοι οι οποιοι το 2020    παραπλανήθηκαν  από την κυβερνηση η  οποία ανακοινωσε ότι  τα αναδρομικά θα δοθούν  σε  ολους και δεν χρειάζονται δικαστικες προσφυγές.
Τα  αναδρομικά του 11μηνου αφορούν μόνο  τους 370.000 συνταξιούχους, οι οποίοι προσέφυγαν στη δικαιοσύνη αψήφώντας  τις νουθεσίες των κυβερνητικών στελεχών που τους έλεγαν (π.χ. ο τότε κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέλιος Πέτσας) ότι δεν χρειάζεται να ταλαιπωρούνται στα δικαστήρια. ΄Ηρθε στη συνέχεια διάταξη νόμου επί υπουργίας Γιάννη Βρούτση που όρισε ότι μετά το 2020 χάνεται το δικαίωμα προσφυγής!
Είναι  γεγονός ότι η κοροϊδία των αναδρομικών πλέον αποκαλύφθηκε πλήρως. Και αυτό διότι η κυβέρνηση και συγκεκριμένα ο Στ. Πέτσας, το καλοκαίρι του 2020 προέτρεπε τους συνταξιούχους να μην προσφύγουν στα δικαστήρια και να έχουν …υπομονή!!!Χαρακτηριστικά στις 15 Ιουλίου του 2020, ο τότε κυβερνητικός εκπρόσωπος Στ. Πέτσας, στη διάρκεια της ενημέρωσης των πολιτικών συντακτών, δήλωνε ανερυθρίαστα: «Η έκκληση που θα ήθελα να κάνω είναι οι συνταξιούχοι να έχουν λίγη υπομονή και να μην προσφεύγουν σε ένδικα μέσα, γιατί αυτό συνεπάγεται μεγάλη γραφειοκρατία, φόρτο στα δικαστήρια και, φυσικά, δαπάνη για τους ίδιους». Μάλιστα ο ίδιος υποσχόταν πως «θα υπάρξει οριζόντια λύση και δεν χρειάζεται κανείς να προσφεύγει στη Δικαιοσύνη».
Με την πρόσφατη  απόφαση του ΑΕΔ μένουν εκτός διεκδικήσεων οριστικά περίπου 2 εκατομμύρια συνταξιούχοι, που έχουν να προσδοκούν μόνο σε μία πολιτική απόφαση επιστροφής των αναδρομικών, τα οποία -υπενθυμίζεται- αφορούν το 11μηνο διάστημα μεταξύ Ιουνίου 2015 και Μαΐου 2016.
Επί της ουσίας, το ΑΕΔ θεωρεί ότι οι αποφάσεις του Αρείου Πάγου, που έκρινε το 2023 την κατάργηση των δώρων ως συνταγματική, και του ΣτΕ, που έχει κρίνει πως ήταν αντισυνταγματική, δεν είναι αντιφατικές. Και αυτό γιατί η πρώτη αφορούσε συνταξιούχους του Μετοχικού Ταμείου της Τραπέζης της Ελλάδος, ενώ η δεύτερη αφορά συνταξιούχους του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Το λιγότερο που πρέπει να πράξει άμεσα η κυβέρνηση είναι να λάβει την απόφαση να καταβάλει τα αναδρομικά στους 370.000 συνταξιούχους που… πρόλαβαν να προσφύγουν και θεωρείται βέβαιο πως θα δικαιωθούν. Ετσι, θα δείξει τον ελάχιστο σεβασμό προς τους απόμαχους της εργασίας, που έχουν μπει σε έναν πολυετή αγώνα δικαστικών διεκδικήσεων και, ταυτόχρονα, θα προχωρήσει στην πράξη στην αποσυμφόρηση της Δικαιοσύνης, την οποία υποτίθεται πως επιθυμει.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι και οι 370.000 συνταξιούχοι που είναι οι μόνοι που συνεχίζουν να έχουν ενεργές διεκδικήσεις κατά τα λεγόμενα της κυβέρνησης, το πιο πιθανό είναι ότι θα πρέπει να συνεχίσουν τον δικαστικό αγώνα για να λάβουν τα αναδρομικά τους, καθώς δεν φαίνεται να υπάρχει ισχυρό ενδεχόμενο για μια γενική πληρωμή σε όλους τους συγκεκριμένους συνταξιούχους.
Οι συνταξιούχοι που είχαν προσφύγει δικαιούνται:
— 800 ευρώ από τα κομμένα δώρα και επιδόματα 1 έτους στις κύριες συντάξεις
— Δυο επικουρικές συντάξεις από τα κομμένα δώρα και επιδόματα των επικουρικών
— Τις μειώσεις των επικουρικών συντάξεων για το 11μηνο.

 

 ΚΑΛΟ ΠΑΣΧΑ-ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ-ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΗ

--------------------------------------------------

ΤΟ ΚΟΜΜΑΤΙ

(αναβίωση του εθίμου  ΑΥΡΙΟ  Μεγ. Σάββατο,στις 12 το μεσημέρι στην κεντρική πλατεία Λευκάδας.

-----------------

Το Μεγάλο Σάββατο νωρίς, το πρωί,στη Λευκάδα οι γυναίκες βγαίνουν στα παράθυρα και «ρίχνουν το κομμάτι» στο δρόμο. Πετούν δηλαδή ένα πήλινο αγγείο, πιάτο, λαγήνι, μπότη και στην ανάγκη ένα κεραμίδι ή κάτι γυάλινο – γενικά ένα εύθραυστο δοχείο που γίνεται κομμάτια. Τα συντρίμμια του σκεύους δεν κάνει να τα μαζέψουν την ίδια μέρα. Το κομμάτι -λέει η παράδοση- το ρίχνουν για να σπάσει η θλίψη, η ησυχία και το πένθος της Μεγάλης Εβδομάδας. Ύστερα, με το χτύπημα της καμπάνας, βγαίνει η Φιλαρμονική στους κεντρικούς δρόμους της πόλης και παίζει εμβατήρια.

-----------------------------------------------------------

TΟ ΚΟΜΜΑΤΙ

- Δε μ' λες, μωρ' θειά (μώρα μου κιόλας) μη (μ)πάει κι έπεσε το κομμάτι, και δε (ν)το πήρα χαμπέρι;.

- Όχι, μαρή θυατέρα, είναι μπονόρα ακόμα, στο (ν)ύπνο σου δα το ειδες;

- Δε (γκ)ξέρω. Εδεκεί π' σάρωνα, μου κάστ'κε ότ' άκ'σα τη μουζ'κή.

- Όχι, μαρή κουρεμαδιά, είναι μπονόρα σου λέου. Ύστερα απ' τσ' εννιά η ώρα να (ν)το λογαριάζ'ς. Δε μ' λες τώρα, για να πούμε και τίποτσ' άλλο, έβαψες πολλά αυγά μαρή;

- Ένα (γ)κόρακα, χριστιανή μου. Δε (γ)ξέρω τι τον ηύρε το (γ)καλοφούρτουνο το ν'κοκύρ' μου, να (ν)τονε χαρώ, και μου κουβάλ'σε δέκα ντουζίνες, η τζόγια μου, «λες και θα μας κομ-παρίρ'νε οι Αγγλογάλλ'». Κάμε κόντο. Μήτε στα «δώδεκα βαγγέλια» δεν άδειασα να πάου η καψερή, ο Θέος να με σ'χωρέσει.

- Μπα, μαρή κοπέλα μ'. Δε μ' λες κάνε, τ' αρνί σας το σφάξατε;

- Μπαααα, θειά μ'. Καρτερώ το μπαρμπα-Χρήστο το Μένιο. Η αφεντιά του μας το σφάζ' ούλες τσι χρονιές. Είναι φίλος, βλέπ'ς, με το ν'κοκύρ' μου. Του δίνει και τη (μ)προβιά κάθε χρόνο!

- Εγώ, καψόπαιδο, εφώναξα εχτές το μπάρμπ' Αργύρ' και ξεντριγάρ'σα.

- Ναι, είδα τσου «σταυρούς στη (μ)πόρτα» σας. Και του χρόνου να 'στενε καλά.

Δε μ' λες, αλήθεια, θεια, η αφεντιά σου θα (γ)ξέρ'ς. Τι πράμα είν' αλήθεια αυτό το κομμάτι; ¶κου, να γυρίζ', λέει, κάθε Μεγασάββα η μουζ'κή στα σοκκάκια και να βαρεί τ' «διάνα» κι οι ν'κοκυράδες, απ' όπ' βρεθούνε, να τσακίζ'νε στσου δρόμ'ς ότ' παλιαγγειό τσου βρίσκεται. Μπορείς να μ' πεις η αφεντιά σου, τι σένια είναι, η αφεντιά τσου;

- Εθίματα, μαρή θυατέρα. Παλιά εθίματα των γιορτώνε. Τι θέλ'ς να 'ναι; Έτσ'

τα 'βραμε απ' τσου παλιότερους, έτσ' τα βαστάμε και στσι μέρες μας. «Μικρή Ανάσταση» μου την είπε, νια μέρα π' τονε ρώτησα κι εγώ, ο σιορ Πίπ'ς, ο νόντσολος τ' ¶η-Μηνά. Αλλά τώρα, στο (γ)καιρό μας, δεν τα πιεντάνε και πολύ - πολύ. Παλιότερα, καψόπαιδο, ο κοσμάκ'ς τα στ'μάρ'ζε πλειότερο απ'

τσου τωρινούς και μάλ'στα μου πολύ τα χαιρόντανε. Θ'μάμαι νια βολά, σα σήμερα, όπως κατέβαινε η μουζ'κή στο παζάρ' απ' τα Χάβρ'κα για τη (μ)πιάτσα, εδεκεί στο σοκκάκι του Μαρκά, πετιέται απ' το τσαγκάρ'κό του ο Γιώργ'ς ο Κράλ'ς, Θεός σχωρέστονε κι απ'θώνει καταμεσίς του δρόμ' ένανε θεόρατο μπότη, από κειούς εκεί με τ'ν αλ'φή απόξ', ξέρ'ς μαρή, π' βάν'νε το λάδ', μ' ένα φ'τίλ'

απάν' στη μσ'ούδα του, αναμμένο. Οραντίς και το βλέπ'νε οι μουζ'κάντ'δες, σκιαχτήκανε και το βάν'νε στα κοσάκια. Σκορπίσανε και μήτε δ'νήθηκε να (ν)τσου σ΄μασ' άλλο ο μακαρίτ'ς ο μπάρμπα Νιόνιος ο Τσ'ρώτος, π' τσόκανε το «δάσκαλο».

- Έτσ' λ'πόν! . Και δε μ' λες αλήθεια, θεια. Όλο τι πράντσα λογαριάζεις να 'τ'μάσεις;

- Τι πράντσα, μαρή κοπέλα μ', σα (γ)και δε (ν)τα ξέρ'ς, ρωτάς. Απόψε το πατσαλίκι αυγοκομμένο, όπως το καλεί η βραδιά. Αύριο τσότσο κρέας με μανέστρα και τ'ν άλλ' τ' αρνί ψ'μένο. Αυτά. Τα ξέρ'ς. Δε (ν)τα ξέρ'ς τώρα;.

- Θα (ν)το ψήσ'τε στο σουβλί;

- Ναίσκε, μαρή. Όξ' στ'ν αδειά, αντάμα με το (γ)κ'νιάδο μου και το λαλά μου.

Κάθε χρόνο έτσ' κάν'με, από έσπαλε. Θέλ'νε, βλέπ'ς, άμα το σ'κών'νε, να ρίχν'νε και τσι κουμπουριές τσου, για το καλό τα' χρόνου. Το δ'κό σας θα (ν)το βάλ'τε στο φούρνο, ε; Είδα το δ'κόνε σου, τ' απολιώρα, πόφερν' αποκλάδια.

- Τι να κάμ'με, θεια μου; Είμαστε βλέπ'ς κι οι δύο κονκασάδοι.

- Και για Ανάσταση, πού λέτε να πάτε;

- Εδεδώ στ' (μ)πιάτσα, λέμε να βγούμε, στον Αη-Σπ'ρίδωνα για πιο σιμά. Ας πάου τώρα ν' αποσώσω κάτ' δ'λειές που τ'ς έχω στ' μέση, μη (μ)πάει κι έρτ' ο μπάρμπα Χρήστος για το καλότ'χο τ' αρνί. - Τότενες, γεια σ' μαρή θυατέρα μου και καλή σας Ανάσταση.

- Αμήν, θεια μου, παρομοίως, με τ' φαμελιά σου.

"Το κομμάτι" του αείμνηστου Παναγιώτη Τ. Ματαφιά (Νότη Μπρανέλου), απο το βιβλίο του με τίτλο "Απ' τον Αη-Μηνά ίσαμε τον Πόντε, Αθήνα 1992"

ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ-ΚΑΛΟ ΠΑΣΧΑ-ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ

 

 ΛΕΥΚΑΔΙΤΙΚΕΣ ΠΑΣΧΑΛΙΝΕΣ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ(ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ)

ΤΗΣ ΣΟΦΙΑΣ ΚΟΨΙΔΑ-ΓΑΛΗΝΟΥ

 

‘’…..Μεγάλη Πέμπτη το πρωί οι γυναίκες πήγαιναν στο Νεκροταφείο για να ρίξουν τρισάγιο. Γυρνώντας έβαφαν τ’ αβγά τους και έφτιαναν τα κουλουράκια τους (τότε τα τσουρέκια δεν τα ξέραμε). Το απόγευμα στα καφενεία κρεμούσαν το φάντε μπαστούνι και τέρμα η κοντσίνα κλπ. Τα καφενεία έκλειναν. Οι ραδιοφωνικοί σταθμοί (τότε δεν υπήρχαν τηλεοράσεις) σταματούσαν τα τραγούδια. Οι καμπάνες χτυπούσαν κάθε τόσο πένθιμα. Πέθανε ο Χριστός!

Μεγάλη Παρασκευή μικροί-μεγάλοι μια βόλτα στο Νεκροταφείο. Τρισάγια, όμως, δε γίνονταν. Ήταν το τρισάγιο του Χριστού έλεγε η μάνα μου. Γυρνώντας από το Νεκροταφείο σταματούσαμε στον Αη-Μ’νά. Εκεί πουλούσαν αρνιά (ζώντα). Οι πατεράδες μας αγόραζαν αρνάκι ή κατσικάκι ζωντανό για το Πάσχα, να μείνει μια νύχτα στο σπίτι. Εάν στην οικογένεια υπήρχε αχρόνιστος νεκρός, τότε στο σπίτι έπρεπε να μπει σφαγμένο και χωρίς κεφάλι αρνί.Στο σπίτι ούτε μαγείρεμα, ούτε σκούπισμα. Υπήρχε νεκρός, ο Χριστός. Οι μεγάλες γυναίκες με ένα κουταλάκι έβαζαν στο στόμα τους ξίδι.

«Σήμερα μαύρος ουρανός, σήμερα μαύρη μέρα.

Σήμερα όλοι θλίβονται και τα βουνά λυπούνται.

Σήμερα έβαλαν βουλή οι άνομοι Εβραίοι,

οι άνομοι και τα σκυλιά και οι καταραμένοι,

για να σταυρώσουν το Χριστό τον πάντων βασιλέα.

Ο Κύριος εθέλησε να μπει σε περιβόλι,

να λάβει δείπνο μυστικό και να τον λάβουν όλοι.

Η Παναγιά σαν τ’ άκουσε έπεσε και λιγόθει.

Σταμνί νερό της ρίξανε, τρία ποτήρια μόσχο

και τρία με ροδόσταμο, για να της έρθ’ ο νους της.

Μα σαν της ήρθ’ ο λογισμός, μα σαν της ήρθ’ ο νους της,

πού ‘ναι μαχαίρι να σφαγώ, πού ‘ναι γκρεμός να πέσω»

τραγουδούσε η μάνα μου και η γιαγιά μου κλαίγοντας, μοιρολογώντας το Χριστό.Μεγάλο Σάββατο πρωί στις 9 η μπάντα του Δήμου παιάνιζε γιορτινά στην αγορά από την Πλατεία ως τον Αη-Μ’νά. Οι καμπάνες χτυπούσαν χαρούμενα και οι νοικοκυρές έριχναν το κομμάτι (ένα πήλινο πιάτο, μια παδέλα, ότι είχε κρατήσει γι’ αυτό η κάθε μια). Ήταν σημάδι της πρώτης Ανάστασης. Ο τάφος του Χριστού εσείσθη. Τότε οι χασάπηδες ή οι νοικοκυραίοι έσφαζαν το αρνί στο αυλάκι του δρόμου και η μάνα ή η πρώτη κόρη με το πρώτο αίμα του αρνιού σε ένα βαμβάκι έκανε 4 σταυρούς στην εξώπορτα.Το μεσημέρι οι νοικοκυρές μαζεύονταν στη βρύση της γειτονιάς (στα σπίτια δεν υπήρχαν βρύσες, είχαμε μόνο μπότηδες και λαγήνες) να πλύνουν και να γυρίσουν τα έντερα από το αρνάκι για το βράδυ. Εκεί πείραζε η μια την άλλη για το βράδυ μετά την Ανάσταση.Το βράδυ στην εκκλησία για την Ανάσταση με το κερί στο χέρι για το «Χριστός Ανέστη».

Α! να διακόψω την περιγραφή για να σας πω για μιαν Ανάσταση, όταν ο μπαμπάς μου ζούσε στη Λευκάδα (γιατί τα τελευταία του χρόνια ζούσε στην Αθήνα και ήρθε και πέθανε στη Λευκάδα). Πήγαμε, λοιπόν, έξω από την Ευαγγελίστρια, κοντά στο σπίτι. Ο παπάς άρχισε να διαβάζει το Ευαγγέλιο «η Μαρία η Μαγδαληνή, η Μαρία του Ιακώβου». Και τότε φωνάζει ψέλνοντας ο Κερατόκωλος «και η Μαρία του Μπατιάλη» (μια γειτόνισσα). Περιττό να σας πω τι έγινε!Μετά, στο σπίτι για πατσά (όχι μαγειρίτσα). Πατσάς και κόκκινα αβγά. Την ημέρα του Πάσχα σούπα αυγολέμονο και τη Δευτέρα το αρνάκι ή το κατσικάκι ψητό με πατάτες στο φούρνο της γειτονιάς. Το απόγευμα βόλτα για σουμάδα. Το βράδυ στου Κατσή για αμυγδαλωτά ή πάστα στον Πρεβεζάνο.Ζωοδόχου Πηγής βόλτα στη Σπασμένη Βρύση, γιατί γιόρταζε η εκκλησία, γινόταν πανηγύρι. Και την Κυριακή του Θωμά γιορτάζαμε στο εκκλησάκι του Αγίου Θωμά κοντά στο Νεκροταφείο, που ήταν η εκκλησία του. Εκεί ο Κακανιέζος πουλούσε κουλουράκια περασμένα σε σπάγκο.

Αν τα διαβάσουν νέοι άνθρωποι αυτά που γράφω, ίσως να απορούν πότε γινότανε αυτά. Και όμως ήταν η ζωή μας, ο υπέροχος τρόπος ζωής μας

Πώς να ξεχάσω, μετά τα Πάσχα, τον τρόπο που η μάνα μου και οι γειτόνισσές μας έπλεναν τις μαντανίες, τα μαλλινοσέντονα, τις κουρελούδες και τα στρωσίδια. Κανόνιζαν όλες μαζί και ειδοποιούσαν το Δήμο τον Κορομηλέο, που είχε ένα στενόμακρο κάρο που το τραβούσε ένα άλογο. Φόρτωναν εκεί τα ρούχα που θα έπλεναν, αναβαίνανε οι ίδιες μαζί και τα παιδιά τους και μιλώντας και γελώντας φτάνανε στη Σπασμένη Βρύση. Εκεί το νερό έτρεχε άφθονο. Έβαζαν οι μάνες μας τα ρούχα στο νερό, τα μούσκευαν και μετά τα έβαζαν σε μια πέτρα και τα κοπανούσαν μ’ ένα κόπανο, τα ξέβγαλαν και τα άπλωναν να στεγνώσουν, ενώ εμείς παίζαμε, κρυβόμαστε, γελούσαμε…Και αργά το απόγευμα, ο Δήμος ξανάρχονταν. Στεγνά τα ρούχα κι εμείς ξανά επάνω και πίσω. Κουρασμένοι όλοι, οι μανάδες από τη δουλειά, εμείς από το τροχάδην και την ολοήμερη σχεδόν τρέλα μας από τα παιχνίδια, όμως γεμάτοι από αθωότητα, από αγάπη του ενός για τον άλλο, από συντροφικότητα.

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ-ΚΑΛΟ ΠΑΣΧΑ-ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΗ

 

 ΕΒΔΟΜΑΔΑ  ΤΩΝ ΠΑΘΩΝ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΥΣ

(840 ΕΥΡΩ Η ΜΕΣΗ ΚΥΡΙΑ  ΣΥΝΤΑΞΗ  ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ!).

Στοιχεία σοκ για την φτώχεια των συνταξιούχων- οι οποίοι έμειναν απλήρωτοι το Πάσχα –δημοσιεύει η έκθεση ‘ΗΛΙΟΣ’ του  υπουργείου  Εργασίας συμφωνα με την οποία η μέση κύρια  σύνταξη στο  σύνολο  των συνταξιουχων κινειται στα 840  ευρω!!!
Τα  ιδια  στοιχεία  δείχνουν ότι  :
●Το 55,9% των συνταξιούχων (1.398.772 συνταξιούχοι) με σύνταξη έως 940 € καθαρά (1000 € μεικτά)!!

●Το το 36,8% (921.111 συνταξιούχοι)   με σύνταξη έως 658 € καθαρά (700 € μεικτά)!!

●Το 17,77% (444.910 συνταξιούχοι) έως 470 € καθαρά (500 € μεικτά)!!

 Την ίδια ωρα( κι ενώ εμειναν απλήρωτοι το Πάσχα),σε  απόγνωση βρίσκονται οι 2,4  εκατομ. συνταξιούχοι αφού η κυβέρνηση  τους έχει  εγκαταλείψει.Οι εκπρόσωποι των συνταξιούχων παρατηρούν ότι μετά τις αλλεπάλληλες μειώσεις της περιόδου 2010-2019, το διαθέσιμο εισόδημά των απομάχων της δουλειάς, συνεχίζεται να συρρικνώνεται όταν :
--Οι συντάξεις δεν φτάνουν μετά το 15νθήμερο. Ειδικά καθώς μετά την μείωση των αποδοχών  έως και 45% την περίοδο των μνημονίων, τώρα συνεχίζεται η αφαίμαξη του πενιχρού εισοδήματός .

-Εδώ και τρία χρόνια εκατοντάδες   συνταξιούχοι δεν λαμβάνουν καμία (ονομαστική) αύξηση, με το τρίκ της προσωπικής διαφοράς.Την ιδια ωρα:

-Και οι φετινές αυξήσεις (2,4%), όπως και τα προηγούμενα χρόνια, είναι κατώτερες ακόμη και τους επίσημου πληθωρισμού (3,1% τον Ιανουάριο φέτος).

-Λόγω της μη τιμαριθμοποίησης της φορολογικής κλίμακας, ακόμη και μια σύνταξη των 800 ευρώ μεικτά καταβάλλει πλέον φόρο 22% σε κάθε αναπροσαρμογή.

--Εδώ και  12  χρόνια εχουν παγώσει οι αυξήσεις στις  επικουρικές  συντάξεις.

Στο μεταξύ εξακολουθεί  να  ‘καίει’  το μεγάλο  θέμα με την προσωπική διαφορα και  την Εισφορά Αλληλεγγυης(ΕΑΣ) , τη διπλή δηλαδή  φορολογηση που επιβάλεται σε 440.000  συνταξιούχους ,με συντάξεις ανω των 1.400 ευρώ.
Ειναι προκλήτικό  το γεγονός ότι η   κυβερνηση διατυμπανίζει ότι θα  μειωθεί η φορολογία   όταν 440.000  συνταξιουχοι επιβαρύνονται με διπλη φορολόγηση λόγω της  ΕΑΣ.

 ΤΑ  ΜΥΣΤΙΚΑ ΓΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗ  ΜΕ  25ΕΤΙΑ  ΓΙΑ 16 ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΩΝ ΤΟ 2025

Και εφέτος χιλιάδες ασφαλισµένοι μπορούν να βγουν στη σύνταξη με 25 χρόνια ασφάλισης αρκεί να έχουν το απαιτούμενο όριο ηλικίας.Οι ασφαλισμένοι που προέρχονται από το ΙΚΑ, τις ΔΕΚΟ, τις τράπεζες και το Δημόσιο ‘’κλειδώνουν’’ την έξοδο για  σύνταξη   (πλήρη ή μειωμένη) για το 2025 είναι οι εξής:

ΣΥΝΤΑΞΗ ΑΠΟ ΤΟ  ΔΗΜΟΣΙΟ:

---Ασφαλισµένοι (άνδρες και γυναίκες) γεννηµένοι έως και τον 12/1963 με 25ετία έως και 31-12-2010, που συμπληρώνουν 35 έτη συνολικά µέχρι και την 31-12-2018 με όριο ηλικίας συνταξιοδότησης 61 ετών και 6 μηνών.
--- Ασφαλισµένοι (άνδρες και γυναίκες) γεννηµένοι έως και τον 12/1963 με 25ετία έως και 31-12-2011, που συμπληρώνουν 36 έτη συνολικά µέχρι και την 31-12-2019 με όριο ηλικίας συνταξιοδότησης 61 ετών και 6 μηνών).
--- Ασφαλισµένοι (άνδρες και γυναίκες) γεννηµένοι έως και τον 12/1963 με 25ετία έως και 31-12-2010, που συμπληρώνουν 35 έτη συνολικά µέχρι και την 31-12-2019 (απαιτούμενη ηλικία συνταξιοδότησης 61 ετών και 6 μηνών).
--- Ασφαλισµένοι γονείς με ανήλικο τέκνο το 2011 και 25ετία γεννημένοι έως και τον 12/1965 με όριο ηλικίας συνταξιοδότησης 58 ετών και 5 μηνών.
--- Ασφαλισµένοι γονείς με ανήλικο τέκνο το 2012 και 25ετία, γεννημένοι έως και τον 12/1963 με όριο ηλικίας συνταξιοδότησης 59 ετών και 6 µηνών.
--- Τρίτεκνοι δημόσιοι υπάλληλοι γεννηµένοι από τον 01/1965 έως και τον 07/1965 με 21 έτη το 2011 με απαιτούμενη ηλικία συνταξιοδότησης 58 ετών και 5 μηνών.
-- Τρίτεκνοι δημόσιοι υπάλληλοι γεννηµένοι από τον 01/1962 έως και τον 07/1962 με 23 έτη το 2012 με απαιτούμενη ηλικία συνταξιοδότησης 58 ετών και 5 μηνών) καθώς και οι γεννημένοι το 1963 με απαιτούμενη ηλικία συνταξιοδότησης το 61ο έτος

ΜΕΙΩΜΕΝΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΑΠΟ ΤΟ  ΔΗΜΟΣΙΟ:

---Η μειωμένη σύνταξη από το Δημόσιο πριν τα 62 ισχύει για όσους διορίστηκαν πριν το 1993 και συμπλήρωσαν τις ηλικίες των 55, 56, 58 και 60 ετών ως το 2022, με 25ετία στα έτη 2010, 2011 και 2012.
-- Με μειωμένη σύνταξη στα 56 και 58 από το Δημόσιο μπορούν να αποχωρήσουν οποτεδήποτε, άνδρες και γυναίκες με 25ετία το 2011 και ηλικία 56 ετών ως το 2022 και με 25ετία το 2012 και ηλικία 58 ετών ως το 2022.
Αν οι ηλικίες των 56 και 58 ετών συμπληρώνονται από 1/1/2023 και μετά, τότε βγαίνουν με μειωμένη στα 62.
--Οι γυναίκες που συμπλήρωσαν 25ετία ως το 2010 θεμελιώνουν δικαίωμα για μειωμένη σύνταξη από το 55ο έτος, και οι άνδρες με 25ετία ως το 2010 βγαίνουν μειωμένη από το 60ο έτος, εφόσον οι ηλικίες αυτές συμπληρώθηκαν ως το 2022. Αν συμπληρώνονται από το 2023 και μετά το όριο ηλικίας για μειωμένη σύνταξη είναι το 62ο έτος.
----------------
ΙΚΑ
-- Γυναίκες που είχαν συμπληρώσει ως το 2010 συνολικά 5500 ημέρες ασφάλισης με ανήλικο τέκνο και έκλεισαν το 55ο έτος της ηλικίας τους έως το 2018. Με αυτές τις προϋποθέσεις μπορούν να αποχωρήσουν για πλήρη σύνταξη με το νέο όριο ηλικίας των 61 ετών εάν δεν έχουν ήδη συνταξιοδοτηθεί με μειωμένη.
-- Γυναικες που είχαν συμπληρώσει 5.500 ημέρες ασφάλισης με ανήλικο τέκνο είτε το 2010, είτε το 2011 και έκλεισαν τα 50 το 2017 ή τα 52. Με αυτές τις προϋποθέσεις αποχωρούν με μειωμένη σύνταξη με το όριο ηλικίας των 58,5 ετών, που το συμπληρώνουν το 2025 και το 2024 αντίστοιχα.
3. Γυναίκες που είχαν στο ΙΚΑ 5.500 ημέρες ασφάλισης με ανήλικο τέκνο το 2012 και συμπλήρωσαν το 55ο έτος της ηλικίας τους έως το 2018. Οι μητέρες αυτής της κατηγορίας συνταξιοδοτούνται για μειωμένη σύνταξη εντός του 2024 με το νέο όριο ηλικίας που είναι ο 61ο έτος ενώ όσες έκλεισαν τα 55 από το 2019, και μετά βγαίνουν στα 62 με μειωμένη σύνταξη.
-- Γυναίκες που συμπλήρωσαν το 2010, 2011 και 2012 τις 3.600 ημέρες ασφάλισης στα βαρέα και 4.500 ημέρες στο σύνολο. Οι ασφαλισμένες αυτής της κατηγορίας συνταξιοδοτούνται στα 55, 56 και 57 ετών αντίστοιχα με πλήρη σύνταξη, εφόσον οι 1.000 από τις 3.600 ημέρες στα βαρέα συμπληρώνονται μέσα στα τελευταία 17 χρόνια πριν από την αίτηση για σύνταξη. Αυτό σημαίνει ότι μια ασφαλισμένη 57 ετών το 2025, θα πρέπει να συμπληρώνει 1.000 ημέρες με βαρέα ένσημα από το 2008 ως το 2025.
-------
ΔΕΚΟ - ΤΡΑΠΕΖΕΣ
-- Μητέρες, που είχαν συμπληρώσει 25ετία το 2010 με ανήλικο τέκνο και έκλεισαν το 50ο έτος της ηλικίας τους έως το 2017, αποχωρούν για πλήρη σύνταξη με όριο ηλικίας ως 58,5 ετών. Μετά το 2017 τα όρια ηλικίας για όσες συμπληρώνουν τα 50 ανεβαίνουν στα 60,2, στα 61,3, κ.ο.κ, Τα ίδια όρια ηλικίας ισχύουν και για τις μητέρες που είχαν συμπληρώσει την 25ετία με ανήλικο τέκνο το 2011 και έκλεισαν το 52ο έτος της ηλικίας τους έως το 2018.
-- Μητέρες που είχαν την 25ετία με ανήλικο τέκνο το 2012 και έκλεισαν το 55ο έτος της ηλικίας τους έως το 2018, αποχωρούν με πλήρη σύνταξη με όριο ηλικίας ως 61 ετών.

 

ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ ΕΘΙΜΑ ΤΗΣ ΛΕΥΚΑΔΑΣ

Η καταπράσινη Λευκάδα είναι ένας παράδεισος χρωμάτων, ήχων και αρωμάτων. Στο νησί των ποιητών το Πάσχα είναι μαγευτικό και η ατμόσφαιρα κατανυκτική.

Το Μεγάλο Σάββατο, νωρίς, το πρωί, οι γυναίκες βγαίνουν στο παράθυρο και «ρίχνουν το κομμάτι» στο δρόμο. Πετούν δηλαδή ένα πήλινο αγγείο, πιάτο, λαγήνι, μπότη και στην ανάγκη ένα κεραμίδι ή κάτι γυάλινο – γενικά ένα εύθραυστο δοχείο που γίνεται κομμάτια. Τα συντρίμμια του σκεύους δεν κάνει να τα μαζέψουν την ίδια μέρα. Το κομμάτι -λέει η παράδοση- το ρίχνουν για να σπάσει η θλίψη, η ησυχία και το πένθος της Μεγάλης Εβδομάδας.

Ύστερα, με το χτύπημα της καμπάνας, βγαίνει η Φιλαρμονική στουςκεντρικούς δρόμους της πόλης και παίζει με εμβατήρια.

Την Μεγάλη Παρασκευή στην πόλη -τα παλιά χρόνια- λειτουργούσαν όλες σχεδόν οι εκκλησίες της πόλης και έβγαιναν περισσότεροι επιτάφιοι. Κάποτε οι επιτάφιοι έβγαιναν τα ξημερώματα του Μεγ. Σαββάτου. Αργότερα, γινόταν «συνάντηση επιταφίων» στην Πλατεία. Όταν περνούσαν οι επιτάφιοι απ’ την Πλατεία, οι φιλοπαίγμονες «Μπρανέλοι» αφορμή ήθελαν για ν’ αρχίσουν τα πειράγματα προς τις άλλες ενορίες. Μόλις έφτανε ο κάθε επιτάφιος στην πλατεία, ακούγονταν τα παρακάτω επιφωνήματα: Για τον επιτάφιο του Αγίου Μηνά: Τσαφ – τσουφ (επειδή στην περιοχή είχαν τα εργαστήρια τους οι «χάβροι», οι σιδηρουργοί). Για του Αγ. Γεωργίου και του Αγ. Δημητρίου (από τα «Ψαρέικα», με τους πολλούς ενορίτες, ψαράδες): Γαρίδα – γαρίδα! Για την ενορία των ναυτικών, τον Άγ. Χαράλαμπο: Όρτσα – Μπόντζα ή Αμόλα σκότα! Για της Αγ. Παρασκευής, με τις φιλόκαλλες ενορίτισσες: Οι φκιασιδούδες έρχονται! Για την ενορία της «μεγαλοοικογένειας» Τσαρλαμπά κ.ά., τον Άγ. Σπυρίδωνα: Τα ψηλά καπέλα! Και για τη Βαγγελίστρα: Ωχ! Βαγγελίστρα μου

---------------------------

--------------------------------------------------------------------------------

ΤΟ ΕΘΙΜΟ ΤΟ ''ΚΟΜΜΑΤΙ''ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΣΑΒΒΑΤΟ ΣΤΗΝ ΛΕΥΚΑΔΑ

Το έθιμο του «σπασίματος της στάμνας» , το ''κομμάτι'' ή οι μπότηδες, είναι κοινό στα Επτάνησα με τη μεγάλη διαφορά ότι η Κέρκυρα –λόγω των έξυπνων και εξωστρεφών ανθρώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης, κατάφερε να το μετατρέψει , εδώ και χρόνια, σε μια μοναδική τουριστική ατραξιόν προσελκύοντας χιλιάδες τουρίστες.

Στην γειτονική Κέρκυρα είναι το έθιμο και οι στιγμές που όλοι οι επισκέπτες αλλά και οι ντόπιοι κάτοικοι περιμένουν .Από όλα τα μπαλκόνια και σε κάθε σπίτι του νησιού οι κάτοικοι πετούν στο δρόμο μεγάλα πήλινα κανάτια η στάμνες γεμάτα νερό την ίδια ώρα που όλες οι καμπάνες των εκκλησιών χτυπάνε χαρμόσυνα.

Το ιδιο ακριβως έθιμο , ‘ το κομμάτι’’αναβιώνει εδώ και πολλά χρόνια και στη Λευκάδα.Με τη διαφορά ότι οι εκάστοτε δήμαρχοι και εκπρόσωποι των επαγγελματιών δεν ξέρουν να το προωθήσουν εκτός Λευκάδας . Το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου στην πόλη της Λευκάδας,μόλις σημάνει η πρώτη καμπάνα οι λευκαδίτισσες νοικοκυρές «ρίχνουν το κομμάτι», δηλαδή να πετάνε από ψηλά για να σπάσει με κρότο κάποιο πήλινο «αγγειό» (πιάτο, παδέλα, σκουτέλα, μπότη, πινιάτα κλπ) που τους βρίσκεται.

Στα Ιόνια νησιά το έθιμο «το σπάσιμο της στάμνας» πραγματοποιείται με την πρώτη Ανάσταση, που γίνεται να ξημερώνει Μεγάλο Σάββατο, τότε που ο ιερέας λέει το «Χριστός Ανέστη» και οι χριστιανοί σπάνε πήλινα αγγεία ή κάνουν με ότι μπορούν θόρυβο για να διώξουν το κακό του θανάτου.Έχουν ειπωθεί πολλά για την έλευση αυτού του εθίμου, που άλλοι το θεωρούν ξενικό και άλλοι, πως είναι αρχαιοελληνικής προέλευσης.

Πρώτη εκδοχή είναι, πως, οι Ενετοί κατά την περίοδο της Πρωτοχρονιάς έσπαγαν τις παλιές στάμνες, στην μεγαλύτερη γιορτή τους,- ως φόρο- στο νέο χρόνο, προκειμένου να τους φέρει νέα αγαθά στο σπίτι τους. Οι Ορθόδοξοι μετέφεραν το έθιμο, όπως λένε κάποιοι μελετητές, την Λαμπρή, λόγω που αυτή η εορτή θεωρείται η μεγαλύτερη για αυτούς.Μια άλλη εκδοχή που φαίνεται να έρχεται από τον μεσαίωνα, είναι αυτή που θέλει να γίνεται το σπάσιμο της στάμνας, για να φύγουν μακριά τα «μολυσμένα» κακά πνεύματα που ταλαιπωρούν τους ανθρώπους.

Μια τρίτη εκδοχή είναι αυτή που λέει, πως επειδή μέσα στη στάμνα τα παλιά χρόνια φύλαγαν τα φάρμακα για να συντηρηθούν, λόγω που εκεί υπήρχε δροσιά, όταν έρχεται η χαρά που πατάει τον θάνατο όπως είναι η Ανάσταση του Χριστού μας, είναι μια ευκαιρία να σπάσουμε τη στάμνα, ως πράξη συμβολική ενάντια στο κακό.

Η τέταρτη εκδοχή έχει παγανιστική προέλευση, και θέλει να δείξει, πως καθώς η φύση οργιάζει την άνοιξη, για τη συλλογή των καρπών απαιτούνται νέα κανάτια και δοχεία για την αποθήκευσή τους. Αυτός είναι και ο λόγος, που σπάμε τα παλιά κανάτια στην Ανάσταση του Κυρίου μας, Ιησού Χριστού.

-----------------------------------------------------

''ΤΟ ΚΟΜΜΑΤΙ'' ΤΟΥ ΝΟΤΗ ΜΠΡΑΝΕΛΛΟΥ(ΠΑΝΑΓ. ΜΑΤΑΦΙΑ).

Αναδημοσιεύω "Το κομμάτι'' του αείμνηστου Παναγιώτη Τ. Ματαφιά (Νότη Μπρανέλου), απο το βιβλίο του με τίτλο "Απ' τον Αη-Μηνά ίσαμε τον Πόντε, Αθήνα 1992":

- Δε μ' λες, μωρ' θειά (μώρα μου κιόλας) μη (μ)πάει κι έπεσε το κομμάτι, και δε (ν)το πήρα χαμπέρι;

- Όχι, μαρή θυατέρα, είναι μπονόρα ακόμα, στο (ν)ύπνο σου δα το ειδες;

- Δε (γκ)ξέρω. Εδεκεί π' σάρωνα, μου κάστ'κε ότ' άκ'σα τη μουζ'κή.

- Όχι, μαρή κουρεμαδιά, είναι μπονόρα σου λέου. Ύστερα απ' τσ' εννιά η ώρα να (ν)το λογαριάζ'ς. Δε μ' λες τώρα, για να πούμε και τίποτσ' άλλο, έβαψες πολλά αυγά μαρή;

- Ένα (γ)κόρακα, χριστιανή μου. Δε (γ)ξέρω τι τον ηύρε το (γ)καλοφούρτουνο το ν'κοκύρ' μου, να (ν)τονε χαρώ, και μου κουβάλ'σε δέκα ντουζίνες, η τζόγια μου, «λες και θα μας κομ-παρίρ'νε οι Αγγλογάλλ'». Κάμε κόντο. Μήτε στα «δώδεκα βαγγέλια» δεν άδειασα να πάου η καψερή, ο Θέος να με σ'χωρέσει.

- Μπα, μαρή κοπέλα μ'. Δε μ' λες κάνε, τ' αρνί σας το σφάξατε;

- Μπαααα, θειά μ'. Καρτερώ το μπαρμπα-Χρήστο το Μένιο. Η αφεντιά του μας το σφάζ' ούλες τσι χρονιές. Είναι φίλος, βλέπ'ς, με το ν'κοκύρ' μου. Του δίνει και τη (μ)προβιά κάθε χρόνο!

- Εγώ, καψόπαιδο, εφώναξα εχτές το μπάρμπ' Αργύρ' και ξεντριγάρ'σα.

- Ναι, είδα τσου «σταυρούς στη (μ)πόρτα» σας. Και του χρόνου να 'στενε καλά.

Δε μ' λες, αλήθεια, θεια, η αφεντιά σου θα (γ)ξέρ'ς. Τι πράμα είν' αλήθεια αυτό το κομμάτι; Άκου, να γυρίζ', λέει, κάθε Μεγασάββα η μουζ'κή στα σοκκάκια και να βαρεί τ' «διάνα» κι οι ν'κοκυράδες, απ' όπ' βρεθούνε, να τσακίζ'νε στσου δρόμ'ς ότ' παλιαγγειό τσου βρίσκεται. Μπορείς να μ' πεις η αφεντιά σου, τι σένια είναι, η αφεντιά τσου;

- Εθίματα, μαρή θυατέρα. Παλιά εθίματα των γιορτώνε. Τι θέλ'ς να 'ναι; Έτσ' τα 'βραμε απ' τσου παλιότερους, έτσ' τα βαστάμε και στσι μέρες μας. «Μικρή Ανάσταση» μου την είπε, νια μέρα π' τονε ρώτησα κι εγώ, ο σιορ Πίπ'ς, ο νόντσολος τ' Άη-Μηνά. Αλλά τώρα, στο (γ)καιρό μας, δεν τα πιεντάνε και πολύ - πολύ. Παλιότερα, καψόπαιδο, ο κοσμάκ'ς τα στ'μάρ'ζε πλειότερο απ' τσου τωρινούς και μάλ'στα μου πολύ ταχαιρόντανε. Θ'μάμαι νια βολά, σα σήμερα, όπως κατέβαινε η μουζ'κή στο παζάρ' απ' τα Χάβρ'κα για τη (μ)πιάτσα, εδεκεί στο σοκκάκι του Μαρκά, πετιέται απ' το τσαγκάρ'κό του ο Γιώργ'ς ο Κράλ'ς, Θεός σχωρέστονε κι απ'θώνει καταμεσίς του δρόμ' ένανε θεόρατο μπότη, από κειούς εκεί με τ'ν αλ'φή απόξ', ξέρ'ς μαρή, π' βάν'νε το λάδ', μ' ένα φ'τίλ' απάν' στη μσ'ούδα του, αναμμένο. Οραντίς και το βλέπ'νε οι μουζ'κάντ'δες, σκιαχτήκανε και το βάν'νε στα κοσάκια. Σκορπίσανε και μήτε δ'νήθηκε να (ν)τσου σ΄μασ' άλλο ο μακαρίτ'ς ο μπάρμπα Νιόνιος ο Τσ'ρώτος, π' τσόκανε το «δάσκαλο».

- Έτσ' λ'πόν!. Και δε μ' λες αλήθεια, θεια. Όλο τι πράντσα λογαριάζεις να 'τ'μάσεις;

- Τι πράντσα, μαρή κοπέλα μ', σα (γ)και δε (ν)τα ξέρ'ς, ρωτάς. Απόψε το πατσαλίκι αυγοκομμένο, όπως το καλεί η βραδιά. Αύριο τσότσο κρέας με μανέστρα και τ'ν άλλ' τ' αρνί ψ'μένο. Αυτά. Τα ξέρ'ς. Δε (ν)τα ξέρ'ς τώρα;.

- Θα (ν)το ψήσ'τε στο σουβλί;

- Ναίσκε, μαρή. Όξ' στ'ν αδειά, αντάμα με το (γ)κ'νιάδο μου και το λαλά μου. Κάθε χρόνο έτσ' κάν'με, από έσπαλε. Θέλ'νε,βλέπ'ς, άμα το σ'κών'νε, να ρίχν'νε και τσι κουμπουριές τσου, για το καλό τα' χρόνου. Το δ'κό σας θα (ν)το βάλ'τε στο φούρνο, ε; Είδα το δ'κόνε σου, τ' απολιώρα, πόφερν' αποκλάδια.

- Τι να κάμ'με, θειά μου; Είμαστε βλέπ'ς κι οι δύο κονκασάδοι.

- Και για Ανάσταση, πού λέτε να πάτε;

- Εδεδώ στ' (μ)πιάτσα, λέμε να βγούμε, στον Αη-Σπ'ρίδωνα για πιο σιμά. Ας πάου τώρα ν' αποσώσω κάτ' δ'λειές που τ'ς έχω στ' μέση, μη (μ)πάει κι έρτ' ο μπάρμπα Χρήστος για το καλότ'χο τ' αρνί.

- Τότενες, γεια σ' μαρή θυατέρα μου και καλή σας Ανάσταση.

- Αμήν, θεια μου, παρομοίως, με τ' φαμελιά σου.

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ-ΚΑΛΟ ΠΑΣΧΑ

----------------------

ΚΕΙΜΕΝΟ:ΗΛΙΑΣ ΓΕΩΡΓΑΚΗΣ