ΤΑ 4 SOS ΠΡΙΝ NA BΓΕΙΤΕ ΣΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ

Ένα χρήσιμο οδηγό με τα  4  sos  σχετικά  με όσα πρέπει να γνωρίζουν οι υποψήφιοι συνταξιούχοι πριν καταθέσουν την αίτησή τους για τη συντόμευση του χρόνου απονομής της σύνταξής τους παρουσιάζουν ‘  ΤΑ ΝΕΑ’’.Επισημαίνεται ότι μεγαλύτερη σύνταξη από 26,2 ευρώ έως 254 ευρώ μπορούν να λάβουν οι ασφαλισμένοι που θα παρατείνουν τον εργασιακό τους βίο. Οι πλέον κερδισμένοι του νέου συστήματος συνταξιοδότησης, συγκριτικά με τον νόμο Κατρούγκαλου, είναι όσοι αποχωρούν με 40ετία ασφάλισης και πληρωμένων εισφορών. Στα 40 χρόνια κορυφώνονται τα «κέρδη» συγκριτικά με τους σημερινούς συντελεστές.Παράλληλα  «κλειδί» για τη συντόμευση του χρόνου απονομής της σύνταξης είναι η έκδοση – πριν από την αίτηση συνταξιοδότησης – βεβαιώσεων για τον χρόνο ασφάλισης. Με τις βεβαιώσεις ασφάλισης πιστοποιείται ο χρόνος που έχουν διανύσει οι ασφαλισμένοι σε ένα ή σε περισσότερα Ταμεία κι έτσι εξασφαλίζεται η ταχεία ολοκλήρωση της ανακεφαλαίωσης χρόνου για την έκδοση της οριστικής απόφασης.
1.ΧΑΜΕΝΑ ΕΝΣΗΜΑ Πολλοί  ασφαλισμένοι δεν εχουν τη δυνατότητα να  τεκμηριώσουν το χρόνο ασφάλισης που έχει διανυθεί πριν το 2002 ( μετά τα ένσημα είναι μηχανογραφημένα) .Σε  αυτή την περίπτωση ο  ΕΦΚΑ  παρέχει  τις παρακάτω  οδηγίες:
Μπείτε στη νέα ηλεκτρονική υπηρεσία του ΕΦΚΑ  «Συνοπτικό Ιστορικό Ασφάλισης» όπου μπορείτε να ενημερωθείτε με μια ματιά, για όλα τα διαστήματα ασφάλισής σας συνολικά ανά τέως Φορέα μη μισθωτών ή και Μισθωτών που απεικονίζονται συγκεντρωτικά. Επίσης στο  «Αναλυτικό Ιστορικό Ασφάλισης» οι ασφαλισμένοι του e-ΕΦΚΑ  ενημερώνονται για την ασφαλιστική τους ιστορία ανά τέως Φορέα μισθωτών και Μη Μισθωτών,  αναλυτικά  για  όλα τα χρονικά διαστήματα ασφάλισής τους ανά μήνα, τους κλάδους ασφάλισης και τις συνολικές εισφορές. Ετσι μπορείτε να δείτε τα διαστήματα που σας λείπουν ένσημα.
Αν διαπιστώσετε ότι σας λείπει , χρόνος ασφάλισης έως 31 Δεκεμβρίου 2001 για τον οποίο δεν υπάρχουν ασφαλιστικά στοιχεία από τις αρμόδιες υπηρεσίες αναζητείστε  καταρχάς το «χαμένο χρόνο» στην εφαρμογή “Ατομικός λογαριασμός ασφάλισης»  του μηχανογραφικού συστήματος στην ηλεκτρονική ιστοσελίδα www.efka.gov.gr.
Αφού γράψετε το  ΑΦΜ και το  ΑΜΚΑ   πηγαίνετε  στην συνέχεια  στις Οδηγίες Χρήσης τις οποίες ακολουθείτε για να εμφανιστεί ο λογαριασμός σας. Εκεί εμφανίζεται αναλυτικά η καρτέλα του ασφαλισμένου με όλα τα ένσημα και τις αποδοχές. Έχετε  λοιπόν τη δυνατότητα να δείτε και να εκτυπώσετε το χρόνο ασφάλισης που έχετε τεκμηριώσει.
Εάν ο χρόνος προκύπτει από την εφαρμογή της ΗΔΙΚΑ, είναι ανακεφαλαιωμένος και διανυθείς στην ασφάλιση, δεν θα απαιτείται άλλη ενέργεια.
Εάν ο χρόνος δεν προκύπτει από την εφαρμογή της ΗΔΙΚΑ ή ο ασφαλισμένος αιτείται περισσότερο χρόνο από τον ήδη ανακεφαλαιωμένο, τότε θα πρέπει να υποβάλλετε στην Υπηρεσία Συντάξεων σχετικό αίτημα και να υποβάλλετε  Υπεύθυνη Δήλωση Απώλειας Ασφαλιστικού Βιβλιαρίου.
Το έντυπο της αίτησης από τους ενδιαφερόμενους δύναται να αντληθεί από ηλεκτρονική διεύθυνση (internet.efka.gov.gr) στο σχετικό πεδίο των εντύπων του αρμόδιου τμήματος Μητρώου. (ΥΔΑΑΒ).
Κατά την παραλαβή του αιτήματος από τον ασφαλισμένο η υπηρεσία θα πρέπει να ελέγχει την ορθή συμπλήρωση των στοιχείων προκειμένου να διευκολύνεται η διαδικασία περαιτέρω. Παράλληλα, θα αναζητείται το βιβλιάριο υγείας της επίμαχης χρονικής περιόδου, η οποία αναφέρεται στο ΥΔΑΑΒ.
Το αίτημα θα διαβιβάζεται από την υπηρεσία συντάξεων στο υποκατάστημα του τόπου απασχόλησης.
Μετά την έκδοση απόφασης, το υποκατάστημα του τόπου απασχόλησης θα την κοινοποιεί στον ασφαλισμένο και στην αρμόδια υπηρεσία Συντάξεων που είχε υποβληθεί το αίτημα.
2.ΠΡΟΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΙΚΗ  ΒΕΒΑΙΩΣΗ :.Η προσυνταξιοδοτική βεβαίωση πιστοποιεί τον χρόνο ασφάλισης των υποψήφιων συνταξιούχων στα Ταμεία του ιδιωτικού τομέα (ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, ΝΑΤ, ΟΓΑ κ.λπ.) έτσι όπως έχει διαμορφωθεί δύο χρόνια προτού συμπληρώσουν το όριο ηλικίας για να συνταξιοδοτηθούν, με σκοπό όταν συμπληρώσουν το ηλικιακό όριο συνταξιοδότησης να μη χρειάζεται να καταμετρηθούν όλα τα ένσημα, αλλά μόνον αυτά που θα έχουν πραγματοποιηθεί από την έκδοση της προσυνταξιοδοτικής βεβαίωσης και μετά. Η αίτηση για τη χορήγηση προσυνταξιοδοτικής βεβαίωσης είναι υποχρεωτική για τους ασφαλισμένους που έχουν περισσότερα του ενός Ταμεία ασφάλισης, δηλαδή για όλους τους ασφαλισμένους που θα συνταξιοδοτηθούν με τις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης. Η προσυνταξιοδοτική βεβαίωση συνυποβάλλεται με την αίτηση συνταξιοδότησης.
3.ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΑ  ΕΤΗ : Το δικαίωμα για αναγνωρίσεις πλασματικών χρόνων ασφάλισης εξακολουθεί να ισχύει κανονικά. Η μεγάλη πλειονότητα των ασφαλισμένων κάνει χρήση πλασματικών ετών για να συνταξιοδοτηθεί νωρίτερα από το κανονικό. Αιτήσεις εξαγορών ή αναγνώρισης πλασματικών χρόνων με σκοπό τη θεμελίωση δικαιώματος μπορούν να υποβληθούν οποτεδήποτε, είτε μαζί με την αίτηση συνταξιοδότησης είτε μεταγενέστερα ή ακόμα και νωρίτερα από αυτήν. Η εξόφληση μπορεί να γίνει είτε εφάπαξ με έκπτωση είτε με δόσεις ή ακόμη και με παρακράτηση από τη σύνταξη.
4 ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ  ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗΣ :Κλειδιά για τη συνταξιοδότηση πριν από τα 62 έτη (με πλήρη ή μειωμένη σύνταξη) για άνδρες και γυναίκες, είναι η θεμελίωση της 25ετίας, η ύπαρξη ανήλικου τέκνου την περίοδο 2010-2015 και η εξαγορά πλασματικών ετών.Για να εφαρμοστούν αυτές οι ευνοϊκές – μεταβατικές διατάξεις πρέπει οι ενδιαφερόμενοι να είναι είτε ασφαλισμένοι προ του 1993 είτε να έχουν θεμελιώσει τις ελάχιστες προϋποθέσεις ως προς τα έτη ασφάλισης την τριετία 2010-12. Ταυτόχρονα, μπορούν να προχωρήσουν σε αγορά πλασματικών ετών για τα ένσημα που λείπουν ακόμη και μέσα στο 2023.Οι κατηγορίες οι οποίες έχουν το δικαίωμα για σύνταξη πριν από τα 62 για εφέτος, είναι οι παρακάτω:
-Ασφαλισμένοι του ΙΚΑ. Οσοι είχαν κατοχυρώσει δικαίωμα έως το 2012 με συμπληρωμένες, ακόμη και με εξαγορά πλασματικών ετών, τις 10.500 ημέρες ασφάλισης και επεδίωκαν να αποχωρήσουν με 35ετία στο αντίστοιχο όριο ηλικίας, η δυνατότητα εξόδου δίνεται αν έχει συμπληρωθεί κι εδώ το αντίστοιχο όριο που ανάλογα με την περίπτωση φτάνει μέχρι τα 61 έτη και 6 μήνες.
-Γονείς σε Δημόσιο, ΔΕΚΟ, Ταμεία τραπεζών και ΙΚΑ. Ειδικά όρια ηλικίας ισχύουν και το 2023 για γονείς, άνδρες και γυναίκες, με δικαίωμα «εξόδου» ακόμη και στα 50 και έως τα 58, εφόσον βέβαια είχαν στο παρελθόν κατοχυρώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης. Κομβικό ρόλο σε αυτή την περίπτωση βέβαια παίζει το πότε ενηλικιώθηκε το παιδί.
-Γονείς με 5.500 ημέρες ασφάλισης και ανήλικο. Οι μητέρες και οι χήροι πατέρες ανήλικων τέκνων του ΙΚΑ των Ταμείων των ΔΕΚΟ/ τραπεζών που είχαν κατοχυρωμένο δικαίωμα συνταξιοδότησης έχοντας συμπληρώσει 5.500 ημέρες ασφάλισης και ταυτόχρονα ανηλικότητα μπορούν να συνταξιοδοτηθούν και μετά την 1/1/2023 ανάλογα με το όριο ηλικίας, όπως αυτό ρυθμίστηκε με βάση τον ν. 4336/2015.
-Βαρέα και ανθυγιεινά. Νωρίτερα μπορεί να βγουν στη σύνταξη οι ασφαλισμένοι του ΙΚΑ που κατοχυρώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης με 7.500 ημέρες ασφάλισης στο καθεστώς των βαρέων και με συμπληρωμένες, ακόμη και με εξαγορά πλασματικών ετών, τις 10.500 ημέρες ασφάλισης.

 

ΣΤΟΝ ΜΕΓΑΛΟ ΛΕΥΚΑΔΙΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΝΙΚΟ ΣΒΟΡΩΝΟ ΤΟ ΑΓΑΛΜΑ-ΚΕΦΑΛΗ ΣΤΟ ΠΡΟΑΥΛΙΟ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ

Η μεγάλη κεφαλή στο προαύλιο του ΕΜΠ αποτελεί το εμβληματικό μνημείο στο οποίο μικροί και μεγάλοι αφήνουν ένα λουλούδι, τιμώντας τους αγωνιστές του Πολυτεχνείου. Η διάσημη κεφαλή στο Πολυτεχνείο είναι ένα έργο του γλύπτη Μέμου Μακρή, ενός αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης κατά τη γερμανική κατοχή.

Η κεφαλή στο Πολυτεχνείο έχει τη μορφή του κεφαλιού του Λευκαδίτη καθηγητή Νίκου Σβορώνου, ενός σημαντικού Ελληνα ιστορικού.Μάλιστα ο Σβορώνος ήταν ο μοναδικός ζων που κατέθεσε στεφάνι στο… μνημείο του!

Το έργο τοποθετήθηκε στο χώρο όταν ήταν πρύτανης του Ιδρύματος ο Γ. Βουδούρης, μέλος του ΚΚΕ και προσωπικός φίλος του Μακρή. Το έργο ήταν ανάμεσα σε πολλά άλλά στην Ουγγαρία όπου ζούσε ο γλύπτης και ήρθε στην Αθήνα με ενέργειες του Βουδούρη.

Ο Μέμος Μακρής σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών στην Αθήνα με δασκάλους τους Μιχάλη Τόμπρο, Επαμ. Θωμόπουλο και Κ. Δημητριάδη. Αναμίχθηκε γρήγορα στην καλλιτεχνική και πολιτιστική ζωή της δεκαετίας του ’30.

Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, ο Μακρής πήρε μέρος με έντονη δράση στην Εθνική Αντίσταση. Μετά την απελευθέρωση συνέχισε τις σπουδές του στο Παρίσι. Απελάθηκε από τη Γαλλία το 1950, λόγω των αριστερών πολιτικών πεποιθήσεών του και βρήκε πολιτικό άσυλο στην Ουγγαρία.

Στην Ουγγαρία δραστηριοποιήθηκε ενεργά στην καλλιτεχνική, πολιτική και πολιτιστική κίνηση της χώρας, όπου καθιερώθηκε ως ένας από τους γλύπτες που εξέφραζαν την επίσημη αισθητική του κράτους με συνθέσεις μέσα στο πνεύμα του σοσιαλιστικού ρεαλισμού.Το 1964, του αφαιρέθηκε η ελληνική υπηκοότητα, την οποία επανέκτησε το 1975 μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Ελλάδα. Το 1978 στην Εθνική Πινακοθήκη, πραγματοποιήθηκε η πρώτη αναδρομική έκθεσή του στην Ελλάδα.

Ο Λευκαδίτης Νίκος Σβορώνος (γεννήθηκε το 1911 στη Λευκάδα και πέθανε το 1989 στην Αθήνα),

σπούδασε στην Φιλοσοφική Αθηνών και στη συνέχεια εντάχθηκε στις τάξεις του ΕΑΜ και του ΕΛ.ΑΣ, όπου διετέλεσε στρατιωτικός διοικητής Βύρωνα-Καισαριανής.Τον Δεκέμβριο του 1945 ο Σβορώνος κατέφυγε στη Γαλλία, όπου και γνώρισε τον Μέμο Μακρή. Το 1955 του αφαιρέθηκε η ελληνική ιθαγένεια και το 1961 απέκτησε τη γαλλική.Κατά την επιστροφή του στην Ελλάδα μετά τη δικτατορία, ο Σβορώνος δίδαξε στα πανεπιστήμια Θεσσαλονίκης και Κρήτης, διετέλεσε μέλος της διοικούσας επιτροπής του Πανεπιστημίου Κρήτης και διευθυντής ερευνών στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, και ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτωρ των Πανεπιστημίων Αθηνών (1976) και Θεσσαλονίκης (1977).

Η Βιβλιοθήκη του Νίκου Σβορώνου (στη παρακείμενη πλατεία Μαρκά στο κέντρο της πόλης Λευκάδας οπου ειναι και ειναι και η προτομή του)είναι «το τέλος του ταξιδιού» για το Λευκαδίτη μέγα διανοητή και δάσκαλο της ιστορικής επιστήμης. Το έργο του ιστορικού µε τη διεθνή αναγνώριση βρίσκεται πλέον στη γενέτειρά του και γίνεται πόλος έλξης για ακαδημαϊκούς και λάτρεις της ιστορίας. Η Βιβλιοθήκη του Νίκου Σβορώνου έχει παραχωρηθεί από τους κληρονόμους του στο Δήμο Λευκάδας ένεκα της καταγωγής και της αγάπης που έτρεφε ο Νίκος Σβορώνος στην ιδιαίτερη πατρίδα του τη Λευκάδα.

Αλήθεια πώς να μη νοιώθεις περήφανος(και για αυτό) που είσαι Λευκαδίτης?

http://elgeorgakis.blogspot.com/2013/11/niko.html

 ΠΩΣ ΘΑ ΧΟΡΗΓΟΥΝΤΑΙ ΤΑΧΥΤΕΡΑ ΟΙ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ

Τέσσερα ηλεκτρονικά «όπλα» για  την ταχύτερη έκδοση των  συντάξεων  θέτει σε  εφαρμογή ο ΕΦΚΑ . Παράλληλα  τηλεφωνικές κλήσεις σε 1.000 δημοσίους υπαλλήλους για να καταθέσουν δικαιολογητικά πριν την αίτηση συνταξιοδοτησης   τους αναμένεται να πραγματοποιήσουν οι υπάλληλοι του ηλεκτρονικού Εθνικού Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης με την έλευση του 2024.
Στόχος του διοικητή του ταμείου Αλεξανδρου Βαρβέρη είναι η πιλοτική εφαρμογή σχεδίου προειδοποίησης των συνταξιούχων για την συγκέντρωση των απαιτούμενων εγγράφων έξι μήνες πριν την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης, προκειμένου να μην καθυστερήσει ο υπολογισμός της
Το σχέδιο  του ΕΦΚΑ προβλέπει ότι η επιτάχυνση της έκδοσης των συντάξεων θα επιτευχθεί με την ολοκλήρωση του νέου Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος (ΟΠΣ), που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και θα αποτελέσει το κανάλι διαλειτουργικότητας με τα πληροφοριακά συστήματα άλλων φορέων, τις υφιστάμενες εφαρμογές και τα μητρώα της δημόσιας διοίκησης. Επίσης η «ψηφιοποίηση της ασφαλιστικής ιστορίας του e-ΕΦΚΑ» που θα μεταμορφώσει όλο το χαρτώο αρχείο όλων των ταμείων που εντάχθηκαν «βίαια» το 2016 κάτω από την «ομπρέλα» του ΕΦΚΑ, προστατεύοντας κατά κύριο λόγο όλη αυτήν την πληροφορία και κάνοντας πιο εύκολη την πρόσβαση στην ενημέρωση από τα συστήματα του e-ΕΦΚΑ, καθώς και την παροχή υπηρεσιών υποστήριξης του συστήματος απονομής σύνταξης στους δικαιούχους του e-ΕΦΚΑ.
Ειδικότερα οι τέσσερις δράσεις που περιλαμβάνει ο προγραμματισμός του ΕΦΚΑ για την μετάβαση του ΕΦΚΑ στη νέα ψηφιακή εποχή και την ταχύτερη έκδοση των συντάξεων είναι οι εξής:
1.Ψηφιοποίηση του ασφαλιστικού βίου όλων των πολιτών, με την ένταξη στο ηλεκτρονικό σύστημα των ενσήμων και πριν από το 2002. Τα ένσημα των ασφαλισμένων πριν το 2002 είναι στη πλειοψηφία τους χειρόγραφα, κάτι που δημιουργεί σημαντικές καθυστερήσεις, κυρίως σε ταμεία όπως ο ΟΓΑ και το ΝΑΤ. Η διαδικασία ψηφιοποίησης έχει άμεση σχέση με την επιτάχυνση της απονομής των συντάξεων.
Ο σκόπελος της καθυστέρησης της απονομής των συντάξεων ξεπεράστηκε από την fast track διαδικασία, αρχικά για τις κύριες και τώρα πια και για τις επικουρικές συντάξεις. Οι συντάξεις πλέον απονέμονται με βάση τον όποιο ψηφιοποιημένο χρόνο ασφάλισης.
Ο υπόλοιπος χρόνος που μπορεί να έχει διανυθεί αλλά να βρίσκεται σε χειρόγραφα αρχεία, θα προστεθεί όταν ψηφιοποιηθούν και αυτά. Ως συνέπεια, βέβαια, αυτή η διαδικασία οδηγεί για κάποιο χρονικό διάστημα σε μικρότερες συντάξεις από τις προσδοκώμενες.
2.Ενοποίηση των 88 διαφορετικών βάσεων δεδομένων του e ΕΦΚΑ σε ένα Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα, που θα επικοινωνεί και με τα συστήματα του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ), με στόχο την ταχύτερη διεκπεραίωση των ασφαλιστικών και συνταξιοδοτικών υποθέσεων.
3.Διασύνδεση του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ με τον e ΕΦΚΑ Πρόγραμμα ΑΡΙΑΔΝΗ . Με τον τρόπο αυτό, οι ελεγκτές του e ΕΦΚΑ θα μπορούν σε πραγματικό χρόνο να γνωρίζουν το ωράριο, την αμοιβή, τη μερική ή την πλήρη απασχόληση κάθε εργαζομένου.
4.Η δημιουργία του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος στον ΕΦΚΑ που θα δώσει τη δυνατότητα στους υπαλλήλους να έχουν το σύνολο των υπηρεσιών των ασφαλισμένων σε πραγματικό χρόνο. Για παράδειγμα να γίνεται η εκκαθάριση των οικονομικών άμεσα. Να πληρώνει κάποιος μια οφειλή και να λαμβάνει την ίδια στιγμή ασφαλιστική ενημερότητα. Ή να καταβάλλει κάποιο ποσό και να το βλέπει κατευθείαν.
Ταυτόχρονα θα προωθηθούν νέες ηλεκτρονικές υπηρεσίες με βάση τις διαρκώς αυξανόμενες ανάγκες των συναλλασσομένων.Ήδη ο ΕΦΚΑ έχει θέσει σε εφαρμογή περισσότερες από 80 ηλεκτρονικές υπηρεσίες, μέσω των οποίων έχουν πραγματοποιηθεί τουλάχιστον 230 εκατομμύρια συναλλαγές.
Την ίδια ώρα ,οπως  ανακοινώθηκε από τον διοικητή του ΕΦΚΑ  κ. Αλ. Βαρβέρη,στις αρχές  του 2024, σε πιλοτική βάση, χίλιοι  ασφαλισμένοι  θα ενημερωθούν τηλεφωνικά από τον  ΕΦΚΑ  6 μήνες πριν την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης, για τη δυνατότητα συνταξιοδότησής τους και για τα απαραίτητα δικαιολογητικά που θα πρέπει να προσκομίσουν.
Στόχος μας είναι η αναβάθμιση της ποιότητας εξυπηρέτησης των πολιτών με κάθε διαθέσιμο κανάλι επικοινωνίας, προκειμένου ο Φορέας μας να επιτελεί τον κοινωνικό ρόλο του και να λειτουργεί με συνέπεια, ταχύτητα και αποτελεσματικότητα».
Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας θα ακολουθήσουν οι επόμενοι 1.000 δημόσιοι υπάλληλοι.
Με την ολοκλήρωση του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος του  ΕΦΚΑ η διαδικασία αυτή θα αφορά  όλους τους ασφαλισμένους που πλησιάζουν στη σύνταξη προκειμένου η σύνταξη να βγαίνει άμεσα.Σταδιακά οι ασφαλισμένοι θα ενημερώνονται μέσω ηλεκτρονικών μηνυμάτων ή μέσω ειδοποιήσεων στο κινητό.



 ΤΡΙΠΛΗ ΑΥΞΗΣΗ ΜΙΣΘΩΝ ΕΩΣ 30% ΑΠΟ ΤΟ 2024

-ΠΟΣΑ  ΚΕΡΔΙΖΟΥΝ ΟΙ ΜΙΣΘΩΤΟΙ ΣΕ  ΔΗΜΟΣΙΟ ΚΑΙ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ


Τριπλή αύξηση μισθών εως 30% θα δοθεί το  2024 σε  ιδιωτικό και δημόσιο τομέα
.Ειδικότερα   σε τρεις φάσεις θα πραγματοποιηθούν οι αυξήσεις το 2024. Από 1-1-2024 για τους δημοσίους υπαλλήλους με το νέο μισθολόγιο και τους συνταξιούχους. Με ξεπάγωμα τριετιών και με νέο κατώτατο μισθό από την 1η Μαΐου στον ιδιωτικό τομέα για περίπου 600.000 εργαζομένους. Σύμφωνα με στελέχη του οικονομικού επιτελείου, κανείς εργαζόμενος στη χώρα, είτε απασχολείται στον δημόσιο είτε στον ιδιωτικό τομέα, δεν θα λαμβάνει λιγότερα από 700 ευρώ καθαρά μετά την 1-5-2024, αρκεί να απασχολείται με πλήρες ωράριο.Ειδικότερα :
1.ΝΕΟ ΜΙΣΘΟΛΟΓΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΥ :Από την 1η Ιανουαρίου 2024, οι βασικοί μισθοί όλων των δημοσίων υπαλλήλων, ανεξαρτήτως επιπέδου εκπαίδευσης, ετών προϋπηρεσίας και οικογενειακής κατάστασης, αυξάνονται κατά 70 ευρώ. Ωστόσο, οι δημόσιοι υπάλληλοι που κατέχουν θέσεις ευθύνης καθώς και εκείνοι με παιδιά θα δουν επιπλέον ενίσχυση του εισοδήματος τους λόγω της αύξησης κατά 30% του επιδόματος θέσης ευθύνης αλλά και των ποσών της οικογενειακής παροχής για κάθε παιδί.Τις αυξήσεις μισθών και επιδομάτων στο Δημόσιο ενεργοποιεί η εγκύκλιος του υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Θάνου Πετραλιά με την οποία παρέχονται αναλυτικές οδηγίες για τον υπολογισμό της μισθοδοσίας όλων των πολιτικών υπαλλήλων, αλλά και των ένστολων, των δικαστών, των πανεπιστημιακών καθηγητών και άλλων κρατικών λειτουργών που αμείβονται βάσει ειδικών μισθολογίων.
1. Βασικός μισθός. Οι βασικοί μισθοί των μισθολογικών κλιμακίων, προσαυξάνονται από 1η Ιανουαρίου 2024 με ποσό το οποίο αντιστοιχεί στο γινόμενο του εισαγωγικού μισθού της κατηγορίας Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης πολλαπλασιαζόμενο με συντελεστή 0,0897. Η προσαύξηση είναι σταθερή, ανέρχεται στο ύψος των 70 ευρώ και προστίθεται στους βασικούς μισθούς. Το ετήσιο όφελος ανέρχεται σε 840 ευρώ, δηλαδή περίπου ένας μισθός ετησίως για όσους λαμβάνουν τον εισαγωγικό.
2. Οικογενειακή παροχή. Η οικογενειακή παροχή αυξάνεται σε 70 ευρώ για ένα τέκνο, 120 ευρώ για δύο τέκνα, 170 ευρώ για τρία τέκνα, 220 ευρώ για τέσσερα τέκνα και συν 70 ευρώ για κάθε επιπλέον τέκνο. Έτσι, ένας δημόσιος υπάλληλος με ένα τέκνο θα λάβει επιπλέον αύξηση 20 ευρώ επιπλέον κάθε μήνα ενώ ένας δημόσιος υπάλληλος με δύο παιδιά ή περισσότερα παιδιά θα λάβει αύξηση 50 ευρώ το μήνα. Το ετήσιο όφελος ανέρχεται σε 240 – 600 ευρώ επιπλέον αντίστοιχα.
Υπάλληλος με 1 παιδί: 70 ευρώ
Υπάλληλος με 2 παιδιά: 120 ευρώ
Υπάλληλος με 3 παιδιά: 170 ευρώ
Υπάλληλος με 4 παιδιά: 220 ευρώ
Υπάλληλος με 5 παιδιά: 290 ευρώ
Υπάλληλος με 6 παιδιά: 360 ευρώ
3. Επίδομα θέσης ευθύνης. Αυξάνεται κατά 30%. Το επίδομα θέσης ευθύνης λαμβάνουν περίπου 65.000 δημόσιοι υπάλληλοι. Αφορά τμηματάρχες, υποδιευθυντές, διευθυντές, γενικούς διευθυντές, ενώ αντιστοίχως αφορά και στα επιδόματα θέσεως ευθύνης των ενστόλων των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, των ιατρών του ΕΣΥ, των ερευνητών, των προϊσταμένων εκπαίδευσης κ.λπ. Σε ετήσια βάση, λαμβάνουν έτσι αύξηση ίση με 4-5 μηνιαία επιδόματα επιπλέον όσων ήδη λάμβαναν ως τώρα κάθε χρόνο.
4. Ένστολοι: Αύξηση 15 ευρώ στο επίδομα ιδιαίτερων συνθηκών εργασίας θα λάβουν τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας που είναι έγγαμοι ή έχουν παιδιά. Το ειδικό επίδομα λαμβάνουν 112.000 δικαιούχοι και αυξάνεται από 55 ευρώ σε 70 ευρώ για τους έγγαμους χωρίς τέκνα και από 115 ευρώ σε 130 ευρώ για τους έγγαμους με τέκνα.
5. Αύξηση κατά 30% και στο επίδομα παραμεθορίου (στα 130 ευρώ από 100 που ισχύει ως τώρα ή 360 ευρώ επιπλέον ετησίως) για 21.200 στελέχη Ενόπλων Δυνάμεων, Λιμενικού Ελληνικής Αστυνομίας και Πυροσβεστικού Σώματος.
6. Επιπλέον αύξηση μισθών των μελών ΔΕΠ (Διδακτικό Ερευνητικό Προσωπικό) και θέσπιση ειδικού επιδόματος βιβλιοθήκης, με συνολική μεσοσταθμική αύξηση αμοιβών κατά 10%. Αυτό σημαίνει αύξηση αποδοχών που ξεπερνά τον έναν μηνιαίο μισθό επιπλέον. Για τους συγκεκριμένους λειτουργούς (12.500 δικαιούχοι) η αύξηση θα ισχύσει και αναδρομικά από 7/10/2022, σε συμμόρφωση με τις σχετικές αποφάσεις του ΣτΕ. Η αύξηση αυτή είναι επιπλέον της αύξησης των 70 ευρώ για όλους, αλλά και της οικογενειακής παροχής (επίδοματα τέκνων) τις οποίες λαμβάνουν αδιακρίτως όλοι οι δημόσιοι υπάλληλοι, όπως αναλύθηκε παραπάνω.
7. Η χιλιομετρική αποζημίωση για τις μετακινήσεις εντός ή εκτός έδρας, αυξάνεται στο ποσό των 20 λεπτών για κάθε χιλιόμετρο, όταν η μετακίνηση γίνεται με χρήση ιδιωτικής χρήσης μεταφορικού μέσου
2.ΑΥΞΗΣΗ ΚΑΤΩΤΑΤΟΥ ΜΙΣΘΟΥ. Κατά 5%-6% εκτιμάται ότι θα αυξηθεί την άνοιξη του 2024 ο κατώτατος μισθός στον ιδιωτικό τομέα, ώστε να φθάσει στα 820-830 ευρώ (από 780 ευρώ). Στον ιδιωτικό τομέα η διαδικασία για την αύξηση του κατώτατου μισθού θα εκκινήσει – εκ νέου – στο τέλος Ιανουαρίου του 2024, ούτως ώστε να τεθεί σε εφαρμογή ο νέος μισθός τον Απρίλιο – Μάιο του 2024. Εκτιμάται ότι ο νέος μισθός θα κυμανθεί από τα 820 έως τα 830 ευρώ, οπότε θα απομένουν 120 έως 130 ευρώ – επιπλέον – έως το 2027 για να επιτευχθεί ο κυβερνητικός στόχος για κατώτατο μισθό στα 950 ευρώ. Σύμφωνα με τις κυβερνητικές εξαγγελίες, θα υπάρξει αύξηση του μέσου μισθού πάνω από 25% μέσα στην τετραετία 2023-2027 (στα 1.500 από 1.170 ευρώ) και αύξηση κατώτατου μισθού στα 950 ευρώ.
3.TΡΙΕΤΙΕΣ(ΙΔΙΩΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ). Ξεπαγώνουν από 1-1-2024 οι τριετίες και τα επιδόματα προϋπηρεσίας στον ιδιωτικό τομέα. Θα ισχύουν:
α) Η προϋπηρεσία κάθε εργαζομένου που είχε προσληφθεί πριν από τις 14-2-2012, όπως η προϋπηρεσία αυτή είχε διαμορφωθεί στις 14-2-2012, οπότε και ανεστάλη. Η συμπλήρωσή της συνεχίζεται μετά την 1-1-2024.
β) Η προϋπηρεσία κάθε εργαζομένου που προσλήφθηκε μετά τις 14-2-2012 αρχίζει να συμπληρώνεται μετά την 1-1-2024.
γ) Ειδικώς για την προσαύξηση λόγω προϋπηρεσίας σε όσους εργαζομένους αμείβονται με τον κατώτατο νομοθετημένο μισθό ή ημερομίσθιο, ως χρόνος προϋπηρεσίας αναγνωρίζεται ο χρόνος εξαρτημένης σύμβασης ή σχέσης εργασίας που έχει διανυθεί σε οποιονδήποτε εργοδότη και σε οποιαδήποτε ειδικότητα πριν από τις 14-2-2012 και μετά την 1-1-2024.
Η προσαύξηση λόγω προϋπηρεσίας καθορίζεται ως εξής:
α) Για τους υπαλλήλους με εξαρτημένη σχέση εργασίας, σε ποσοστό 10% για κάθε τριετία προϋπηρεσίας και έως τρεις τριετίες και συνολικά σε ποσοστό 30% για προϋπηρεσία εννέα ετών και άνω.
β) Για τους εργατοτεχνίτες με εξαρτημένη σχέση εργασίας, σε ποσοστό 5% για κάθε τριετία προϋπηρεσίας και έως έξι τριετίες και συνολικά 30% για προϋπηρεσία δεκαοκτώ ετών και άνω.

 

ΤΟ ΛΕΥΚΑΔΙΤΙΚΟ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΙΔΙΩΜΑ(ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΕΣ ΛΕΞΕΙΣ)

του ΗΛΙΑ ΓΕΩΡΓΑΚΗ

- Δε μ’ λες, μωρ’ θειά (μώρα μου κιόλας) μη (μ)πάει κι έπεσε το κομμάτι, και δε (ν)το πήρα χαμπέρι;.

- Όχι, μαρή θυατέρα, είναι μπονόρα ακόμα, στο (ν)ύπνο σου δα το ειδες;

- Δε (γκ)ξέρω. Εδεκεί π’ σάρωνα, μου κάστ’κε ότ’ άκ’σα τη μουζ’κή.

- Όχι, μαρή κουρεμαδιά, είναι μπονόρα σου λέου. Ύστερα απ’ τσ’ εννιά η ώρα να (ν)το λογαριάζ’ς. Δε μ’ λες τώρα, για να πούμε και τίποτσ’ άλλο, έβαψες πολλά αυγά μαρή;

- Ένα (γ)κόρακα, χριστιανή μου. Δε (γ)ξέρω τι τον ηύρε το (γ)καλοφούρτουνο το ν’κοκύρ’ μου, να (ν)τονε χαρώ, και μου κουβάλ’σε δέκα ντουζίνες, η τζόγια μου, «λες και θα μας κομ-παρίρ’νε οι Αγγλογάλλ’». Κάμε κόντο. Μήτε στα «δώδεκα βαγγέλια» δεν άδειασα να πάου η καψερή, ο Θέος να με σ’χωρέσει.

- Μπα, μαρή κοπέλα μ’. Δε μ’ λες κάνε, τ’ αρνί σας το σφάξατε;

- Μπαααα, θειά μ’. Καρτερώ το μπαρμπα-Χρήστο το Μένιο. Η αφεντιά του μας το σφάζ’ ούλες τσι χρονιές. Είναι φίλος, βλέπ’ς, με το ν’κοκύρ’ μου. Του δίνει και τη (μ)προβιά κάθε χρόνο!

- Εγώ, καψόπαιδο, εφώναξα εχτές το μπάρμπ’ Αργύρ’ και ξεντριγάρ’σα.

- Ναι, είδα τσου «σταυρούς στη (μ)πόρτα» σας. Και του χρόνου να ‘στενε καλά. Δε μ’ λες, αλήθεια, θεια, η αφεντιά σου θα (γ)ξέρ’ς. Τι πράμα είν’ αλήθεια αυτό το κομμάτι; Άκου, να γυρίζ’, λέει, κάθε Μεγασάββα η μουζ’κή στα σοκκάκια και να βαρεί τ’ «διάνα» κι οι ν’κοκυράδες, απ’ όπ’ βρεθούνε, να τσακίζ’νε στσου δρόμ’ς ότ’ παλιαγγειό τσου βρίσκεται. Μπορείς να μ’ πεις η αφεντιά σου, τι σένια είναι, η αφεντιά τσου;

- Εθίματα, μαρή θυατέρα. Παλιά εθίματα των γιορτώνε. Τι θέλ’ς να ‘ναι; Έτσ’ τα ‘βραμε απ’ τσου παλιότερους, έτσ’ τα βαστάμε και στσι μέρες μας. «Μικρή Ανάσταση» μου την είπε, νια μέρα π’ τονε ρώτησα κι εγώ, ο σιορ Πίπ’ς, ο νόντσολος τ’ Άη-Μηνά. Αλλά τώρα, στο (γ)καιρό μας, δεν τα πιεντάνε και πολύ – πολύ. Παλιότερα, καψόπαιδο, ο κοσμάκ’ς τα στ’μάρ’ζε πλειότερο απ’ τσου τωρινούς και μάλ’στα μου πολύ τα χαιρόντανε. Θ’μάμαι νια βολά, σα σήμερα, όπως κατέβαινε η μουζ’κή στο παζάρ’ απ’ τα Χάβρ’κα για τη (μ)πιάτσα, εδεκεί στο σοκκάκι του Μαρκά, πετιέται απ’ το τσαγκάρ’κό του

ο Γιώργ’ς ο Κράλ’ς, Θεός σχωρέστονε κι απ’θώνει καταμεσίς του δρόμ’ ένανε θεόρατο μπότη, από κειούς εκεί με τ’ν αλ’φή απόξ’, ξέρ’ς μαρή, π’ βάν’νε το λάδ’, μ’ ένα φ’τίλ’ απάν’ στη μσ’ούδα του, αναμμένο.

Οραντίς και το βλέπ’νε οι μουζ’κάντ’δες, σκιαχτήκανε και το βάν’νε στα κοσάκια. Σκορπίσανε και μήτε δ’νήθηκε να (ν)τσου σ΄μασ’ άλλο ο μακαρίτ’ς ο μπάρμπα Νιόνιος ο Τσ’ρώτος, π’ τσόκανε το «δάσκαλο».

- Έτσ’ λ’πόν!. Και δε μ’ λες αλήθεια, θεια. Όλο τι πράντσα λογαριάζεις να ‘τ’μάσεις;

- Τι πράντσα, μαρή κοπέλα μ’, σα (γ)και δε (ν)τα ξέρ’ς, ρωτάς. Απόψε το πατσαλίκι αυγοκομμένο, όπως το καλεί η βραδιά. Αύριο τσότσο κρέας με μανέστρα και τ’ν άλλ’ τ’ αρνί ψ’μένο. Αυτά. Τα ξέρ’ς. Δε (ν)τα ξέρ’ς τώρα;.

- Θα (ν)το ψήσ’τε στο σουβλί;

- Ναίσκε, μαρή. Όξ’ στ’ν αδειά, αντάμα με το (γ)κ’νιάδο μου και το λαλά μου. Κάθε χρόνο έτσ’ κάν’με, από έσπαλε. Θέλ’νε, βλέπ’ς, άμα το σ’κών’νε, να ρίχν’νε και τσι κουμπουριές τσου, για το καλό τα’ χρόνου. Το δ’κό σας θα (ν)το βάλ’τε στο φούρνο, ε; Είδα το δ’κόνε σου, τ’ απολιώρα, πόφερν’ αποκλάδια.

- Τι να κάμ’με, θειά μου; Είμαστε βλέπ’ς κι οι δύο κονκασάδοι.

- Και για Ανάσταση, πού λέτε να πάτε;

- Εδεδώ στ’ (μ)πιάτσα, λέμε να βγούμε, στον Αη-Σπ’ρίδωνα για πιο σιμά. Ας πάου τώρα ν’ αποσώσω κάτ’ δ’λειές που τ’ς έχω στ’ μέση, μη (μ)πάει κι έρτ’ ο μπάρμπα Χρήστος για το καλότ’χο τ’ αρνί. – Τότενες, γεια σ’ μαρή θυατέρα μου και καλή σας Ανάσταση.

- Αμήν, θεια μου, παρομοίως, με τ’ φαμελιά σου..

(του αείμνηστου Παναγιώτη Τ. Ματαφιά (Νότη Μπρανέλου), απο το βιβλίο του με τίτλο ”Απ’ τον Αη-Μηνά ίσαμε τον Πόντε, Αθήνα 1992”).

Θα πρέπει να επισημανθεί-οπως εχει καταγράψει ο αλησμόνητος Πανταζής Κοντομίχης-οτι το γλωσσικό ιδίωμα της Λευκάδας διαφέρει σε πολλά απο το γλωσσικό ιδίωμα των άλλων νησιών του Ιονίου, έχει βορειοελλαδίτικο φωνηεντισμό και ειναι απόρροια του εύθυμου χαρακτήρα των Λευκαδιτών τόσο στην πόλη όσο και στα χωριά. Ακόμη και σήμερα στη Λευκάδα χρησιμοποιούν ιδιωματικές λέξεις και τις προφέρουν με το γνώριμο αργόσυρτο και αλέγρο υφος, με σήμα κατατεθέν τη συγκοπή συμφώνων.

'

Ας δουμε ομως ορισμένες χαρακτηριστικες λέξεις απο το Λευκαδιτικο γλωσσικο ιδιωμα:

Αβανιά = βλάβη, συκοφαντία,

Αβάντα = βοήθεια, στήριγμα,

Αβαντσάρω = έχω να λάβω από κάποιον, μου χρωστάνε,

Αβαράρω = απωθώ το πλεούμενο,

Αβάρετος = ακούραστος,

Αβαρία = ζημιά,

Αβασκαίνω = ματιάζω,

Αβασκαντήρα = μικρό χρωματιστό κοχύλι αποτρεπτικό του ματιάσματος,

Αβγατίζω = αυξάνω

Αβγοκόβω = ρίχνω στη σούπα ή άλλο φαγητό μείγμα αυγού ή λεμονιού,

Αβέρτο = ελεύθερο, ανοιχτό,

Βαβά = γιαγιά,

Βαγένι = βαρέλι κρασιού,

Βαζούρα = λιποθυμία,

Βαϊζω = λυγίζω, γέρνω,

Βαντάκα = στίβα ρούχων,

Βαντιέρα = δισκος σπιτικός για σερβίρισμα αλλά και για άλλες χρήσεις,

Βαρυγομάω = αγανακτώ, δυσφορώ,

Βελέντζα = μάλλινο κλινοσκέπασμα,

Βεντερούγα = κύρτωμα της σπονδυλικής στήλης,

Βεράγκι = σπίτι ανοιχτό και αφύλαχτο,

Βολά = φορά,

Βολεί = χωράει, επιτρέπεται,

Βουρλίζω = αγανακτώ κάποιον

Γαδίνι = σουπιέρα,

Γαλουρίζω = χαριεντίζομαι με βρέφος,

Γάνα = μουντζούρα,

Γαρδέλι = καρδερίνα,

Γαρμπής = νοτιοδυτικός άνεμος,

Γατσούλι = γατάκι,

Γεννητσούρια = γέννηση,

Γεροκομάω = περιποιούμαι κάποιον στα γεράματά του,

Γήπατα = ψυχικό θάρρος,

Γίκος = σύλοχο χοντρόρουχων διπλωμένα με τάξη πάνω σε κασέλλα,

Γιομα = μεσημέρι,

Γκαστρολογιέμαι = νομίζω ότι είμαι έγκυος,

Γκέστα = καμώματα, νάζια,

Γνούφα = ημέρα ομιχλώδης και υγρή,

Γούπατο = περιοχή που βρίσκεται σε χαμηλότερο επίπεδο από τις γειτονικές,

Γουρλώνω = Ανοίγω πολύ τα μάτια, πνίγω,

Γουρμάζω = ωριμάζω,

Γραίος =βορειοανατολικός άνεμος,

Γρίντζολα = εκνευρισμός,

Γρουμπανάω = δίνω αλλεπάλληλες γροθιές σε κάποιον,

Γυρολόγος = πραματευτής,

Δαύτος = αυτός,

Δειλινάω = τρώω ελαφρά,

Δελόγκου = αμέσως,,

Δέμπλα = σκοινί τεντωμένο για το άπλωμα των ρούχων,

Δετόρος = γιατρός,

Διακονεύω = ζητιανεύω,

Διάφορο = κέρδος, αμοιβή,

Δικάει - φτάνει, αρκεί,

Δόλι = δόλωμα στο ψάρεμα,

Δραγάτα = παρατηρητήριο του δραγάτη,

Δρολάπι = βροχή με δυνατούς ανέμους,

Έγκαψη = επιθυμία, πόθος,

Εκειός = εκείνος,

Έμπος = καταρρακτώδης βροχή,

Έντεσα = πιάστηκα από κάπου,

Έντογια = νάτο

Έντωσα = ανακουφίστηκα,

Εξπήριος = έξυπνος,

Ζαβά = στραβά,

Ζάβγια = μικρή πόρπη

Ζαγάρι = κυνηγόσκυλο ή τιποτένιος άνθρωπος,

Ζαμπαρούχι = ακατάσχετο συνάχι,

Ζεματάω = καίω,

Ζεύκι = φαγοπότι, καλοπέραση,

Ζέχνω = είμαι βρώμικος,

Ζορκόκωλος = πολύ φτωχός,

Ζόρκος = γυμνός,

Ζούδιο = άσχημος,,

Zουρλοκαμπιέρης = επιπόλαιος, τρελός,

Zωχαδιάζω = νευριάζω,

Θάμαρη = τρόμος, απόγνωση,

Θέρμη = πυρετός,

Θλυκώνω = σκεπάζω,

Θιαμαίνομαι = παραξενεύομαι,

Καδένα = αλυσίδα,

Κανδέλλα = ξύλινο δοκάρι,

Κάζο = περιπέτεια, λοιδωρία,

Κάκοψος = όσπρια που δεν βράζουν καλά,

Κακαρώνω = πεθαίνω,

Καμπιόνι = πονηρός, ιδιόρρυθμος άνθρωπος,

Καναλίζω = ξεπλένω τα ρούχα,

Καντάρω = τραγουδάω με ομάδα κανταδόρων,

Καντούνι = στενό σοκάκι,

Καρακαϊδόνης = άσχημος,

Καρανιάζω = διψάω υπερβολικά

Καρδαμώνω = δυναμώνω,

Λάβα = υπερβολική ζέστη,

Λαγιάζω = ησυχάζω,

Λακίζω = φεύγω τρέχοντας,

Λαλάς = αδελφός,

Λάμια = γυναίκα κακούργα και άσχημη,

Λαμπαδιάζω = καίγομαι,

Λαμπαρδίκα = φωτιά με πολλές και ψιλές γλώσσες,

Λαρώνω = ησυχάζω,

Λαχομανάω = αναπνέω δύσκολα,

Λεβάντες = ανατολικός άνεμος,

Λυγδιάζω = είμαι λερωμένος,

Λέτσος = ατημέλητος,

Λεγάτο = προίκα που δίνεται εγγράφως,

Λίβας = θερμός άνεμος,

Λίλης = χαζός,

Λιρόνι = αλητόπαιδο,

Λουφάζω = μένω ακίνητος και σιωπηλός π.χ. από φόβο,

Μαγαρίζω: λερώνω με ακαθαρσίες ένα τόπο,

Μαέρικο = μαγειρείο,

Μακιάζω = λερώνω,

Μαλαγάνας = κόλακας,

Μαλάτσα = ζέστη με πολλή υγρασία,

Μανέστρα = σούπα,

Μανίκα = μανίκι,

Μαντανία = μάλλινο κρεββατοσκέπασμα,

Μαργιόλος = κατεργάρης,

Μαρκάς = αγορά,

Μαρτούριο = μαρτύριο,

Μαστέλος = κάδος που χρησιμοποιούσαν οι γυναίκες για το πλύσιμο των ρούχων,

Μεσάλι = τραπεζομάντηλο,

Μεσοφούντι = μεσοτοιχία,

Μολογάω = ομολογώ,

Μονάτος = ολόιδιος,

Μόστρα = βιτρίνα

Μότσα = υγρασία,

Μουντζοφλίδι = χαστούκι,

Μουσκλώνω = δυσαρεστούμαι,

Μουσούδα = πρόσωπο

Μούτελη = λάσπη,

Μπάκακας = βάτραχος,

Μπαλαχάρτα = δημόσιο έγγραφο,

Μπαμπαλίζω = φλυαρώ,

Μπαμπαξά = φωνή, λέξη,

Μπαρούφα = σφάλμα,

Μπασά = είσοδος,

Μπακατέλα = τιποτένιο πράγμα,

Μπλαθρώνω = λερώνω,

Μποκές = ανθοδέσμη,

Μπόκολα = σκουλαρίκι,

Μπονώρα = νωρίς,

Μπουρανέλλος = κάτοικος της πόλης της Λευκάδας,

Μπρατσολέτο = βραχιόλι,

Μώλος = προκυμαία,,

Νείρομαι = επιθυμώ, ονειρεύομαι,

Νεροτρουλίδα = πολυλογάς,

Νετάρω = τελειώνω,

Νιόκος= ζυμαρικό, κριθαράκι,

Νιόφωτο = νιόπαντρο ζευγάρι,

Νιτερέσο = συμφέρον, ενδιαφέρον, κέρδος,

Νογάω = καταλαβαίνω,

Νόνα = γιαγιά,

Νότια = υγρασία,

Ντάλια = καταμεσήμερο,

Ντερλικώνω = τρώω υπερβολικά,

Ντόζω = ανακουφίζομαι,

Ντόρκος = ο χωρίς επίβλεψη και περιορισμούς νέος,

Ντούκια = ασθενής,

Ντρίτα = ευθεία, με ειλικρίνεια,

Ξαγκλίζω = ξεμπερδεύω π.χ. μαλλιά,

Ξαμώνω = σπρώχνω, δείχνω επιθετικές διαθέσεις,

Ξανακυλάω = υποτροπιάζω,

Ξαστοχάω = λησμονώ,

Ξαχουρδάω = γλιστράω,

Ξεδιαλεούρια = απομεινάρια,

Ξεζορκιάζω = απογυμνώνω,

Ξεματόχου = επίτηδες,

Ξεντρεγάρω = τελειώνω κάποια δουλειά,

Ξεσυνέρια = παρεξήγηση,

Ξετιμώνω = κουτσομπολεύω,

Ξομπλιάστρα= κεντήστρα,

Ξωθιό μου = μακρία από εμένα,

Ολάκαιρος = ολόιδιος,

Όρσε = να, πάρε,

Όρτη = ορθή όψη υφάσματος,

Παγκάρι = εκκλησιαστικό έπιπλο στο οποίο στέκονται οι επίτροποι,

Παδέλα = μαγειρικό σκεύος,

Παιδοκομάω = ανατρέφω παιδιά,

Παλαμίζω = ορκίζομαι ακουμπώντας το Ευαγγέλιο,

Παντυχαίνω = περιμένω, ελπίζω,

Παπαλιά = χαστούκι,

Παπόρι = καράβι,

Παραζούζουλο = αποκρουστικός στην όψη άνθρωπος,

Παρανομιά = παρανομία,

Παρόλα = κουβέντα,

Πάστρα = καθαριότητα,

Ραπόρτο = αναφορά,

Ρεβαρδάρω = διστάζω,

Ρεγάλο = δώρο,

Pείπιος = ερειπωμένος,

Ρεκάζω = φωνάζω δυνατά από πόνο ή φόβο,

Ρεκούμπερο = απαραίτητο οικιακό σκεύος,

Ρεμπελιό = αδιαφορία,

Ρεμπεύομαι = επιθυμώ,

Ρεντίκολο = γελοίος,

Ρίνα = ψιλοβρόχι,

Ρόβολο = κατήφορος,

Ροδάνι = πολυλογία,

Σάγιασμα = στρωσίδι,

Σαλαγισμένος = αναστατωμένος,

Σαλταπίγκος = το παιδί που πηδάει, σαλτάει,

Σαραντάκαπνος = αστραπιαία εξαφανισμένος,

Σατράκαλο = παραμορφωμένος,

Σάψαλο = γερασμένος άνθρωπος,

Σγουμπιάζω = καμπουριάζω,

Σελιάρο = χαστούκι,

Σεστάρω = τακτοποιώ,

Σίσκλο = δοχείο άντλησης νερού από τα πηγάδια,

Σκάνιο = πείσμα,

Σκροβοντάω = χτυπώ με μανία κάτω κάποιον ή κάτι,

Σόμπολο = μικρή πέτρα,

Σορταγιά = τάξη,

Σουσούμια = χαρακτηριστικά,

Σύξυλος = αποσβολωμένος,

Τάλε κουάλε = ίδια και απαράλλαχτα,

Ταχειά = του χρόνου,

Τελεύω = βασανίζω,

Τζογολί =χαρτοπαίγνιο,

Τράω = βλέπω, κοιτάζω,

Τρουλίδα = φλύαρος άνθρωπος,

Τσαρκνιά = πολύτεκνη οικογένεια,

Τσάτσα = αδελφή,

Τσατσάρα = χτένα,

Τσέκια σου = μπράβο,

Τσερνιάζω = μουδιάζω,

Τσέτσελε πέτσελε = ασήμαντα πράγματα,

Τσίμπιος = ανόητος,

Τσινάω = δυσαρεστούμαι,

Τσουράπο = ζωηρή, ελεύθερη κοπέλα,

Φαμφαρόνος = πολυλογάς,

Φαρομανάω = εκδηλώνομαι ζωηρά με γέλια και χειρονομίες,

Φάττο = γεγονός,

Φελάω = χρησιμεύω,

Φινίρω = τελειώνω,

Φιόρο = λουλούδι,

Φιρί φιρί = επίτηδες, σκόπιμα,

Φόρα βία = ατομικά έξοδα

Φόσσα = τρύπα,

Φκαρίδα = κατσαρίδα,

Φούσκος = χαστούκι,

Φρεζές = χωρίστρα στα μαλλιά,

Φωτερό = φανάρι,

Χαλέπεδο = ερειπωμένο κτίσμα,

Χαλές = τιποτένιος,

Χαλεύω = ζητάω,

Χαμπέρι = είδηση,

Χαρδαλούπας = λαίμαργος, πολυλογάς,

Χαρ' νεμ' το = επιφώνημα χαράς, αγάπης,

Χασκουμπρίζω = χαριεντίζομαι,

Χαψά = μπουκιά, Χλιός = χλιαρός,

Χολάτο = τρυφερό βλαστάρι,

Ψαχουλεύω = ψάχνω,

Ψίχα = το εσωτερικό του ψωμιού ή του αμυγδάλου,

Ψόφος = τσουχτερό κρύο,

Ψυχοπιάνομαι = δυναμώνω,

Ψυχοπονιέμαι = ευσπλαχνίζομαι, λυπάμαι.

ΥΓ Οι μπουρανέλλοι(μπρανέλοι) αυτοί οι διαφορετικοί χαρακτήρες, γνήσιοι, πνευματώδεις, με κουλτούρα και με ενα μοναδικό χιουμορ. Πρόκειται για προσωνυμία των κατοίκων της πόλης η οποία δόθηκε στην εποχή των Βενετσάνων (1648-1797). Στη Βενετία υπάρχει το νησί BURANO(με την περίφημη σχολή των δαντελιέρων) το οποίο απέχει μισή ώρα απο το νησί Μουράνο(διάσημο κέντρο υαλουργίας απο τον 11ο αιώνα).

Oι κάτοικοι του λέγονται και σήμερα μπουρανέλοι.(buranelli). Μερικοί απο τους ψαράδες του Μπουράνο ήρθαν και στη Λευκάδα οπου βρήκαν μια κατ΄εξοχη πόλη φτωχοψαράδων και τους έδωσαν το όνομα τους. Το προσωνύμιο δόθηκε αρχικά στους ψαράδες της πόλης καθώς και της Πρεβεζας. Με την πάροδο του χρόνου ονομάστηκαν έτσι όλοι οι ψαράδες και κατ΄εκταση χλευαστικώς απο τους κατοίκους των χωριών όλοι οι κάτοικοι της πόλης. Την εκδοχή αυτή για την προέλευση της προσωνυμίας την υποστηρίζει τόσο ο Πανταζής Κοντομίχης οσο και ο Τάκης Μαμαλούκας.

Η άλλη εκδοχή υποστηρίζει οτι η προσωνυμία μπουρανέλος προέρχεται απο τη λατινική λέξη urbanus που σημαίνει ευγενής, αστικός(στα Ιταλικά urbano με τίς αυτές ερμηνείες) που με την κατάληξη -ελος γινεται urban-έλος, δηλαδή ο ευγενής, ο κατοικος της πόλης που το χρόνο θα παραφθαρεί σε Μπουρανέλο, για να καταλήξει οπως ακουγεται σήμερα: Μπρανέλος. Ωστόσο αυτη η εκδοχή απορρίπτεται γιατι σε καμια αλλη πόλη της Ελλάδος-ιδιαίτερα στα Επτάνησα οικάτοικοιλεγονται Μπουρανέλοι.

Πάντως αυτο που πρέπει να επισημάνω ειναι οτι πριν μερικά χρόνια επισκεπτόμενος το Μπουράνο( μετά το Μουράνο) εμεινα εκπληκτος με την ομοιότητα του νησιού σε συγκριση με την πόλη της Λευκάδας.

Το σιγουρο ειναι οτι και σημερα η προσωνυμια μπρανέλος δεν εχει εξαλειφθεί παρόλο που χάνονται οι παλιοί χαρακτηριστικοι μπρανέλοι.

-----------------------------

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΗΛΙΑ ΓΕΩΡΓΑΚΗ:'Η ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΛΕΥΚΑΔΑ''(fagotobooks)