Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΕ ΔΙΑΛΥΣΗ

Του ΗΛΙΑ ΓΕΩΡΓΑΚΗ

Μείωση εισοδημάτων, ανεργία, αύξηση του αριθμού των συνταξιούχων και μείωση του αριθμού των εργαζομένων, έλλειμμα στα ασφαλιστικά ταμεία, επιδείνωση του δημογραφικού προβλήματος με μείωση των γεννήσεων και αύξηση του γηράσκοντος πληθυσμού, απώλεια του δυναμισμού της ελληνικής κοινωνίας και της χώρας.

Η φτώχεια,τα χρέη και η ανεργία εχουν  ‘’γονατίσει’’ την κοινωνία.Κανείς πλεον  δεν ελπίζει .Η θλίψη και η αγανάκτηση είναι παντού. Τον τελευταίο καιρό γίναµε μάρτυρες πολιτικών οι οποίες είχαν δυσµενέστατες επιπτώσεις στο εισόδηµα, στην απασχόληση, στις εργασιακές σχέσεις, στα ασφαλιστικά και κοινωνικά δικαιώµατα των ανθρώπων του µόχθου, στη µισθωτή εργασίας. Μέτρα άδικα, µέτρα άνισα και µέτρα αναποτελεσµατικά για την αντιµετώπιση της κρίσης .Λουκέτα στα καταστήματα.. Μισθοί και συντάξεις μειώθηκαν  εως και 50%.Τα νοικοκυριά χρεωκόπησαν.Μαλιστα το 2015 φέρνει νέες ανατροπές στις συντάξεις και στα ορια ηλικίας συνταξιοδότησης. Η κοινωνική συνοχή  κρέμεται από μια κλωστή ενώ  η δημοσιονομική κρίση τείνει να μετατραπεί σε ανθρωπιστική κρίση.Οι αυτοκτονές είναι πλέον το ‘σήμα κατατεθέν’ της κοινωνίας. Το πρώτο οκτάμηνο του 2013 οι αυτοκτονίες ήταν 229 (193 άνδρες και 36 γυναίκες), ενώ το ίδιο διάστημα το 2014 οι αυτοκτονίες διαμορφώνονται σε 209 (173 άνδρες και 36 γυναίκες).Την περίοδο 2010 – 2013 οι αποδοχές εργασίας μισθωτών και αυτοαπασχολουμένων μειώθηκαν κατά 41 δισ. ευρώ και έως το τέλος του 2014 η μείωση θα είναι επιπλέον 2 δισ. ευρώ. Η αγοραστική δύναμη παρουσιάζει καθίζηση και είναι χαμηλότερη από εκείνη του 1984.

ΦΤΩΧΕΙΑ:Στα 6,3 εκατομμύρια άτομα ανήλθε (το 2013) ο πληθυσμός της Ελλάδας που ζούσε υπό το καθεστώς φτώχειας, ή υπό την απειλή της φτώχειας λόγω υλικών στερήσεων και ανεργίας.Ειδικότερα 2,5 εκατομμύρια άτομα βρίσκονται κάτω από το χρηματικό όριο της σχετικής φτώχειας, με βάση το εισόδημα του μεσαίου νοικοκυριού (το 60%). Επιπλέον, 3,8 εκατομμύρια άτομα βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας λόγω υλικών στερήσεων και ανεργίας, με αποτέλεσμα το σύνολο να αυξάνεται στα 6,3 εκατομμύρια άτομα. Την ιδια ωρα:

--- Περισσότεροι από 20.000 νεόπτωχοι συνωστίζονται έξω από τα ιδρύματα που διανέμουν φαγητό σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Ελληνες το 60%, οι περισσότεροι χαμηλοσυνταξιούχοι ή πρόσφατα απολυμένοι.

---400 χιλ. οικογένειες δεν έχουν ούτε ένα ευρώ εισόδημα.

-- 250 χιλιάδες  παιδιά υποσιτίζονται.

ΑΝΕΡΓΙΑ:Κάθε ελληνική οικογένεια εχει και ένα ανεργο μέλος. Το 75,4%  των ανέργων είναι μακροχρόνια άνεργοι(δηλαδή ανεργοι πάνω από ένα ετος) ενω η νεανική ανεργία παραμένει στα ύψη, με 49,5% στις ηλικίες 15-24 και 39,7% στην κατηγορία 25-29 ετών. Το 75,1% των ανέργων είναι διατεθειμένο να δουλέψει ακόμη και με μερική απασχόληση και, ουσιαστικά, με «φιλοδώρημα» αντί για κανονικό μισθό. Σύμφωνα με την τελευτία  έρευνα εργατικού δυναμικού της ΕΛΣΤΑΤ στο 25,5% διαμορφώθηκε η ανεργία στην Ελλάδα στο εξόχως τουριστικό τρίτο τρίμηνο 2014, έναντι 26,6% στο β' τρίμηνο και 27,2% στο αντίστοιχο τρίμηνο του 2013. Ο αριθμός των ανέργων ήταν 1.229.370 άτομα. 

Tουλάχιστον το 70% των ανέργων παραμένει εκτός αγοράς εργασίας πάνω από έναν χρόνο και περίπου οι μισοί, για περισσότερο από δύο χρόνια. Η υψηλή ανεργία αναγκάζει ολο και περισσοτερους εργαζομενους στον ιδιωτικο τομεα να προσφυγει σε ευελικτες μορφες απασσχόλησης(περιπου 500.000 ατομα) γεγονός που εχει δημιουργήσει μια νεα γενια΄, αυτή των 300 ευρω. O αριθμός των Ελλήνων που έχουν μεταναστεύσει, αυξήθηκε κατά 30% την περίοδο μεταξύ 2010-2012.

Επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι  ακόμη και με ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης στο 1,3%, η αγορά εργασίας θα μπορέσει να επανέλθει στα επίπεδα του 2008 το 2034.Πάντως αν και τελευταια οι δείκτες για την ανεργία παρουσιάζουν μια μικρή μείωση,η πραγματικότητα είναι διαφορετικη.Η μείωση δεν οφείλεται σε  οποιαδήποτε μορφής ανάπτυξη αλλά στη μειωση του εργατικου δυναμικου καθως και  σε προγράμματα απασχόλησης του ΟΑΕΔ με πεντάμηνες συμβάσεις στο Δημόσιο και ΟΤΑ .Αλλά και σε αυτούς που καταγράφονται ως εργαζόμενοι πρέπει να επισημανθει  ότι απασχολούνται με διάφορες ελαστικές μορφές απασχόλησης (3ωρα-4ωρα-3ημερα-2ημερα.
3.ΧΡΕΟΣ:Σύμφωνα με τα στοιχεία από τον Οργανισμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ):Στο ποσό των 322,1 δισ. ευρώ ανέρχεται το ποσό το οποίο πρέπει να καταβάλει η Ελλάδα έως το 2030 για την αποπληρωμή τόκων και χρεολυσίων. Από αυτά τα 158,3 δισ. θα καλύψουν την πληρωμή των τόκων και τα υπόλοιπα 163,7 δισ. θα αποπληρώσουν ομόλογα και τα δάνεια.

Μάλιστα οι μελλοντικοί τόκοι που θα βαρύνουν το χαρτοφυλάκιο χρέους, το οποίο είναι σε ποσοστό 78% μησταθερού επιτοκίου, θα διαμορφωθούν είτε από τα σχετικά κυμαινόμενα επιτόκια, είτε από το κόστος δανεισμού των διεθνών οργανισμών που χρηματοδοτούν την Ελληνική Δημοκρατία.

Στην περίοδο 2021-2024. Στην τετραετία αυτή οι συνολικές υποχρεώσεις ανέρχονται στα 104,7 δισ. ευρώ και οι τόκοι αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος (66,6 δισ. ευρώ). Μάλιστα, το 2022 η Ελλάδα θα πρέπει να πληρώσει για τόκους 24,4 δισ. ευρώ. Η εκτίναξη αυτή του κονδυλίου για τόκους αποδίδεται στο γεγονός ότι το 2021 είναι το τελευταίο έτος της περιόδου χάριτος που έχει λάβει η χώρα για την καταβολή τόκων επί των δανείων του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης(EFSF). Ετσι, από το 2022 και μετά η Ελλάδα αρχίζει να πληρώνει τους τόκους αυτούς και οι υποχρεώσεις της αυξάνονται. Μάλιστα, το 2022 είναι το έτος με τις περισσότερες συνολικές υποχρεώσεις έως το 2030 και ανέρχονται στα 33,3 δισ. ευρώ. Σε λίγα χρόνια θα ζήσουμε σίγουρα ακόμα μια χρεοκοπία και νέο μνημόνιο αν δεν αντιμετωπίσουμε τη διαχείριση του χρέους.

Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΔΔΗΧ οι τόκοι και τα χρεολύσια για τα επόμενα χρόνια, χωρίς να υπολογίζονται οι βραχυπρόθεσμοι δανεισμοί ή νέα δάνεια (τα ποσά αφορούν σε δισεκατομμύρια ευρώ):

-Έτος 2014: χρεολύσια 24,900 - τόκοι 6,026

-Έτος 2015: χρεολύσια 16,018 - τόκοι 5,878

-Έτος 2016: χρεολύσια 7,075 - τόκοι 6,028

-Έτος 2017: χρεολύσια 7,480 - τόκοι 6,405

-Έτος 2018: χρεολύσια 4,672 - τόκοι 6,590

-Έτος 2019: χρεολύσια 9,949 - τόκοι 6,622

-Έτος 2020: χρεολύσια 7,052 - τόκοι 6,360

-Έτος 2021: χρεολύσια 7,169 - τόκοι 10,956

-Έτος 2022: χρεολύσια 8,873 - τόκοι 24,489

-Έτος 2023: χρεολύσια 11,186 - τόκοι 17,551

-Έτος 2024: χρεολύσια 10,864 - τόκοι 13,641

-Έτος 2025: χρεολύσια 8,795 - τόκοι 9,030

-Έτος 2026: χρεολύσια 8,569 - τόκοι 8,642

-Έτος 2027: χρεολύσια 8,453 - τόκοι 8,215

-Έτος 2028: χρεολύσια 8,060 - τόκοι 7,779

-Έτος 2029: χρεολύσια 7,308 - τόκοι 7,290

-Έτος 2030: χρεολύσια 7,329 - τόκοι 6,853

Κάντε απλό πολλαπλασιασμό και θα δείτε το ποσοστό τουΑΕΠ που χρειάζεται μόνο για τους τόκους. Και αναρωτηθείτε ποια οικονομία αντέχει να μεγεθύνεται για τόσα χρόνια και με τέτοιο ρυθμό για να πληρώνει τόκους και χρεολύσια.

ΟΦΕΙΛΕΣ:Στο ιλιγγιώδες ποσό των 73,2 δισ. ευρώ (στοιχεία  Νοεμβρίου 2014) έχουν φθάσει τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς την εφορία.  Στα 13,5 δισ. ευρώ ανήλθαν οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τα ασφαλιστικά ταμεία, που έχουν μεταφερθεί στο Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ),σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία Νοεμβρίου. Οι οφειλές εμφανίζουν αύξηση σε σχέση με τα 11,485 δισ. ευρώ που έφθαναν οι οφειλές τον Οκτώβριο, κυρίως εξαιτίας της μεταφοράς στο ΚΕΑΟ περίπου 1,8 δισ. ευρώ, ληξιπρόθεσμων οφειλών από τον ΟΑΕΕ. Όπως είναι γνωστό, στο ΚΕΑΟ μεταφέρονται οι ληξιπρόθεσμες οφειλές άνω των 5.000 ευρώ από τα τέσσερα μεγαλύτερα ασφαλιστικά ταμεία της χώρας (ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, ΟΓΑ, ΕΤΑΑ). Από το σύνολο των 13,5 δισ. ευρώ, κύρια οφειλή είναι τα 10,3 δισ. ευρώ και τα υπόλοιπα 3,2 δισ. ευρώ αποτελούν προσαυξήσεις.
 Την ιδια ωρα εκτίναξη του αριθμού των κόκκινων δανείων προδίδουν τα στοιχεία, καθώς νοικοκυριά και επιχειρήσεις αδυνατούν να δείξουν συνέπεια απέναντι στις υποχρεώσεις τους.Πλέον τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια φτάνουν στα 84 δισεκατομμύρια ευρώ. Μάλιστα, εκείνα που εμφανίζουν καθυστερήσεις για πάνω από 90 ημέρες αντιστοιχούν στο 44,2% του ΑΕΠ. Αν σε αυτά προστεθούν τα προβληματικά δάνεια, δηλαδή αυτά που έχουν μικρότερες -αλλά συνεχείς- καθυστερήσεις από τις 90 ημέρες, τότε ανέρχονται σε πάνω από 110 δισ. ευρώ και αντιστοιχούν σε άνω του 58% του ΑΕΠ και σε λίγο περισσότερο από το 50% του συνόλου των χορηγήσεων.

 Παράλληλα οι ανεξόφλητες οφειλές από τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, οι οποίες έχουν ξεπεράσει το 1,3 δισ. ευρώ και βαίνουν συνεχώς αυξανόμενες.

​ 

ΧΕΙΜΩΝΙΑΤΙΚΗ ΛΙΑΚΑΔΑ

 

Έσβηνε το κύμα στη Νηρά

λάφυρα ζητούσε ο αγέρας,

κέντησαν αστέρια στην Καρυά,

έφυγε στο ψάρεμα ο πατέρας.

Μέθυσαν οι γλάροι στο Βλυχό,

κρύφτηκε η νύχτα στο Δεσίμι,

είσαι της καρδιάς μου μυστικό,

άγκυρα που έμεινε στη μνήμη.

Χειμωνιάτικη λιακάδα

βρίσκεις πάντα αφορμή,

να γυρίσω στη Λευκάδα

όταν ήμουνα παιδί,

να νοικιάσω μαϊστράλια

να με φέρουν στο Νυδρί,

στην αμμόγλωσσα να τρέξω

με τα φύκια προσευχή.

Άναψα κερί στην Παναγιά

τάμα στην Κυρά για να γυρίσω,

με το παραγάδι στ' ανοιχτά

θάλασσα στην πλώρη να μυρίσω.

Έσκιζε η βάρκα το νερό

βγήκε στη Λυγιά το πυροφάνι,

έκανα το πάθος μου σκοπό

είσαι της ζωής μου το λιμάνι.

Χειμωνιάτικη λιακάδα

βρίσκεις πάντα αφορμή,

να γυρίσω στη Λευκάδα

όταν ήμουνα παιδί,

στην Καρυά να ξαποστάσω

στα πλατάνια τα παλιά,

να μεθύσω στα Χορτάτα,

να διψάσω στα Φρυά.

Να βρεθώ στο Μεγανήσι,

Κατωμέρι και Βαθύ,

δειλινό στο Σπαρτοχώρι

με τονιά στην κουπαστή.

Να σταθώ στα Λαζαράτα,

Καλαμίτσι, Μαδουρή,

να γελάσω στους Σφακιώτες,

με δροσιά στη Βαυκερή.

Χειμωνιάτικη λιακάδα

βρίσκεις πάντα αφορμή

να με στείλεις στο Δρυμώνα

Σύβρο, Πόρο κι Εγκλουβή

να τρυγήσω το αμπέλι,

να μαζέψω τιs ελιές,

να μυρίσω άγιο χώμα

στης Ελάτης τις κορφές.

Να ψαρέψω στο Ιβάρι,

στο κανάλι με συρτή,

με ολόγιομο φεγγάρι

να καλέσω τη ζωή.

Χειμωνιάτικη λιακάδα

βρίσκεις πάντα

αφορμή...

του ΗΛΙΑ ΓΕΩΡΓΑΚΗ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ
'ΧΟΡΕΥΟΥΝ ΤΑ ΚΟΚΚΙΝΑ''(εκδόσεις 'ΑΓΚΥΡΑ")

 

 

ΣΠΥΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΑΣ -ΠΑΝΑΓΟΣ(ΑΦΙΕΡΩΜΑ ).

 Του ΗΛΙΑ Π.ΓΕΩΡΓΑΚΗ

Ο Σπύρος Φίλιππας Πανάγος ηταν ο τελευταίος εκπρόσωπος της Επτανησιακής Σχολής στη Λευκάδα. Ποιητής και δημοσιογράφος ο οποίος δεν θα μπορούσε σε καμμία περίπτωση να εκφραστεί στη σύγχρονη εποχή οπου κυριαρχεί ο φθόνος, η ανασφάλεια και η υποκρισία. Σε μια εποχή οπου επιβραβεύεται η αμάθεια και η ημιμάθεια, οπου επιβιώνουν οι 'κολητoί' και τα λαμόγια και χειροκροτούνται τα τηλεοπτικά ψώνια. Κι΄αυτο γιατί ο Σπύρος Φιλιππας Παναγος ήταν ένας ευαίσθητος και αληθινός χαρακτήρας, έντιμος, αυθεντικός, ατόφιος, καθαρός όπως τα βότσαλα στη Γύρα. Ήταν πρωτα φίλος και μετά πατέρας. Είχε προμετωπίδα το συμφέροντης Λευκάδας. Για τη Λευκάδα γεννήθηκε, έζησε, πικράθηκε, πάλεψε, εγραψε.Για τη Λευκάδα που τον κοιμίζει στην φιλόξενη αγκαλιά της.
Ο ποιητής έζησε το πόλεμο του 1940 αλλά και τον εμφύλιο, τις στερήσεις, τη φτώχεια και τις κακουχίες. Κι εδώ επιτρέψτε μου να επισημάνω το φαινόμενο της κοινωνικοπολιτιστικης υπέρβασης της Λευκάδας κατά τη δεκαετία του 1950. Αναφερόμαστε λίγα χρόνια μετά τη λήξη του εμφυλίου αλλά και μετά το μεγάλο σεισμό του 1948 που έπληξε το νησί. Αβεβαιότητα, ρευστότητα, αγώνας για επιβίωση, μετανάστευση αλλά και αναζήτηση της χαμένης ταυτότητας συνέθεταν ενα θολό τοπίο. Η μικρή Λευκάδα βρήκε την ταυτότητα της στον πολιτισμό. Παρά τη φτώχεια και την εσωστρέφεια της επαρχίας.Η ιστορική 'Φιλαρμονική' με τις μοναδικές συναυλίες της. Ο μουσικοφιλογικός όμιλος 'Ορφέας' με τη χορωδία και τη μαντολινάτα με τον Νίκο Θάνο-Μορίνα αλλά και την Αγνή Μπάλτσα. Το παράρτημα του Εθνικού Ωδειου με την αείμνηστη φιλόλογο Νιτσα Παπαδάκη-Σταυρακα και τον βιρτουόζο βιολιστή Φώτη Βλάχο που προσφυώς του δόθηκε το προσωνύμιο 'Παγκανίνι'. Και φυσικά υπήρχαν στην κορύφωση τους οι περίφημες Γιορτές Λόγου και Τέχνης και στη συνέχεια το διεθνές φολκλορικό φεστιβάλ με τις οποίες η μικρή Λευκάδα έδωσε στο πανελλήνιο μαθήματα πολιτισμού. Φιλολογικά πρωινά και συναυλίες στο θρυλικό 'Πανθεον ' αλλά και στην κεντρική πλατεία. Μια έντονη πολιτιστική και πνευματική κίνηση που κανείς δεν θα μπορούσε να διανοηθεί οτι θα αναπτυσόνταν σε ενα φτωχό νησί-τον μικρότερο νομό της χώρας- μέσα σε τόσα κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα. Ο εθελοντισμός και η συλλογικότητα ηταν αναπόσπαστα κομμάτια αυτής της εποχής. Και ο Σπύρος Φιλιππας-Πανάγος ηταν ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της.
Γεννήθηκε το 1906 στη Λευκάδα. Ήταν γιος του γιατρού και πολιτευτή Πέτρου Φιλιππα-Παναγου, πρωτεργάτη της συνεταιριστικής ιδέας στο νησί και ιδρυτή του ΤΑΟΛ. Απο μικρός έδειξε την κλίση του στην λογοτεχνία και τη δημοσιογραφία. Αποφοιτώντας απο το γυμνάσιο Λευκάδας γράφθηκε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών χωρίς ωστόσο να ολοκληρώσει τις σπουδές του. Η ποίηση -και ιδίως το σονέτο-ηταν η μεγάλη του αγάπη. Τυπωσε τις ποιητικές συλλογές ' Ελεύθερη Ψυχή' το 1945, 'Απ΄τον πόνο και πέρα' το 1948, 'Σοννέτα' το 1953. Επιλογή απο το ποιητικό του έργο ειναι το βιβλίο του 'Νικημένοι Πόνοι΄το οποίο εκδόθηκε το 1964. Επίσης το 1969 κυκλοφόρησε τη συλλογή με τοπικά ανέκδοτα με τίτλο 'Λευκαδίτικο Γέλιο'. Ασχολήθηκε και με το θέατρο. Εγραψε το 1948 'Εχει πατρίδα ο ερωτας; '' καθώς και την επιθεώρηση 'Σεισμός
και Ανοικοδόμηση' την ιδια χρονιά. Ο 'Σεισμός κι΄Ανοικοδομηση' ανέβηκε στο
'Πάνθεον' και είχε τεράστια επιτυχία αφού με χιουμοριστικό τρόπο αφηγούνταν
τα δεινά που άφησε στο διάβα του ο εγκέλαδος. Κι αυτή ηταν η ιδιαιτερότητα
των μπρανέλων. Το χιούμορ, ο αυτοσαρκασμός, η διαφορετική προσέγγιση της
ζωής, ο ιδιορρυθμος τρόπος σκέψης. ''Η Λευκάς κύριε έχει 35000 ηθοποιούς'' απάντησε κάποτε στον Φρεντι Γερμανό όταν αυτός είχε μεινει έκπληκτος με το Λευκαδίτικο πνεύμα.Παράλληλα ο Σπύρος Φιλιππας-Πανάγος υπήρξε εκδότης και διευθυντής τοπικών εφημερίδων. Το 1935 τον συναντάμε στη 'ΦΩΝΗ' δισέλιδη σε μεγάλο σχήμα. Το 1952 εκδίδει την 'ΦΩΝΗ της ΛΕΥΚΑΔΑΣ' Η αγάπη στη Λευκάδα ηταν μοναδική. Διετέλεσε έπαρχος, πρόεδρος της Λιμενικής Επιτροπής, πρόεδρος στον Όρφέα' αλλά και στη Φιλαρμονική', πρόεδρος δημοτικού συμβουλίου αλλά και υποψήφιος
δήμαρχος. Απο το γάμο του με την Κατερίνα Σκυριανού απέκτησε 4 παιδιά. Ανάμεσα τους και ο αείμνηστος ζωγράφος Πέτρος Φιλιππας-Πανάγος του οποίου οι ακουαρέλες με Λευκαδίτικα τοπία ειναι άξιες θαυμασμού. Αλλά και ο φίλος κιθαρίστας Μιχάλης, που τον ακούμε τα καλοκαιρινά μας βράδια στην ταβέρνα του 'Ρεγάντου' στη Λευκάδα.

Ήταν ενα σπάνιο ταλέντο. Και χαρακτηριστικός τύπος της παλιάς Λευκάδας Η ποίηση αποτέλεσε την ουσιαστική του ασχολία. Αλλά και την μεγάλη του αγάπη. Δεν ειναι άλλωστε τυχαίο που ο μεγάλος Λευκαδίτης ηθοποιός, και μαθητής του, ο Ηλίας Λογοθέτης έδωσε το εξετάσεις για ηθοποιός στη σχολή του Κάρολου Κούν με δυο μικρά ποιήματα του Παναγου, την ' Κόρη του Χατζή' και τη 'Ζήλεια':

'Θάναι πολύ μικρό το βουναλάκι μας,

λιγόφυλλα τα δέντρα του κι΄ανάρια,

χωρίς αηδόνια πάνω στα κλωνάρια,

και θα χωράει μόλις σπιτάκι μας...'

............................................................................

Κάθε του λέξη ένα κάλεσμα, εν' άγγελμα κι αγκάλιασμα μαζί. Κάθε του λέξη μια
γιορτή. Ενα προσκλητήριο στην αμόλυντη ομορφιά του νησιού μας, στους ανθρώπους του, στους αγρότες, στον έρωτα, στη ζωή.

Το αγαπημένο του ποίημα έχει το τίτλο 'Χωρίς τους άλλους':

'Βαρύ να ξέρεις μόνος σου πώς ζείς...

το βάρος μιάς ζωής να φέρνεις μόνος..

Χωρίς ιστούς αγάπης και στοργής...

Τα πόδια να σ΄ενώνουν με τη Γής...

Σε νού για σέ να μην υπάρχει θρόνος.

....................................................................

Ο ίδιος εγραψε: '' 'Πιστεύω στη ζωή και θαυμάζω την ομορφιά της. Δεν θεωρώ κυρίαρχο το πόνο. Μπορεί κ΄ευτυχία να γεννήσει η δοκιμασία του, σαν αντιμετωπισθεί θαρρετά απο το χρέος. '' 'Ο ποιητής πιστεύει στη δύναμη των λέξεων και στην αλήθειά τους, στο άψυχο υλικό που γίνεται έμψυχο, στην έκπληξη που εγκυμονεί το θαύμα. Εντυπωσιακή η ευαισθησία του με τα σονέτα σε επικήδειους. Εγραψε για το θάνατο του Λυκαδίτη ποιητή Δημήτρη Γολέμη:

'Αδικα δεν ετρίξαν οι σκαρμοί,

κι ούτε φυσήξαν μάταια οι ανέμοι.

Ετσι δεν πήγαν μήτε οι χαλασμοί

-με τα στοχειά του πελάγου οι πολέμοι.

.............................................................

Μονόξυλο, με σάβανο πανί

την έκανες την κλίνη τη στερνή

να πάς εκεί π΄αρχίζει ο ουρανός.

. Και δίχως χάρο διόλου να λογιάσεις

εμπόρεσες στ΄αλήθεια ζωντανός

τα σύνορα του κόσμου να περάσεις'''.

Αλλα και η Λευκαδολατρία του ειναι χαρακτηριστική στο έργο του. Εγραψε:

''Νησί, η γής σου

και οι γυιοι σου για μένα

ειναι ένα-

εσύ''.

Πολλά ειναι τα ποιήματα του για την κατοχή, για τον πόλεμο, για την πατρίδα, για τον άνθρωπο, τη μετανάστευση, για την αδικία. Για φίλους και συγγενείς που εχασε. Εκεί όμως που ξεδιπλώνει το ταλέντο του ειναι στο ποίημα του 'Αβάντι' οπου αποτυπώνει το αποκριάτικο ξεφάντωμα στην παλιά και φτωχή Λευκάδα:

'Όμορφο πάλι

το Καρναβάλι

θα το περάσουμε.

Και μέσ' στη ζάλη

κάθε μας χάλι

θα το ξεχάσουμε.

.........................

Λευκάδα, αφέντρα

σε πέντε κέντρα

καρναβαλίζεσαι.

Κι απο την πείνα

κανένα μήνα

θα βασανίζεσαι.

..................................................

ΝΕΑ ΣΑΠΦΩ

Του Λευκάτα αποσταμένα
τα γαλάζια τα νερά,
για 'να πάλεμα πιασμένα
με του βράχου τα πλευρά,

μια βαρκούλ' αργοκυλούνε
για να βγει σ' ακρογιαλιά,
κάποια νύφη που χρωστούνε
από χρόνια στη στεριά.

Ένας Φάων δικασμένος
σε μια μάταιη προσμονή,
εις το βράχο καθισμένος
την αγάπη του θρηνεί.

Κι η αγάπη συγχωρήτρα
ανεβαίνει στο βουνό,
να γενεί παρηγορήτρα
εις τον πόνο τον τρανό.

Τα πουλιά την χαιρετούνε,
σε χαρούμενο σκοπό,
κι όλα γύρω τραγουδούνε:
"Φάων", "Φάων", σ' αγαπώ!

Τώρα ο Κάβος δε βογγάει,
και τις νύχτες πώχουν φως,
λένε, ακούνε ν' αντιχάει
γέλιο ο βράχος της Σαπφώς!

Ποιος περίμενε το θάμα
πως στην ίδια τη σκηνή
το παλιό, τ' αρχαίο δράμα
ευτυχία θα γενεί!
-------------------------------------------------------------
Παντως θα ηταν λάθος να μην σταθώ και στην πληθωρική του προσωπικότητα. Ιδιοφυής, ετοιμόλογος, με σπάνια ευφράδεια, υπερήφανος, ισορροπιστής, με μοναδικό χιούμορ, καλοφαγάς, ευχάριστος συνομιλητής και με απέραντη μνήμη. Με αξιοθαύμαστη μιμητική ικανότητα. Και με δύναμη στη ψυχή του. Ενας αρχοντας. Πράος χαρακτήρας με φιλοσοφική διάθεση. Πιστευε οτι οι ιδέες και οι διαφορετικες αποψεις δεν πρέπει να χωρίζουν αλλα να ενώνουν τους ανθρώπους. Στη θέση της στείρας αντιπαράθεσης επέλεγε τον σαρκασμο. Αλλωστε ας μην ξεχνάμε οτι ο αυτοσαρκασμός ειναι το χαρακτηριστικο γνωρισμα των μπουρανέλων.
Θρυλικές εχουν μεινει οι διαλέξεις και τα ξενύχτια στου 'Μουτρούκαλη' στην παραλία της πόλης. Εδω ξενυχτούσε η ανήσυχη Λευκάδα της εποχής. Με φάρσες, μπιλιάρδο, καλαμπούρια, φιλοσοφικές συζητήσεις και με πρωταγωνιστή, πάντα, τον Σπύρο Φιλιππα-Πανάγο. Ακόμη και σήμερα οι ιστορίες που αφηγούνται οι νεότεροι ειναι απολαυστικες.

Ο Σπύρος Φιλιππας-Πανάγος πέθανε το 1973. Το τσιγάρο τον σκότωσε. 'Μια φορά το άναψα αλλά δεν το έσβησα ποτέ΄', ηταν η αφοπλιστική απάντηση που έδωσε στον γιατρό.

Έφυγε φτωχός. Φτωχός γιατί όλη του η ζωή ηταν μια προσφορά στα κοινά, στη Λευκάδα που τόσο αγαπούσε αλλά και στην ποίηση. Μένει όμως πλούσιος στις καρδιές μας για το μεγάλο συγγραφικό του έργο αλλά και τη μοναδική του προσωπικότητα. Κλείνω με ενα δικό του στίχο:

''Καλή για μάς η τύχη και για σένα

βοήθησε πολύ με την στοργή της

να ζείς και να πεθάνεις Λευκαδίτης''...
--------------------------------------------------------------------------------------------
ΥΓ:Προπολεμικά( αλλά και μεταπολεμικά) η συγκοινωνία Λευκαδας-Πειραιά γινόταν με πλοία, με ενδιάμεσους σταθμούς. Ο ''Γλάρος''΄, η ΄'Λουτσίντα'', το ''Πάτραι'' και η ΄Πύλαρος' ήταν ορισμένα απο τα πλοία που προσέγγιζαν την προβλήτα του λιμανιού ή αγκυροβολούσαν άροδο και η εξυπηρέτηση των επιβατών γινόταν με βάρκες. Εδώ έγινε στη δεκαετία του ' 50 (με το ΄Πάτραι΄') ενα δυστύχημα με ανατροπή βαρκας στο λιμάνι. Μεταξύ των επιβατών που έπεσαν στη θάλασσα ήταν και ο Σπύρος Φίλιππας-Πανάγος . Ο κυρ Σπύρος λοιπόν (οπως τον φώναζαν) αφηγείται στο θρυλικό στέκι στου Μουτρούκαλη την περιπέτεια που έζησε, μέσα στο καταχείμωνο, όταν με βαρκα προσπάθησε να επιβιβαστεί στο πλοίο (που ήταν αγκυροβολημένο στη μεση του λιμανιού) αλλά ενα ξαφνικό μπουρίνι την ανέτρεψε και έπεσαν όλοι μαζί με τα μπαγκάζια στη θάλασσα(σσ μάλιστα είχαμε και νεκρό). Ο κυρ Σπύρος με το ενα χέρι κρατούσε μια μικρή τσάντα - οπου μέσα είχε και τα ποιήματα του και πήγαινε στην Αθήνα για να τα εκδώσει. Έτσι για να μην πνιγεί με το ενα χέρι κρατούσε υπό μάλης την δερμάτινη τσάντα(που μάλιστα είχε δανειστεί) και με το άλλο κολυμπούσε απεγνωσμένα ώστε να πιαστεί απο ενα κουπί της βαρκας που επέπλεε.

-''Αστραπές, βροντές, κύματα προσπαθώ να πιαστώ και να μην πνιγώ, κρατάω και την τσάντα και δος του '''', αφηγούνταν με παραστατικό τρόπο ο κυρ Σπύρος την φοβερή εμπειρια του, βάζοντας για χάριν της αφήγησης και την υπερβολή. Και οπως ήταν εκφραστικός έκανε με τα χέρια του τις κινήσεις.

- 'Κυρ Σπύρο η τσάντα τι είχε μέσα'', τον διέκοψε ο Φιλος (Θεόφιλος) ο Μπάλτσας(σσ ο πατέρας της διάσημης μετζοσοπράνο Αγνής);;;

---Και δίνω μια απλωτή με το ενα χερι, συνέχισε ο κυρ Σπύρος, αστραπές, βροντές, χαμός. Λες και ήμουν χαμένος στον ωκεανό. Κολυμπούσα με το ενα χέρι και με το άλλο κρατούσα τη τσάντα. Παναγια Φανερωμένη βόηθα!!!

- ''Κυρ Σπύρο η τσάντα τι είχε μέσα'', τον διέκοψε, πάλι, ο Φιλος ο Μπάλτσας.

Τότε σηκώνεται εξαγριωμένος ο Παναγος και με θυμό-αλλά και με υποτιμητικό ύφος- του λέει:

--'' Όχι Μωρε π.... δεν σου λέω. ΅Εγώ πνίγομαι και εσύ με ρωτάς τι είχε μέσα
η τσάντα''!

OI 7 ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΤΟ 2015

Οι 7 αλλαγές που θα ισχύσουν στο ασφαλιστικό από το 2015 με βάση την ισχύουσα νομοθεσία(χωρις δηλαδή να περιλαμβανονται τα μέτρα που απαιτεί η τρόικα) είναι οι εξής:

1. Aύξηση ορίων για τη συνταξιοδότηση σε τρεις κατηγορίες ασφαλισμένων που θεμελιώνουν από 1/1/2015 δικαίωμα .Οι κατηγορίες  των  ασφαλισμένων, που θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα από την 1/1/2015, και αλλάζουν τα όρια είναι οι εξής:
1. Aνδρες και γυναίκες που συμπληρώνουν τις 10.500 ημέρες ασφάλισης (από τις οποίες οι 7.500 σε βαρέα) συνταξιοδοτούνται σε ηλικία 62 ετών (αντί 61 ετών + 6 μηνών που ήταν το 2014) ή με μειωμένη στα 60 (από 59 + 6 μήνες).
2. Γυναίκες ασφαλισμένες στο IKA που συμπληρώνουν τις 10.000 ημέρες ασφάλισης, συνταξιοδοτούνται εφόσον έχουν 12.000 ημέρες ασφάλισης και ηλικία 62 με πλήρη σύνταξη ή στα 61 με μειωμένη (από 60,5 που ήταν το 2014).
3. «Παλαιές» ασφαλισμένες στα ταμεία τραπεζών (ETE, πρώην ATE) ή στον OTE μητέρες ανηλίκων για να συνταξιοδοτηθούν στα 52 θα πρέπει να συμπληρώνουν 24 έτη ασφάλισης το 2015 (αντί των 23 1/2 που ήταν το όριο των απαιτούμενων ετών ασφάλισης το 2014).

2. Nέος τρόπος υπολογισμού των κύριων συντάξεων:
Όσοι συνταξιοδοτούνται από την 1/1/2015 θα λαμβάνουν δύο τμήματα σύνταξης: Tο πρώτο θα υπολογίζεται για τον χρόνο ασφάλισης έως το 2010 σύμφωνα τις καταστατικές διατάξεις των Tαμείων ως προς τα ποσοστά αναπλήρωσης και τις συντάξιμες αποδοχές ή τις ασφαλιστικές κατηγορίες και το δεύτερο -το αναλογικό τμήμα- για τον χρόνο ασφάλισης από την 1/1/2011, με βάση τις ασφαλιστικές εισφορές που έχουν καταβληθεί, χαμηλότερα ποσοστά αναπλήρωσης καθώς και αναλογία της βασικής εγγυημένης από το κράτος σύνταξης. Tα παραπάνω προβλέπει ο σχετικός νόμος 3863/10, ωστόσο, ακόμη δεν έχουν λάβει τα Tαμεία οδηγίες για να εφαρμόσουν το νέο τρόπο υπολογισμού Nα σημειωθεί, επιπλέον, ότι ειδικά για τους συνταξιοδοτούμενους από το Δημόσιο και τις ΔEKO, η σύνταξη του πρώτου τμήματος θα υπολογίζεται, σύμφωνα με τον ν. Pέππα (3029/02), το 2015 με συντελεστή αναπλήρωσης 72% των συντάξιμων αποδοχών (το ποσοστό αυτό μειώνεται σε 71% το 2016 και σε 70%, όσο είναι στο IKA, το 2017).

3. Kαταβολή αναλογικής σύνταξης σε ασφαλισμένους για πρώτη φορά από την 1/1/2011 που θεμελιώνουν δικαίωμα σύνταξης μετά την 1/1/2015 :
H σύνταξη θα απονέμεται σε όσους δεν έχουν δικαίωμα σε άλλη σύνταξη και θα υπολογίζεται με συντελεστή 0,80% - 1,50%, ανάλογα με τις ημέρες ασφάλισης και με την προϋπόθεση να υπάρχει τουλάχιστον ένας χρόνος ασφάλισης.

4. Mεγαλύτερη έκπτωση (50%) για την εξαγορά της στρατιωτικής θητείας :
Όποιος θεμελιώνει από την 1/1/2015 συνταξιοδοτικό δικαίωμα με αναγνώριση του χρόνου της στρατιωτικής θητείας, θα καταβάλει μειωμένο κατά 50% το αντίτιμο για την εξαγορά. Για παράδειγμα ασφαλισμένος στο IKA με συντάξιμες αποδοχές 1.500 ευρώ, αντί των 210 ευρώ τον μήνα που ήταν το κόστος το 2014, θα καταβάλει 167 ευρώ για κάθε μήνα τον οποίο «αναγνωρίζει» ως συντάξιμο.

5 Aπό τον ερχόμενο Mάρτιο η καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών στον OAEE θα γίνεται σε μηνιαία βάση (και όχι ανά δίμηνο)
Tαυτόχρονα, από την 1/1/2015 οι ελεύθεροι επαγγελματίες που είναι ασφαλιστικά ενήμεροι (δηλαδή δεν χρωστούν ή καταβάλλουν τις δόσεις έναντι ρυθμισμένης οφειλής) μπορούν, επιπλέον, να επιλέγουν έως και δύο χαμηλότερες ασφαλιστικές κατηγορίες και να καταβάλουν χαμηλότερα ασφάλιστρα.

6 Mειώσεις επικουρικών συντάξεων και μερισμάτων (για τους δημοσίους υπαλλήλους) : 
Oι μειώσεις στις καταβαλλόμενες επικουρικές συντάξεις όλων των Tαμείων - NΠΔΔ καθώς και στα μερίσματα θα καθοριστούν με βάση τη ρήτρα «μηδενικού ελλείμματος», ενώ για όσους συνταξιοδοτούνται το 2015 θα ισχύει νέος τρόπος υπολογισμού της επικουρικής (χρόνια ασφάλισης μέχρι το τέλος του 2014 + το ποσό που αντιστοιχεί στα έτη ασφάλισης από 1/1/2015, λαμβάνοντας υπόψη τα οικονομικά δεδομένα του Tαμείου, τη δήλωση του νέου συνταξιούχου αν επιθυμεί τη μεταβίβαση της επικουρικής στον ή στην σύζυγο κ.α.).

7 Mειώσεις στα εφάπαξ :
O υπολογισμός όλων των νέων εφάπαξ θα γίνεται με νέο μαθηματικό τύπο, συντελεστή βιωσιμότητας και ατομικές μερίδες (εισφορών) για κάθε ασφαλισμένο. Nα σημειωθεί ότι δεν έχουν εκδοθεί οι αποφάσεις για τους συντελεστές ανά Tαμείο(!), ενώ νομοθετικά έχει προβλεφθεί ότι ο νέος τρόπος υπολογισμού των μειωμένων εφάπαξ στο Tαμείο Πρόνοιας Δημοσίων Yπαλλήλων θα ισχύσει για όσους «βγήκαν» στη σύνταξη από την 1η/9/2013 και μετά καθώς και «ρήτρα αξιόΒαχου» στα Tαμεία των ενστόλων (για να περιοριστούν οι μειώσεις).

ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΣ ΣΤΗΝ ΛΕΥΚΑΔΑ

-Μπα, μπα, μαρή, κιο παραγίν’κε το κακό τση… Αυτήν δεν είναι «διάνα», χριστιανή μ’, είναι ξεπατωμός, ο Θέος να με σ’χωρέσει…
-Έλα, μαρή τσάτσα κι η αφεντιά σ’, τώρα!… Εγέρασες και σ’ αμποδάν’ ούλα! Ε, νύχτα που ‘ναι, το ρίχτ’ και τσότσο όξ’ ο κόσμος, να ξεδώκ’ ο νους του… -Τσώπα, καημένε, π’ θα μ’ τσου διαφεντέψ’ς κιόλας, δε ντρέπονται και δε σ’καίνονται, λέου ‘γώ… Και καλά οι κονσόλ’, εκείν’ οι άλλ’ όμως, ν’κοκυραίοι ανθρώπ’; Αυτοίν’ κάν’νε τα χ’ρότερα. Μόλ’ς βγει στ’ (μ)πιάτσα η μουζ’κή, πιάνονται αλαμπρατσέτο ούλ’ αντάμα, απ’ τα’ ναι πάντα του δρόμου στ’ν άλλ’ και με το «παραπάμ-παμ-παμ, παραπάμ-παμ-παμ» τση Διάνας, αρχ’νάνε εκειούς τσου σάλτους και τα’ αμποξίδια, π’ όγοιος βρεθεί μπροστά τσου πάει, τονε γκρεμίσανε, μαγάρι να ‘ναι κι εκατό χρονώνε. Άσε πάλε εκειές τσι καλότ’χες τσι κ’τσούνες, π’ όσες μείν’νε απούλ’τες, τσι πέρν’νε οι κονσόλ’ και τσι πετάνε ταψήλου κι όγοινε χριστιανό λάβ’νε πέφτοντας στο κεφάλ’ του, τον αφ΄ήν’νε καντάδο. -Κι εσύ πάλε, χριστιανή μου, μη (μ)παγαίνεις μπροστά τσου, σα (γ)και να ‘σαι κάνα τζόβενο, να μη σε γκρεμίζ’νε.
-Τι μ’ τσαμπ’νάς αυτού, μαρή ζουρλή; Ποιος πάει μπροστά τσου; Άλλ’ πρεμούρα δεν έχω, παρά να πάου μπροστά στου βουρλσμέν’ς!… Αλλά, μπορώ δα, να μη (γ)κάμω και τ’ στραβομάρα μου; Σ’κώθ’κα η καψερή τα’ν ώρα που γύρ’ζε το ταμπουρλάκι, ντύθηκα και χαζίρεψα το καντήλ’ μου. Έπλ’να τα’ (γ)κούπα του, τα’ άλλαξα τα’ (γ)καντηλήθρα και τόστριψα καινούρια φ’τίλια και πήρα το μαστραπά μου να πάου στ’ «Διάνα» να πάρω τα’ «αμίλ’το νερό» και τη (γ)κ’τσούνα μ’ και να γυρίσω δελόγκου στ’ μαγκουφιά μ’. Σ’λογίστ’κα όμως να πάρω καλύτερα τα’ λαΐνα μου. Βάνω, λέου, στο καντήλ’ μου, ραντίζω και το σπίτ’ κι όσο περ’σέψ’ το ‘χω για τα’ν αυγή, να μη ματαβγαίνω. Όμως, όχι, λέει, δε σ’ αφήν’νε οι κονσόλ’ ν’ αγιάσ’ς… Πάου, π’ λες, στο παζάρι, εδεκεί στη «βρύσ’ τ’ Αρέθα» και τα’ν ώρα π’ διάβαιν’ η μουζ’κή, απ’θώνω τα’ λαΐνα μου να γιομόσ’. Απάν’ στ’ν ώρα μ’ πετιέται, τση μαύρ’ς, ένας κόνσολας, τα’ν αρπάζ’ αλέστα κι αρχινάει τα κοσάκια και τσου σάλτους μπροστά απ’ τ’ «διάνα». Πάου κι εγώ η κακοφούρτ’νη από κοντά του και με σένια (δεν έκανε να κρίνω βλέπ’ς, για το δόλιο τ’ αμίλ’το νερό) το (μ)παρακαλάου να μ’ τ’νε δώκ’. Ναι, κυρά μ’… στο νου το ‘χε ο παλιόμ’λος. Με τυράγν’σε ίσαμ’ απάν’ στα «Χάβρ’κα» κι εδεκεί κάν’ ότ’ θα μ’ τ’νε δώκ’. Απλώνω το χέρ’ η καψερή να (ν)τ’ (μ)πάρω. Εκειός ο αγγελοκρουσμένος όμως τσι δίν’ ναι ταψήλου και πέφτ’ και γίν’κε τρίψαλα. Oραντίς κι είδα τέτοι πράμα, μούρτε τσαβαριαμέντο τσι πολύπαθ’ς κι αν’ξα κι εγώ το στόμα μ’ και δεν ήξερα τι έλεγε. «Μπα, π’ να μη σ’ εύρει ο άλλος χρόνος, παλιόμ’λε. Π’ να σε φάει κακό μαύρο χτικιό, αχρόνιαστε… Ν’ ακούσω γλήγορα τ’ απόφωνά σου… Π’ όπως μ’ αγγούσεψες απόψε, να σε σπαβεντάρ’ η Κυρά Φανερωμένη». Μωρέ… θα (ν)τόλεγα κι άλλα, αλλά, όπως στεκόμ’να στ’ μέσ’ στο παζάρ’ κι ερχόνταν’ ούλ’ εκείν’ η τσέτα, αλαμπρατσέτα, με τα σαλτίδια τση και τα’ αμποξές τση, μ’ δίν’ ναι και με πετάει μέσ’ στ’ αυλάκι ξερή… Κι έμ’να εδεκεί, ίσαμε π’ διάβ’κε «παραπάμ-παμ-παμ, παραπάμ-παμ-παμ» η μουζ’κή κι ούουουουλο κειό το πόπολο που τα’ν ακ’λούθαγε και στα στερνά κι ο Σταύρος, σαλτέρνοντας κι η αφεντιά τα’, με τα’ (γ)κόφα του παραμάσκαλα, γκαρίζοντας: «κ’τσούνεεεες…».
-Σπολλάτη, μαρή τσάτσα… Να ‘σαι και του χρόν’ καλά, να λες…
-Εεεε… Δεν είπα δα και τίποτσι…
του Παναγιώτη Τ. Ματαφιά (Νότη Μπρανέλου), Απ’ τον Αη-Μηνά ίσαμε τον Πόντε, Αθήνα 1992, σελ. 17-18.
 -----------------------------------------------------------------------------------------------------.
  -Οι κουτσούνες:Κουτσούνες λέγονται οι αγριοκρεμμύδες. Θεωρούνται σύμβολα τύχης. Παιδιά -και όχι μόνο- ξεριζώνουν κουτσούνες απ’ τις εξοχές της Χώρας και των χωριών και τις πηγαίνουν στα σπίτια τους ή τις πουλάνε. Στα χωριά τις έβαζαν στο κατώι, πάνω σε μια καπάσα ή ένα βαένι με λάδι ή τις κρεμούσαν σ’ ένα πατωμάτερο. Στη χώρα τις τοποθετούσαν στην κουζίνα.
-Η βασιλόπιτα:Το καθιερωμένο γλύκισμα των ημερών και το παραδοσιακό λευκαδίτικο γλυκό, το ταιριαστό σε κάθε περίσταση: η λαδόπιτα, ή κουσμερή, που την Πρωτοχρονιά λέγεται «βασιλόπιτα». Οι λαδόπιτες ήταν μελόπιτες (με μέλι), ζαχαρόπιτες (με ζάχαρη) ή πετιμεζόπιτες (με πετιμέζι, δηλ. σιρόπι βρασμένου μούστου). Την έκοβε ο αρχηγός της οικογένειας το βράδυ της παραμονής της Πρωτοχρονιάς. Έκοβε πρώτα ένα κομμάτι για τον Χριστό, ύστερα της Παναγίας, του Αγ. Βασιλείου και για κάθε μέλος της οικογένειας. Όποιος πετύχει στο κομμάτι του το κρυμμένο φλουρί, θα’ ναι ο καλότυχος της χρονιάς.
-Τα κάλαντα;«Το πρωί της Πρωτοχρονιάς τα παιδιά γύριζαν από σπίτι σε σπίτι και έλεγαν τα κάλαντα. Οι νοικοκυρές τους έδιναν, για το καλό, χρήματα, πίτα κ.ά. φιλέματα. Στη χώρα έβγαιναν την παραμονή, μα όχι μόνο παιδιά. Γύριζαν και οι μεγάλοι. Έτσι, οι ψαράδες των παραλιακών συνοικιών έφκιαναν μια μικρή βάρκα, τη φώτιζαν, την στόλιζαν όμορφα και κρατώντας την στα χέρια, έψαλαν τα κάλαντα. Μπροστά πήγαινε ο αρχηγός των καλαντάρηδων μ’ ένα πορτοκάλι στα χέρια, που συνήθως το τοποθετούσαν μέσα σε πιατέλο στρωμένο με κεντητό πετσετάκι. Μαζί τους είχαν κι ένα φωνόγραφο «για να τα λέει μελωδικά!». Χτυπούσαν τις πόρτες κι έλεγαν: «Να τα πούμε;»-«Πέστε τα, ψυχούλα μου», ακουόταν η απάντηση από μέσα.
Άγιος Βασίλης έρχεται από την Καισαρεία,
Βαστάει πένα και χαρτί, χαρτί και καλαμάρι.
Το καλαμάρι έγραφε και το χαρτί ομίλει:
-Βασίλη μ’, πούθεν έρχεσαι και πούθε κατεβαίνεις;
-Από το σπίτι μ’ έρχομαι και στο σκολειό πηγαίνω.
-Βασίλη, αν ξέρεις γράμματα, πες μας την Άλφα-Βήτα
Και στο ραβδί του ακούμπησε να πει την Άλφα-Βήτα.
Μα το ραβδί του ήταν ξερό και εβλάστησε κλωνάρια
Και στα κλωνάρια εκάθονταν πουλιά και κελαηδούσαν
Και τα εβλόγαε ο Χριστός, Χριστός και Παναγιά.
Και του χρόνου νάσαστε όλοι καλά!.

-Η Διάνα:Η «Διάνα» είναι πρωτοχρονιάτικο έθιμο της χώρας. Πρόκειται μάλλον για κατάλοιπο της Ενετοκρατίας. Ξημερώματα της Πρωτοχρονιάς, γύρω στις 4.π.μ., έβγαινε η μπάντα της Φιλαρμονικής και γύριζε μέσα στην πόλη παίζοντας το «εωθινό» και τα κάλαντα, μέχρι να ξημερώσει. Τα παλιότερα χρόνια τη «Διάνα» ακολούθαγαν σχεδόν όλοι οι Λευκαδίτες, με πρωταγωνιστές τους ντορατζήδες, που με τις εύθυμες φάρσες τους προκαλούσαν μεγάλο φαρομανητό.
Ο Παν. Ματαφιάς εικάζει ότι το όνομα της «Διάνας» προέρχεται απ’ την ιταλική λέξη Diana, που σημαίνει Αυγερινός και εγερτήριο, το χρονικό διάστημα μεταξύ 4 και 8 π.μ. μια και οι ώρες αυτές συμπίπτουν με τις ώρες που τελείται η πρωτοχρονιάτικη Διάνα. Να σημειωθεί εδώ ότι ενώ η Φιλαρμονική σήμερα βγαίνει αργότερα, διάφορες παρέες, αναβιώνουν τη «Διάνα», προκαλούν στο πέρασμα τους βιβλική καταστροφή, ακόμη και σε περίπτερα κ.ά. καταστήματα του Παζαριού. Νομίζω πάντως ότι ανάμεσα στις καλοστημένες φάρσες και τους βανδαλισμούς υπάρχει μεγάλη διαφορά.
-Το αμίλητο νερό:Την ώρα που γινόταν η Διάνα, οι νοικοκυρές έπρεπε να σηκωθούν και να πάρουν απ’ τις διάφορες βρύσες της χώρας το «αμίλητο νερό». Αυτή που θα το’ παιρνε, έπρεπε να μην μιλήσει καθόλου από τη στιγμή που θα’ βγαινε απ’ το σπίτι ώσπου να επιστρέψει. Με το νερό αυτό, οι νοικοκυρές γέμιζαν το ανανεωμένο καντήλι στο εικονοστάσι, ραντίζοντας τις τέσσερις γωνιές του σπιτιού, ψιθυρίζοντας ευχές για να τους πάει καλά ο καινούριος χρόνος. Για να τις πειράξουν οι «κονσόλοι», πολλές φορές έσπαγαν τα αγγειά των γυναικών για να τις προκαλέσουν να μιλήσουν. Όσες άντεχαν στον πειρασμό, γύριζαν αμίλητες στο σπίτι για να πάρουν καινούριο δοχείο. Με την λειτουργία, γίνονται επισκέψεις στα συγγενικά σπίτια ή στους αναδεχτούς και οι νοικοκυραίοι κάνουν την στρούνα (μπουναμά), για το καλό.Παλιότερα πρόσεχαν πολύ το ποδαρικό, δηλ. ποιος θα μπει πρώτος στο σπίτι τους. Πολλές φορές καλούν παιδιά ή όποιους θεωρούν καλοΐσκιωτους για να τους κάνουν ποδαρικό, με το σχετικό φιλοδώρημα. Εννοείται ότι αποφεύγουν αυτούς που θεωρούν γρουσούζηδες. Τέλος, χαρακτηριστικό των ημερών είναι το χαρτοπαίγνιο, για το καλό κι αυτό (!!!), που μπορεί να αφορά μικροποσά, μπορεί όμως να πρόκειται και για αρκετά χρήματα.

ΠΟΙΟΙ ΔΙΑΖΩΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΤΟ 2015

ΤΟΥ ΗΛΙΑ ΓΕΩΡΓΑΚΗ

H κυβέρνηση εχει προτείνει στην τρόικα την αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης(πρόωρες συνταξιοδοτήσεις).Ειδικότερα πρότεινε την αύξηση των ενδιάμεσων (πριν από το 62ο) ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης για όσους θεμελιώσουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα μετά το 2018 με την προσθήκη 2 ετών από την 1/1/2019 και 4 ετών από την 1/1/2020 έτσι ώστε την 1/1/2021 να ισχύει για όλους πλην ελαχίστων εξαιρέσεων (οικοδόμους, εργαζόμενους σε στοές, άτομα με ειδικές ανάγκες κ.α) το 62 ο έτος για μειωμένη και το 67ο για πλήρη σύνταξη.Μετά τις αυξήσεις των ορίων που ήδη έχουν επιβληθεί με την προσθήκη 2-12 ετών για όσους θεμελιώνουν από την 1/1/2013 συνταξιοδοτικό δικαίωμα, στους υπόλοιπους "παλαιούς" ασφαλισμένους δίνεται περίοδος χάριτος 4 ετών.

Από αυτές τις παρεμβάσεις στο ασφαλιστικό ‘διασώζονται’’ 150.000 εργαζόμενοι που έχουν «κλειδώσει» συνταξιοδοτικό δικαίωμα. Αναλυτικά οι κατηγορίες με θεμελιωμένο δικαίωμα είναι οι εξής:

1 Αντρες στο Δημόσιο με 25ετία μέχρι και το 2010 και συμπληρωμένο πλέον το 65ο έτος δικαιούνται πλήρη σύνταξη (μειωμένη στα 60). Αν η 25ετία συμπληρώθηκε το '11, οι ασφαλισμένοι πρέπει να είναι 56 ετών για μειωμένη σύνταξη (στα 61 δικαιούνται πλήρη). Αν ο απαιτούμενος χρόνος συμπληρώθηκε το 2012, πρέπει να είναι 58 ετών για μειωμένη.

2 Γυναίκες στο Δημόσιο με 25ετία μέχρι το τέλος του 2010 και συμπληρωμένο το 60ό έτος δικαιούνται πλήρη σύνταξη (στα 55 μειωμένη). Για τη διετία 2011-2012 ισχύει ό,τι αναφέρθηκε για τους άντρες.

3 Αντρες στα ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών που είχαν 25ετία μέχρι το τέλος του 2012 και συμπληρωμένο το 65ο έτος δικαιούνται πλήρη σύνταξη (στα 60 μειωμένη).

4 Γυναίκες στα ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών που έχουν 25ετία μέχρι το τέλος του 2012 και συμπληρωμένο το 60ό έτος δικαιούνται πλήρη σύνταξη (στα 55 μειωμένη).

5 Ασφαλισμένοι πριν από το 1983 στο Δημόσιο και στα ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών που έχουν ήδη 35ετία. Αποχωρούν χωρίς όριο.

6 Ασφαλισμένοι από το 1983 έως και το 1992 στα ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών που συμπλήρωσαν 35ετία μέχρι το τέλος του 2012. Αν η συμπλήρωση των ετών ασφάλισης έγινε μέχρι και το 2010, διασώζονται εφόσον είναι 58 ετών. Το 2011 πρέπει να έχουν το 58ο έτος και 36 έτη, ενώ για το 2012 χρειάζονται 37 έτη και το 59ο έτος.

7 Ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ που συμπλήρωσαν 10.500 ένσημα μέχρι το τέλος του 2010 και είναι 58 ετών γλιτώνουν. Επίσης διασώζονται όσοι είχαν 10.800 ημέρες ασφάλισης το 2011 και είναι 58 ετών ή 11.100 ημέρες το 2012 και είναι 59 ετών.

8 Ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ με 10.500 ημέρες ασφάλισης, εκ των οποίων 7.500 στα βαρέα. Διασώζονται αν έχουν πιάσει το κατά περίπτωση όριο. Προσοχή καθώς απαιτούνται 1.000 ημέρες στα βαρέα την τελευταία 13ετία.

9 Ανδρες στο ΙΚΑ με 10.000 ένσημα. Διασώζονται αν είχαν τις απαιτούμενες ημέρες ασφάλισης το 2010 και συμπληρωμένο το 62ο έτος. Αν η συμπλήρωση των ενσήμων γίνεται το 2011, πρέπει να έχουν κλείσει το 63ο έτος, ενώ για το 2012 πρέπει να έχουν φτάσει το 63ο έτος και τους 6 μήνες.

10 Γυναίκες στο ΙΚΑ με 10.000 ένσημα. Οι μισθωτές λαμβάνουν μειωμένη σύνταξη από την ηλικία των 55 ετών (πλήρη από τα 57 μέχρι τα 59) ανάλογα με το έτος θεμελίωσης. Για τη μειωμένη απαραίτητη προϋπόθεση να έχουν 100 ημέρες ασφάλισης κάθε έτος την τελευταία 5ετία.

11 Ασφαλισμένοι στον ΟΑΕΕ και στο ΕΤΑΑ. Οσοι συμπληρώνουν 35 έτη ασφάλισης το 2010 γλιτώνουν αν είναι πλέον 60 ετών. Το 2011 απαιτούνται 36 έτη και το 2012 χρειάζονται 37 έτη.

12 Τρίτεκνοι στο Δημόσιο με 20 έτη. Διασώζονται όσοι το 2011 είχαν 21 έτη και έφτασαν πλέον τα 52. Επίσης γλιτώνουν όσοι θεμελίωσαν δικαίωμα το 2012 και έφτασαν τα 23 έτη και το 55ο έτος.

Εξάλλου από το 2015 αλλαζει ο τροπος υπολογισμού των συντάξεων.Δηλαδή  χαμηλότερες συντάξεις θα καταβάλλουν τα ασφαλιστικά ταμεία στους συνταξιοδοτούμενους από την 1/1/2015 σε σχέση με ό,τι θα έπαιρναν αν έβγαιναν στη σύνταξη ως τις 31/12/2014 ή είχαν ως τότε θεμελιώσει τις προϋποθέσεις εξόδου από την εργασία. Κατά συνέπεια, γλιτώνουν εκείνοι που είτε έχουν θεμελιώσει είτε θεμελιώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης ως το τέλος του χρόνου. Όπως τονίζουν παράγοντες του υπουργειου Εργασιας,όσοι έχουν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα στον δημόσιο ή τον ιδιωτικό τομέα πριν την έναρξη ισχύος του ν. 3863/2010 και ασκήσουν το δικαίωμά τους μετά την 1η Ιανουαρίου του 2015, δεν θα θιγούν από τον νέο τρόπο υπολογισμού της σύνταξης

Επισης χωρίς να υποστούν καμία μείωση από το νέο τρόπο υπολογισμού και καμία αλλαγή στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, μπορούν να βγουν στη σύνταξη επτά κατηγορίες ασφαλισμένων μέσα στο 2015.Οι επτά κατηγορίες ασφαλισμένων, που εξαιρούνται είναι:

– Οι δημόσιοι υπάλληλοι που έχουν θεμελιώσει δικαίωμα (25ετία) έως το 2010, καθώς δεν επηρεάζονται από τις αλλαγές ως προς τον τρόπο υπολογισμού της σύνταξής τους, ακόμη και αν προχωρήσουν μετά το 2015, όπως προβλέπει ο νόμος 3865/10 (νόμος Λοβέρδου-Κουτρουμάνη).

– Οι δημόσιοι υπάλληλοι που θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα με συμπληρωμένη την 25ετία τα έτη 2011 και 2012, ή το 2013 και το 2014, καθώς μπορούν να συνταξιοδοτηθούν μετά το 2015 χωρίς να έχουν αλλαγή στον υπολογισμό της σύνταξής τους.

– Οι ένστολοι που συμπληρώνουν τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης (20 – 25έτη) έως την 31η Δεκεμβρίου 2014 και βάσει νόμου (3865/10) έχουν θεμελιωμένο δικαίωμα, άρα δεν επηρεάζονται από τις αλλαγές ακόμη και αν συνταξιοδοτηθούν μετά το 2015.

– Οι ασφαλισμένοι στα ειδικά ταμεία ΔΕΚΟ – τραπεζών που έχουν 25ετία έως το 2012, αλλά συμπληρώνουν το όριο ηλικίας μέσα στο 2015, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με αναστολή, κλειδώνοντας από φέτος το ποσό της σύνταξής τους με ευνοϊκότερο υπολογισμό.

– Οι υπάλληλοι που υπηρετούν στα Νομικά Πρόσωπα του Δημοσίου (ΟΑΕΔ, ασφαλιστικά ταμεία, νοσοκομεία, δημόσια ιδρύματα κ.λπ.) έχουν τη δυνατότητα να συνταξιοδοτηθούν είτε με τις διατάξεις του ΙΚΑ είτε με του Δημοσίου. Συνήθως επιλέγουν τις διατάξεις του ΙΚΑ γιατί παίρνουν μεγαλύτερη σύνταξη. Οσοι αποχωρούν φέτος με τις διατάξεις του ΙΚΑ θα πρέπει να έχουν και συμπληρωμένη την ηλικία συνταξιοδότησης, διαφορετικά, αν δηλαδή η ηλικία συμπληρώνεται το 2015, η σύνταξή τους θα βγει με το νέο τρόπο υπολογισμού και θα είναι μικρότερη.

– Οι ασφαλισμένοι του ΟΓΑ, οι οποίοι και εξαιρούνται ρητώς από τις αλλαγές του 2015 ως προς τον τρόπο υπολογισμού των συντάξεων.

– Οι γυναίκες που είναι ασφαλισμένες στο ΙΚΑ και κυρίως όσες συνταξιοδοτούνται κάτω από τα 55.

Τονιζεται ότι οι αλλαγές από την 1/1/2015 θα αφορούν όλα τα ασφαλιστικά ταμεία και δεν έχουν σχέση με τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης αλλά με την αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού των συντάξεων που καθιερώνει ο Ν.3863/10, ο γνωστός και ως νόμος Λοβέρδου-Κουτρουμάνη.Ειδικότερα  για τους ασφαλισμένους που θα θεμελιώσουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα μετά την 1η Ιανουαρίου 2015 και μετά η σύνταξή τους θα αποτελείται από 3 τμήματα: Την βασική σύνταξη των  360 ευρώ . Το δεύτερο τμήμα θα αποτελείται από τις ασφαλιστικές εισφορές από την 1/1/2011 και μετά (πλήρως ανταποδοτικό). Και το τρίτο μέρος θα είναι η σύνταξη για τα έτη που έχουν διανυθεί μέχρι τις 31/12/2010 και αυτό θα υπολογιστεί με το παλιό τρόπο (όπως βγαίνει μέχρι σήμερα η σύνταξη ανά ταμείο).

Το  σχέδιο για τη βασική σύνταξη  σύμφωνα με τον Ν. 3863/10 εισάγεται στο Ασφαλιστικό για όσους πρόκειται να συνταξιοδοτηθούν από το 2015 και μετά  οδηγεί σε μειώσεις που κυμαίνονται μεταξύ 7% και 25% ανάλογα με τις αποδοχές των εργαζομένων με τις εισφορές στα Ταμεία τους. Παράδειγμα:Στο IKA για ασφαλισμένο με μισθό 1.500 ευρώ η σύνταξη 15ετίας το 2014 από τα 534,62 ευρώ πέφτει το 2016 στα 453,77 ευρώ, το 2020 στα 401,07 ευρώ, το 2022 στα 364 ευρώ και το 2026 (συμπλήρωση 15ετίας με το νέο σύστημα) στα 334,28 ευρώ. Mικρότερες είναι οι απώλειες για όσους συνταξιοδοτούνται με 40 έτη ασφάλισης καθώς το 2014 η σύνταξη που αναλογεί είναι 1.260,18 ευρώ, για όποιον βγει στη σύνταξη το 2016 θα είναι 1.220 ευρώ, το 2020 στα 1.190 ευρώ, το 2022 στα 1.170 ευρώ και το 2026 στα 1.165 ευρώ​

ΜΝΗΜΟΝΙΑΚΑ ΚΑΛΑΝΤΑ

Καλήν ημέραν άρχοντες,

αν είναι ορισμός σας,

Χριστού την θείαν Γέννησιν

να πω στ' αρχοντικό σας.

Θα σας τα πω με κινητά,

email και sms

χάσαμε τα τρίγωνα

τις παιδικές φωνές.

-----------------------------

Χάθηκαν τα κάλαντα

ακόμη και οι κουτσούνες

ενα ωραίο παρελθόν

έμειναν οι στρούνες.

---------------

Καλήν  ημέρα άρχοντες

αν ειναι ορισμός σας,

η κρίση κι η κατάθλιψη

μπήκαν στ' αρχοντικό σας.

-------------------------------------------

Mας κλέβουν ολων τη ζωή

χωρίς δικαιολογία,

η κρίση λέει ευθύνεται

που δεν υπάρχει... μία.

---------------------------------------

Να πάνε αυτοί να... κουρευτούν

στης Μέρκελ το γινάτι,

πρέπει να αντιδράσουμε

για να μην κλείνουν μάτι.

--------------------------------

Να διώξουμε την τρόικα

να βρούμε την υγειά μας,

απο το πολύ το κούρεμα

χάσαμε τα... μαλιά μας.

----------------------------

Αντε να πάν στο διάολο

να δούμε άσπρη μέρα

'ετσι που καταντήσαμε

δεν πάει παραπέρα.

-------------------------------------

Σε εφεδρεία βάλτε τους

μας εχουνε τρελάνει

μαζί τους και τα κόμματα

που εχουνε πεθάνει.

----------------------------------

Χάθηκαν δώρα και μισθοί

χάθηκαν κι΄οι συντάξεις

παντού απογοήτευση

οπου και να κοιτάξεις.

-------------------------------

Φόροι, φέσια, ομόλογα

σπρέντ και αγωνία

θύματα οι νέοι μας

με τέτοια ανεργία.

-------------------------------
Ακόμη και στον ύπνο μας
το σοκ του μνημονίου
έφερε  παρενέργειες
δεν ... κάνει τσίου-τσίου.

------------------------------

Πάθος με τι-βι και κινητά

φεύγει η ζωή μας στις οθόνες

γύρω όλα ειναι μοναξιά

σμίξαν καλοκαίρια και χειμώνες.

Οι τράπεζες ληστεύουνε

με κάρτες και με δάνεια

δόσεις και επιτόκια

έφθασαν στα.. ουράνια.
-----------------------------------
Λαμόγια και δειλοί πολιτικοί

τη τσέπη τους έχουνε συμφέρον

γκρεμίζουν των παιδιών μας τη ζωή

κλέβουν απο τη σκέψη μας το μέλλον.

------------------------------------------------

Μνημόνια και θλίψη γενική

χρωστάμε και δεν φθάνουν οι συντάξεις

ακόμη και να δεις την ουρανό

κάμερες παντού οπου κοιτάξεις.

----------------------------------------

Χρόνια πολλά σας εύχομαι

κι ας πούμε  μια ευχή:

άμεσα η τρόικα

να πάει να... κουρευτεί!.