ΣΥΝΤΑΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΦΚΑ ΣΕ 15 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
(ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗΣ).
Στα 15 συνήθη ερωτήματα των ασφαλισμένων για την συνταξιοδότηση από τον ΕΦΚΑ απαντά το υπερ ταμείο σε ένα μίνι χρηστικό οδηγό σύνταξης.
Πάντως τονίζεται ότι με τον νόμο Κατρούγκαλου-για τον οποίο αναμένεται σύντομα η απόφαση του ΣτΕ- οι συντάξεις είναι ‘’ψαλιδισμένες’’ ενώ καταγράφεται και μεγάλος χρόνος αναμονής για την έκδοση της οριστικής σύνταξης.Επισημαίνεται ότι ο νόμος Κατρούγκαλου, επέφερε συνολικά 22 περικοπές στις νέες κύριες συντάξεις έως 30%(αιτήσεις από το Μάιο του 2016), στις επικουρικές, στα εφάπαξ,στα μερίσματα, στις συντάξεις χηρείας κ.α. , ενώ αύξησε και τις ασφαλιστικές εισφορές. Παράλληλα ο ίδιος νόμος δημιούργησε σοβαρές αδικίες και ανισότητες. Έτσι τα επίσημα στοιχεία καταδεικνύουν ότι με το νόμο Κατρούγκαλου καταγράφονται αδικίες σε βάρος ασφαλισμένων που καταβάλλουν μεγάλες εισφορές επί πολλά χρόνια, προς όφελος άλλων που έχουν μικρότερη ασφαλιστική συνεισφορά. Είναι χαρακτηριστικό ότι -συμφωνα με τα στοιχεία της ΠΟΣΕ-ΙΚΑ- εντοπίστηκε περίπτωση ασφαλισμένου με 11.604 ημερομίσθια, δηλαδή με σχεδόν 40 έτη ασφάλισης, ο οποίος πριν από το νόμο Κατρούγκαλου θα λάμβανε 1.843,95 ευρώ μικτά, ενώ με τον επανυπολογισμό της σύνταξής του, αυτή θα μειωθεί κατά 438,38 ευρώ, στα 1.405,57 ευρώ μικτά. Σε άλλη περίπτωση ασφαλισμένος με 11.875 ημερομίσθια προκύπτει διαφορά 378 ευρώ, δηλαδή από τα 1.949,16 ευρώ, η σύνταξη θα υποχωρήσει στα 1.571,16 ευρώ.
Οι 15 ερωτήσεις-απαντήσεις για τη συνταξιοδότηση από τον ΕΦΚΑ , εχουν ως εξής:
1:Τι σημαίνει «θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος»;
Θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος σημαίνει ότι ταυτόχρονα έχουν συμπληρωθεί τόσο οι ελάχιστες απαιτούμενες από τη συνταξιοδοτική νομοθεσία ημέρες ασφάλισης όσο και η ηλικία. Από την ημερομηνία κατά την οποία συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, το θεμελιωμένο δικαίωμα μπορεί να ασκηθεί με αίτηση συνταξιοδότησης, προκειμένου να χορηγηθεί η σύνταξη.
2.Oφείλω ασφαλιστικές εισφορές στον τ. ΟΑΕΕ. Με ποιες προϋποθέσεις μπορεί να μου χορηγηθεί σύνταξη, εθνική και ανταποδοτική;
Οι οφειλέτες του τ. ΟΑΕΕ μπορούν να συνταξιοδοτηθούν εφόσον οι οφειλές τους από ασφαλιστικές εισφορές δεν ξεπερνούν τις 20.000 ευρω (14.202 ευρω κεφάλαιο+τόκοι), οι οποίες παρακρατούνται από τη σύνταξη σε σαράντα μηνιαίες δόσεις. Το ποσό που τυχόν υπερβαίνει το παραπάνω όριο πρέπει να εξοφληθεί εντός δίμηνης προθεσμίας από την νόμιμη κοινοποίηση του εγγράφου περί οφειλής. Το ποσό που δύναται να παρακρατηθεί μπορεί να είναι μικρότερο του παραπάνω ορίου, ανάλογα με το ύψος του ποσού της σύνταξης και τη χρονική διάρκειά της (π.χ. σύνταξη αναπηρίας ή θανάτου). Εάν δεν είναι επιτρεπτό να χορηγηθεί σύνταξη λόγω οφειλής, δεν χορηγείται μόνο η εθνική σύνταξη.
3.'Εχω 8 χρόνια ασφάλισης στο τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ μόνο. Δικαιούμαι εθνική και ανταποδοτική σύνταξη;
Οι ασφαλισμένοι δικαιούνται εθνική και ανταποδοτική σύνταξη εφόσον έχουν τις ελάχιστες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης (για πλήρη σύνταξη σε ηλικία 67 ετών με 15 έτη ή 4.500 ημέρες ασφάλισης και για μειωμένη σύνταξη σε ηλικία 62 ετών, με τις ανωτέρω ημέρες ασφάλισης και ειδικές προϋποθέσεις ασφάλισης σύμφωνα με καταστατικές διατάξεις) και όχι μόνο επειδή ασφαλίστηκαν για κάποιο χρονικό διάστημα.
4.Πώς υπολογίζονται οι συντάξιμες αποδοχές;
Είναι το πηλίκο της διαίρεσης του συνόλου των αποδοχών ή του εισοδήματος του ασφαλισμένου για τα οποία καταβλήθηκαν εισφορές κλάδου σύνταξης από 01/01/2002 μέχρι και την παραμονή της αίτησης συνταξιοδότησης διά του συνολικού χρόνου ασφάλισης της ίδιας περιόδου.
5.Δεν έχω χρόνο ασφάλισης ή έχω λίγο χρόνο ασφάλισης από το 2002 και μετά. Πώς υπολογίζεται η ανταποδοτική σύνταξη;
Αν δεν υπάρχει χρόνος ασφάλισης (πραγματικός, πλασματικός, χρόνος προαιρετικής ασφάλισης ή άλλος που λογίζεται ως συντάξιμος), τουλάχιστον πέντε ετών από την 1.1.2002 έως και την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης, τότε για τον υπολογισμό των συντάξιμων αποδοχών αναζητείται χρόνος ασφάλισης (πραγματικός, πλασματικός, χρόνος προαιρετικής ή άλλος που λογίζεται ως συντάξιμος) και κατά το πριν την 1.1.2002 χρονικό διάστημα και μέχρι τη συμπλήρωση έως πέντε ετών ασφάλισης (εγκύκλιος ΕΦΚΑ 47/2017).
6.Μητέρα, ασφαλισμένη ως μισθωτή πριν από την 1/1/1993, με τουλάχιστον 5.500 ημέρες ασφάλισης μέχρι το τέλος του 2010 και παιδί που ενηλικιώθηκε μετά τη συμπλήρωση των 5.500 ημερών, σε ποια ηλικία μπορεί να πάρει πλήρη ή μειωμένη σύνταξη;
Επειδή έχει κατοχυρώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης με τις προϋποθέσεις του 2010, μετά την ισχύ του ν. 4336/2015, δικαιούται να λάβει σύνταξη πλήρη ή μειωμένη στο όριο ηλικίας του ν. 4336/2015 που αντιστοιχεί στο έτος κατά το οποίο συμπλήρωσαν το κατοχυρωμένο όριο ηλικίας. Παράδειγμα: Το 2010 κατοχυρώθηκε το όριο ηλικίας των 50 ετών για μειωμένη σύνταξη και η ηλικία αυτή συμπληρώνεται το 2016. Χορηγείται μειωμένη σύνταξη σε ηλικία 56 ετών και 9 μηνών.
7.Για να χορηγηθεί μειωμένη σύνταξη σε μητέρα ανηλίκου, πρέπει να υπάρχει εργασία την τελευταία πενταετία με 100 ημέρες κάθε χρόνο;
Για τη χορήγηση μειωμένης σύνταξης με τις διατάξεις των μητέρων ανηλίκων τέκνων δεν απαιτείται εργασία την τελευταία πενταετία
8.Για να χορηγηθεί μειωμένη σύνταξη λόγω γήρατος σε μισθωτό με 10.500 ημέρες ασφάλισης από τις οποίες 7.500 στα βαρέα, πρέπει να εργάζεται τα τελευταία πέντε χρόνια και να έχει 100 ημέρες ασφάλισης κάθε χρόνο;
Για να χορηγηθεί μειωμένη σύνταξη με το συγκεκριμένο χρόνο ασφάλισης δεν απαιτούνται 100 ημέρες εργασίας τα τελευταία χρόνια.
9.Μισθωτός ασφαλισμένος για πρώτη φορά πριν από την 1/1/1993, που είχε συμπληρώσει 4.500 ημέρες ασφάλισης και το 60ό έτος της ηλικίας του την 31/12/2012 με συνεχή ασφάλιση τα τελευταία 5 χρόνια, πότε δικαιούται μειωμένη σύνταξη;
Εφόσον στις 31/12/2010 είχε θεμελιώσει δικαίωμα για τη λήψη μειωμένης σύνταξης, μπορεί να το ασκήσει οποτεδήποτε χωρίς να απαιτείται να έχει συμπληρώσει το 62ο έτος της ηλικίας του. Απαραίτητη προϋπόθεση, όμως, είναι η πραγματοποίηση 100 τουλάχιστον ημερών ασφάλισης την τελευταία πενταετία πριν από το έτος υποβολής της αίτησης για συνταξιοδότηση ή πριν από το έτος συμπλήρωσης του 60ού έτους της ηλι
10.Ο χρόνος συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας από το τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ μπορεί να ληφθεί υπόψη για τη χορήγηση σύνταξης λόγω γήρατος;
Ο χρόνος κατά τον οποίο ο ασφαλισμένος έλαβε σύνταξη αναπηρίας συνυπολογίζεται για τη συμπλήρωση των ελάχιστων προϋποθέσεων που απαιτούνται για τη συνταξιοδότηση λόγω γήρατος.
11.Έχω συνταξιοδοτηθεί για δύο χρόνια λόγω γήρατος με σκλήρυνση κατά πλάκας, και έληξε η σύνταξή μου. Δικαιούμαι παράταση μέχρι να περάσω από υγειονομική επιτροπή;
Έχετε δικαίωμα να λαμβάνετε για έξι ακόμα μήνες το ποσό που σας είχε χορηγηθεί, εφόσον το ποσοστό αναπηρίας με το οποίο συνταξιοδοτηθήκατε ήταν τουλάχιστον 67%. Το ίδιο δικαίωμα έχουν και όσοι συνταξιοδοτήθηκαν λόγω γήρατος για ορισμένο χρονικό διάστημα με ειδικές διατάξεις, δηλαδή: οι τυφλοί, οι παραπληγικοί-τετραπληγικοί, οι πάσχοντες από μεσογειακή ή δρεπανοκυτταρική ή μικροδρεπανοκυτταρική αναιμία ή από νεφρική ανεπάρκεια ή από αιμορροφιλία τύπου Α ή Β ή από σκλήρυνση κατά πλάκας ή από κυστική ίνωση ή μόνιμη ορθοκυστική διαταραχή, όσοι έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση συμπαγών οργάνων ή μυελού των οστών καθώς και όσοι έχουν υποστεί ακρωτηριασμούς στα άνω και κάτω άκρ
12.Έχω ασφαλιστεί διαδοχικά στον τ. ΟΑΕΕ και στο τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ. Από ποιο φορέα θα συνταξιοδοτηθώ;
Η σύνταξη θα χορηγηθεί από τον ΕΦΚΑ, με όλο το χρόνο ασφάλισης που έχει πραγματοποιηθεί στους δύο φορείς, λαμβάνοντας υπόψη τις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης.
13.Ποιο είναι το ποσό της προσωρινής σύνταξης λόγω γήρατος;
Η προσωρινή σύνταξη κυμαίνεται από 384,00 € έως 768,00 € και μειώνεται αν η σύνταξη που θα χορηγηθεί είναι μειωμένη λόγω ορίου ηλικίας. Όταν η αίτηση συνταξιοδότησης υποβάλλεται ηλεκτρονικά η προσωρινή σύνταξη λόγω γήρατος υπολογίζεται στο 80% του ποσού της οριστικής σύνταξης, όπως διαμορφώνεται σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 4387/2016. Στην περίπτωση χορήγησης μειωμένης σύνταξης λόγω γήρατος, το ποσό μειώνεται αναλόγως
14.Ποιο είναι το ποσό της εθνικής σύνταξης λόγω γήρατος;
Το πλήρες ποσό της εθνικής σύνταξης είναι 384,00 € (τουλάχιστον 20 έτη ασφάλισης και 40 έτη μόνιμης και νόμιμης διαμονής στην Ελλάδα πριν από την αίτηση συνταξιοδότησης για τη χορήγηση σύνταξης λόγω γήρατος).
Το ποσό της εθνικής σύνταξης μειώνεται ως εξής:
α) 2% για κάθε έτος που υπολείπεται των 20 ετών ασφάλισης και μέχρι τα 15 έτη ασφάλισης, οπότε ανέρχεται σε 345,60 ευρώ.
β) 1/40 για κάθε έτος που υπολείπεται των 40 ετών μόνιμης και νόμιμης διαμονής και
γ) στις περιπτώσεις καταβολής μειωμένης σύνταξης λόγω γήρατος (6% για κάθε έτος που υπολείπεται του ορίου ηλικίας πλήρους συνταξιοδότησης, κατ’ ανώτατο 30%) ή μειωμένης σύνταξης λόγω αναπηρίας. Εξαιρούνται όσοι συνταξιοδοτούνται λόγω γήρατος με αιτία την αναπηρία, οι οποίοι δικαιούνται το πλήρες ποσό της εθνικής σύνταξης (384 ευρω).
Το ποσό της εθνικής σύνταξης μειώνεται ως εξής:
α) 2% για κάθε έτος που υπολείπεται των 20 ετών ασφάλισης και μέχρι τα 15 έτη ασφάλισης, οπότε ανέρχεται σε 345,60 ευρώ.
β) 1/40 για κάθε έτος που υπολείπεται των 40 ετών μόνιμης και νόμιμης διαμονής και
γ) στις περιπτώσεις καταβολής μειωμένης σύνταξης λόγω γήρατος (6% για κάθε έτος που υπολείπεται του ορίου ηλικίας πλήρους συνταξιοδότησης, κατ’ ανώτατο 30%) ή μειωμένης σύνταξης λόγω αναπηρίας. Εξαιρούνται όσοι συνταξιοδοτούνται λόγω γήρατος με αιτία την αναπηρία, οι οποίοι δικαιούνται το πλήρες ποσό της εθνικής σύνταξης (384 ευρω).
15.Θα λάβω σύνταξη λόγω γήρατος σε μικρότερο όριο ηλικίας από το πλήρες. Θα μειωθεί η εθνική σύνταξη;
Όταν χορηγείται μειωμένη σύνταξη λόγω γήρατος σε μικρότερο όριο ηλικίας από το πλήρες, μειώνεται το ποσό της εθνικής σύνταξης κατά 6% για κάθε έτος που υπολείπεται του πλήρους, με ανώτατο ποσοστό 30%, ενώ το ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης χορηγείται σύμφωνα με τους κανόνες υπολογισμού, χωρίς μείωση.
