ΟΙ 3 ΛΥΣΕΙΣ -ΣΩΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΦΕΙΛΕΤΕΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΕΦΚΑ-ΚΕΑΟ
Σε τραγικό αδιέξοδο βρίσκονται εκατοντάδες χιλιάδες οφειλέτες προς τον ΕΦΚΑ-ΚΕΑΟ οι οποίοι αδυνατούν να ρυθμίσουν τις οφειλές τους.Ηδη στα 52.426.469.266 ευρώ (σχεδόν 1/4 του ελληνικού ΑΕΠ) εκτοξεύτηκαν οι οφειλές στο ΚΕΑΟ/ΕΦΚΑ το β’ τρίμηνο του 2026 από 51.786.380.783 ευρώ που ήταν το α’ τρίμηνο 2026.
Τα τελευταία επίσημα στοιχεία του ΚΕΑΟ/ΕΦΚΑ για τις οφειλές των ελεύθερων επαγγελματιών και αγροτών είναι άκρως ανησυχητικά. Κυρίως οι ελεύθεροι επαγγελματίες, αλλά και οι αγρότες, οφείλουν στον ΕΦΚΑ ποσό σχεδόν ίσο με το 1/4 του ελληνικού ΑΕΠ!
Οι επιλογές που έχουν οι οφειλέτες για να ρυθμίσουν τα χρέη τους, είναι οι παρακάτω :
1.ΠΑΡΑΓΡΑΦΗ ΟΦΕΙΛΩΝ :Η παραγραφή για χρέη προς τα ασφαλιστικά ταμεία (ΚΕΑΟ) είναι πλέον διπλή. Υπενθυμίζεται πως η παραγραφή για χρέη στα Ταμεία με απόφαση του ΣτΕ μειώθηκε στα 10 έτη από 20έτη που ήταν αρχικά. Αυτό αφορούσε χρέη που βεβαιώθηκαν μετά το 2016 και με τον Νόμο 4997/2022. Εν συνεχεία η παραγραφή χρεών έπεσε στην 5ετία από το 2026 και μετά, ενώ προηγουμένως ήταν 10έτη.
Συνεπώς, ο χρόνος παραγραφής πέφτει στην 5ετία για τις οφειλές που θα βεβαιωθούν για πρώτη φορά από την 1η Ιανουαρίου του 2026 και μετά και οι απαιτήσεις του ΕΦΚΑ διαμορφώνονται με τον παρακάτω τρόπο.Αναλυτικά:
• Η παραγραφή ισχύει από την 1η Ιανουαρίου του 2032 για οφειλή από εισφορές της περίοδου 1/2026 -12/2026.
• Η παραγραφή ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2033 για οφειλή από εισφορές της περίοδυ 1/2027- 12/2027.
Μάλιστα οι ασφαλισμένοι ελεύθεροι επαγγελματίες, αγρότες και αυτοαπασχολούμενοι με οφειλές μπορούν να υποβάλουν αίτηση για εξέταση παραγραφής οφειλών με βάση τον Νόμο 4997/2022.
Η παραγραφή της αξίωσης του ΕΦΚΑ για είσπραξη οφειλών από ασφαλιστικές εισφορές γίνεται ύστερα από 10 έτη. Η προθεσμία αυτή αρχίζει από την πρώτη ημέρα του επόμενου έτους της γέννησης της οφειλής και ολοκληρώνεται μόλις συμπληρωθούν τα 10 έτη.
Αξίζει να σημειωθεί πως πενταετής έγινε η παραγραφή οφειλών από την 1η Ιανουαρίου του 2026. Αυτό αφορά τις νέες οφειλές που έχουν δημιουργηθεί προς τον e-ΕΦΚΑ , δηλαδή στα ασφαλιστικά ταμεία για εισφορές που “γεννήθηκαν” από το 2026 και μετά, ενώ οι παλαιότερες οφειλές (πριν από το 2026) υπόκεινται σε 10 ετή παραγραφή.
Ωστόσο αυτό δεν ισχύει αν διακοπεί η παραγραφή με ειδοποίηση από τον ΕΦΚΑ, καθώς το χρονικό όριο αρχίζει από την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους από την παροχή της εργασίας / υπηρεσίας.
Πάντως στα 10 έτη παραγραφής παραμένει το όριο για παλαιές οφειλές που έχουν δημιουργηθεί έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2025, ακόμα και αν γίνει βεβαίωση οφειλών μετά την έναρξη εφαρμογής του νέου κανόνα.
Εάν μια οφειλή δημιουργηθεί και βεβαιωθεί ως ληξιπρόθεσμη το 2026, τότε η παραγραφή της θα γίνει στις αρχές του 2032 – δηλαδή 5 χρόνια μετά την πρώτη ληξιπρόθεσμη ημερομηνία. Αυτό γίνεται λόγω της μείωσης της παραγραφής. Σε περίπτωση που η παραγραφή ήταν 10ετής, τότε η ίδια οφειλή θα ήταν ενεργή έως το 2037.
Εάν όμως οι υπηρεσίες αναζητήσουν μια οφειλή μέσα στη πενταετία, τότε γίνεται ανανέωση της περιόδου παραγραφής για επιπλέον 5 χρόνια από τη στιγμή που θα αποσταλεί το ειδοποιητήριο. Υπενθυμίζεται πως η παραγραφή αφορά τις ασφαλιστικές εισφορές των εργοδοτών, των ελεύθερων επαγγελματιών, των αυτοτελώς απασχολουμένων και των αγροτών.
Οι κινήσεις που διακόπτουν συνήθως την παραγραφή είναι οι εξής:
• Όταν ο οφειλέτης καταβάλει είτε ποσά έναντι της εκτός ρύθμισης οφειλής του είτε δόσεων ρύθμισης, αφού προηγουμένως έχει υποβάλει τη σχετική αίτηση ή έχει ληφθεί κάποια απόφαση ρύθμισης.
• Όταν εγγράφεται το ΚΕΑΟ στο οικείο Ειρηνοδικείο / Υποθηκοφυλακείο / Κτηματολόγιο κατάσχεσης κινητής – ακίνητης περιουσίας εις χείρας του οφειλέτη είτε με την επίδοση σε τρίτο είτε σε πιστωτικό ίδρυμα κατάσχεσης απαίτησης εις χείρας του.
• Όταν εγγράφεται το ΚΕΑΟ στο οικείο Υποθηκοφυλακείο / Κτηματολόγιο υποθήκης επί ακίνητου περιουσιακού στοιχείου του οφειλέτη για τη διασφάλιση της απαίτησης (οφειλής).
• Όταν γίνεται επίδοση (μετά την 1/1/2015) από το ΚΕΑΟ στον οφειλέτη της προβλεπόμενης από τον ΚΕΔΕ ατομικής ειδοποίησης περί έναρξης της αναγκαστικής εις βάρος του εκτέλεσης.
• Όταν γίνεται επίδοση στον αρμόδιο υπάλληλο του πλειστηριασμού (συμβολαιογράφος) αναγγελίας του ΚΕΑΟ για την κατάταξη της απαίτησης (οφειλής) στον πίνακα κατάταξης του πλειστηριασμού.
• Όταν γίνεται επίδοση στον σύνδικο της πτώχευσης αναγγελίας του ΚΕΑΟ για την κατάταξη της απαίτησης (οφειλής) στον πίνακα διανομής της πτώχευσης.
Σύμφωνα με τον υφιστάμενο νόμο, η παραγραφή αρχίζει από την 1η Ιανουαρίου του έτους που ακολουθεί το έτος στο οποίο παρασχέθηκε η εργασία / υπηρεσία που υπάγεται στην υποχρεωτική ασφάλιση.
Εάν περάσουν 10 χρόνια για οφειλές που “γεννήθηκαν” πριν από το 2026, δηλαδή εάν παρέλθει η 31η Δεκεμβρίου του δέκατου έτους μετά το έτος στο οποίο παρασχέθηκε η εργασία / υπηρεσία, χωρίς ο ασφαλισμένος (ή ο εργοδότης) να έχει ειδοποιηθεί με κάποιον τρόπο για την οφειλή του, τότε αυτή θα παραγραφεί.
Διευκρινίζεται πως δεν «σβήνονται» οι οφειλές του υπόχρεου που δεν καταβάλλονται μέσα στη δεκαετία. Και αυτό διότι γίνεται διακοπή της παραγραφής κάθε φορά που ο ασφαλισμένος ειδοποιείται ότι οφείλει ασφαλιστικές εισφορές. Εδώ η δεκαετία αρχίζει ξανά από την ημέρα της ειδοποίησης.
2. ΝΕΑ ΡΥΘΜΙΣΗ 72 ΔΟΣΕΩΝ:
Στη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων προς τον ΕΦΚΑ μπαίνουν σοβαροί περιορισμοί, αφήνοντας εκτός χιλιάδες οφειλέτες λόγω υψηλού επιτοκίου και προσαυξήσεων. Οι οφειλές προς το ΚΕΑΟ και τον ΕΦΚΑ έχουν εκτοξευθεί σε επίπεδα που προκαλούν έντονη ανησυχία.Η εικόνα αυτή αποτυπώνει τη δραματική επιβάρυνση που υφίστανται, κυρίως οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αγρότες, οι οποίοι αδυνατούν να ανταποκριθούν στις συνεχώς αυξανόμενες υποχρεώσεις τους.
Η επαναφορά της ρύθμισης των 72 δόσεων προς τον ΕΦΚΑ, αφορά οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως τον Δεκέμβριο του 2023 και αυξάνει τον αριθμό των δόσεων από 24 σε 72, μειώνοντας θεωρητικά τη μηνιαία επιβάρυνση.
Η βασική προϋπόθεση για την ένταξη είναι η τακτοποίηση των νεότερων οφειλών , γεγονός που ήδη λειτουργεί ως φίλτρο για πολλούς ασφαλισμένους που συνεχίζουν να συσσωρεύουν χρέη.
Παρά ταύτα, το βασικό πρόβλημα της ρύθμισης δεν είναι μόνο οι προϋποθέσεις ένταξης, αλλά κυρίως το κόστος εξυπηρέτησης της οφειλής. Το επιτόκιο που φτάνει το 5,84% θεωρείται υψηλό για τα οικονομικά δεδομένα των περισσότερων μη μισθωτών, ειδικά σε ένα περιβάλλον αυξημένων εισφορών και περιορισμένης ρευστότητας. Στην πράξη, το επιτόκιο αυτό “φουσκώνει” σημαντικά το τελικό ποσό που θα κληθούν να καταβάλουν οι Οφειλέτες, καθιστώντας τη ρύθμιση λιγότερο ελκυστική.
Την ίδια στιγμή, δεν προβλέπεται ουσιαστική περικοπή των προσαυξήσεων και των πρόσθετων τελών, τα οποία αποτελούν σημαντικό μέρος του συνολικού χρέους. Είναι χαρακτηριστικό ότι μεγάλο ποσοστό της αύξησης των οφειλών προέρχεται ακριβώς από αυτές τις επιβαρύνσεις. Έτσι, ακόμη και με περισσότερες δόσεις, η βάση της οφειλής παραμένει υψηλή, περιορίζοντας τα οφέλη της ρύθμισης.
3.ΕΞΩΔΙΚΑΣΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ :Στον εξωδικαστικό μηχανισμό εντάσσονται πλέον και χρέη άνω των 5.000 ευρώ προς τον ΕΦΚΑ ή και προς το Δημόσιο αλλά και τράπεζες. Είναι η ρύθμιση που συμφέρει όσους έχουν πολλαπλές οφειλές σε ταμεία, Δημόσιο και πιστωτικά ιδρύματα. Η ένταξη προϋποθέτει άνοιγμα τραπεζικού λογαριασμού και υποθήκη ή και ρευστοποίηση περιουσιακών στοιχείων εφόσον κριθεί αναγκαίο για την μείωση της οφειλής. Οι δόσεις μπορούν να φτάσουν και τις 240.
Στον εξωδικαστικό μηχανισμό, ως προς τον ΕΦΚΑ, απώλεια της ρύθμισης επέρχεται εάν δεν καταβληθεί ποσό που υπερβαίνει την αξία τριών μηνιαίων δόσεων. Επίσης, η ρύθμιση χάνεται εάν το συνολικό ποσό που βρίσκεται σε καθυστέρηση υπερβαίνει το 3% του συνολικά οφειλόμενου ποσού.
Τονίζεται ότι η ρύθμιση μπορεί να χαθεί εάν οφειλές που δεν περιλαμβάνονται στη σύμβαση δεν εξοφληθούν ή δεν τακτοποιηθούν νόμιμα. Για οφειλές που είχαν καταστεί ληξιπρόθεσμες πριν από τη σύναψη της σύμβασης προβλέπεται προθεσμία 90 ημερών, ενώ για οφειλές που καθίστανται ληξιπρόθεσμες μετά τη σύναψη της σύμβασης ισχύει προθεσμία 60 ημερών από τη λήξη της νόμιμης προθεσμίας πληρωμής.
Επισημαίνεται ότι απώλεια της ρύθμισης μπορεί να επέλθει εάν δεν υποβληθεί η προβλεπόμενη Α.Π.Δ. μέσα σε τρεις μήνες από την παρέλευση της προθεσμίας υποβολής. Το ίδιο ισχύει σε περιπτώσεις αίτησης πτώχευσης, δήλωσης αναστολής πληρωμών ή άλλης διαδικασίας αφερεγγυότητας που αφορά τον οφειλέτη. Η ρύθμιση μπορεί να χαθεί εάν αποδειχθεί ότι η σύμβαση βασίστηκε, άμεσα ή έμμεσα, σε ανακριβείς ή ελλιπείς δηλώσεις ή στοιχεία που υπέβαλε ο οφειλέτης ή μέλη της οικογένειάς του κατά τη διαδικασία.
Διευκρινίζεται ότι οι χρηματικές απαιτήσεις του οφειλέτη έναντι του ασφαλιστικού φορέα μπορούν να συμψηφιστούν με τις οφειλές του, μέχρι το ύψος της οφειλής, με τα ποσά να εξοφλούν κατά προτεραιότητα τις τελευταίες δόσεις της ρύθμισης. Αντίστοιχα, επιστροφές Φ.Π.Α. και φόρου εισοδήματος μπορούν να συμψηφιστούν με ρυθμισμένες ασφαλιστικές οφειλές, μέχρι ποσού που αντιστοιχεί σε 1/7 των εναπομεινασών δόσεων, επίσης με προτεραιότητα στις τελευταίες δόσεις.


