Διπλή νομοθετική ρύθμιση για την προστασία των συντάξεων χηρείας ετοιμάζει το υπουργεiο Εργασίας και παρουσιάζουν ‘ΤΑ ΝΕΑ’.‘
‘’Δεν θα κόψουμε συντάξεις, ούτε θα ζητήσουμε αναδρομικά από τους συνταξιούχους χηρείας’’, τονίζει με κατηγορηματικό τρόπο η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας.
Η διπλή ρύθμιση- νομοθετική «ασπίδα» για να μπει τέλος σε περικοπές και αναδρομικές απαιτήσεις-αναμένεται να ενταχθεί στο νέο μίνι ασφαλιστικό νομοσχέδιο, το οποίο θα περιλαμβάνει και διατάξεις για τη βελτίωση της λειτουργίας των επαγγελματικών ταμείων, επιχειρώντας να κλείσει μια εκκρεμότητα που παραμένει ανοιχτή εδώ και χρόνια για χιλιάδες δικαιούχους.
Η ανάγκη για παρέμβαση προέκυψε μετά από δικαστικές εξελίξεις και ειδικότερα από απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία επανέφερε στο προσκήνιο τον κανόνα της «μίας εθνικής σύνταξης ». Η εξέλιξη αυτή δημιούργησε ανησυχία για πιθανές μειώσεις που θα μπορούσαν να φτάσουν έως και τα 350 ευρώ τον μήνα, αλλά και για ενδεχόμενες αναδρομικές απαιτήσεις.
Επισημαίνεται ότι το σημερινό καθεστώς στις συντάξεις χηρείας διαμορφώθηκε κυρίως από τις αλλαγές που έφεραν οι ασφαλιστικοί νόμοι των τελευταίων ετών.Ο νόμος 4387/2016, γνωστός ως νόμος Κατρούγκαλου, είχε μειώσει τη σύνταξη χηρείας στο 50% της σύνταξης του θανόντος και προέβλεπε περαιτέρω μείωση στο 25% μετά την πρώτη τριετία, εφόσον ο δικαιούχος εργαζόταν ή λάμβανε δική του σύνταξη.Αργότερα, ο νόμος 4670/2020, γνωστός ως νόμος Βρούτση, αύξησε το ποσοστό από το 50% στο 70%, χωρίς όμως να καταργήσει τους λόγους περικοπής μετά την τριετία.Έτσι παρέμεινε ανοιχτό το ενδεχόμενο μείωσης από το 70% στο 35% για χιλιάδες συνταξιούχους χηρείας.Οι περικοπές εφαρμόστηκαν κυρίως σε περίπου 11.500 χήρες του Δημοσίου στις αρχές του 2020.
Όταν επιχειρήθηκε να εφαρμοστεί το ίδιο μέτρο σε συντάξεις χηρείας του ιδιωτικού τομέα, τα ποσά που είχαν παρακρατηθεί επιστράφηκαν άμεσα.Το αποτέλεσμα ήταν να δημιουργηθεί ένα σύστημα δύο ταχυτήτων, με σημαντικές αποκλίσεις ανάμεσα σε συνταξιούχους που βρίσκονται ουσιαστικά στην ίδια κατάσταση.
Επισημαίνεται ότι οι ρυθμίσεις που επεξεργάζεται το υπουργείο Εργασίας κινούνται σε δύο βασικούς πυλώνες.
Ο πρώτος πυλώνας των αλλαγών αφορά την πλήρη κατάργηση των αναδρομικών περικοπών στις συντάξεις χηρείας που προβλέπονταν αλλά δεν επιβλήθηκαν τελικά μετά το 2019.Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται περίπου 118.000 συνταξεις χηρείας εκ των οποίων περίπου 60.000 έχουν απονεμηθεί μετά τον Μάιο του 2016 και περίπου 58.000 αφορούν παλαιότερες περιπτώσεις.
Ο δεύτερος αφορά τις περιπτώσεις συνταξιούχων χηρείας του Δημοσίου που υπέστησαν μειώσεις έως και 50% μετά την παρέλευση της τριετίας.Το σχέδιο προβλέπει επαναφορά των ποσών στο 70% της σύνταξης του θανόντος αντί του 35% που λαμβάνουν σήμερα αρκετοί επιζώντες σύζυγοι.Παράλληλα εξετάζεται η επιστροφή των περικοπών είτε μέσω δόσεων είτε μέσω συμψηφισμών με φορολογικές υποχρεώσεις, όπως για παράδειγμα μείωση φόρου εισοδήματος.Η συγκεκριμένη κατηγορία αφορά περίπου 11.500 συνταξιούχους χηρείας του Δημοσίου, στους οποίους εφαρμόστηκαν μειώσεις από το 2019 και μετά.Αντίθετα, στον ιδιωτικό τομέα οι αντίστοιχες περικοπές ουσιαστικά δεν εφαρμόστηκαν ποτέ σε μεγάλη κλίμακα.
Σύμφωνα με πληροφοριες παράλληλα εξετάζεται ένα νέο μοντέλο εφαρμογής των περικοπών ώστε να περιοριστούν οι αδικίες.
Ένα από τα βασικά σενάρια προβλέπει ότι θα συνεχίσουν να καταβάλλονται ακέραιες οι δύο εθνικές συντάξεις σε περιπτώσεις όπου ένας συνταξιούχος λαμβάνει δική του σύνταξη γήρατος και παράλληλα σύνταξη χηρείας.
Σε αυτό το ενδεχόμενο, οι περικοπές θα περιορίζονται μόνο σε πιο σύνθετες περιπτώσεις, όπως όταν ο ίδιος συνταξιούχος λαμβάνει δύο κύριες συντάξεις από προσωπικό ασφαλιστικό δικαίωμα και επιπλέον σύνταξη χηρείας.
Για να εφαρμοστεί ένα τέτοιο μοντέλο, θα πρέπει να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο ορίζεται η «σώρευση συντάξεων».
Το σενάριο που εξετάζεται είναι να θεωρείται σώρευση μόνο η άθροιση συντάξεων που προκύπτουν από ατομικό ασφαλιστικό δικαίωμα και όχι οι συντάξεις που μεταβιβάζονται λόγω θανάτου, όπως συμβαίνει με τις συντάξεις χηρείας.
Αυξήσεις και αναδρομικά εως 7.800 ευρώ αναμένεται να λάβουν
δικαιούχοι συντάξεων χηρείας του Δημοσίου, μετά από απόφαση του Ελεγκτικού
Συνεδρίου που δικαιώνει επιζώντες συζύγους για τον τρόπο υπολογισμού των
παροχών τους.Το ανώτατο δικαστήριο αποφάσισε ότι οι συντάξεις χηρείας που
απονεμήθηκαν από τις 13 Μαΐου 2016 έως τις 30 Απριλίου 2019 θα έπρεπε να
υπολογιστούν στο 50% της αρχικής σύνταξης που λάμβανε ο θανών σύζυγος.Ωστόσο,
κατά την περίοδο αυτή ο ΕΦΚΑ υπολόγιζε τη σύνταξη χηρείας με βάση το 50% ενός
επανυπολογισμένου και μειωμένου ποσού σύνταξης, γεγονός που οδήγησε σε
χαμηλότερες καταβολές προς τους δικαιούχους.
Οι διαφορές που προκύπτουν από τον λανθασμένο υπολογισμό εκτιμάται ότι
κυμαίνονται από περίπου 4.000 έως και 7.800 ευρώ ανά περίπτωση, ανάλογα με το
ύψος της αρχικής σύνταξης και τη διάρκεια καταβολής της.
Ειδικοί στην κοινωνική ασφάλιση τονίζουν ότι τα αναδρομικά για τις
συνταξεις χηρείας ,προέρχονται από λανθασμένους υπολογισμούς των ποσών που
αποδόθηκαν στους δικαιούχους από τον Μάιο του 2016 ως τον Απρίλιο του 2019,
δηλαδή για 3 έτη.Οι πληρωμές αφορούν χήρες του Δημοσίου που προσέφυγαν στο
Ελεγκτικό Συνέδριο και δικαιώθηκαν με αναδρομικές αυξήσεις για το διάστημα
2016-2019
Θα πρέπει να τονιστεί ότι ο ΕΦΚΑ έχει ήδη αναγνωρίσει την υποχρέωση
συμμόρφωσης με τη δικαστική απόφαση και αναμένεται να προχωρήσει στην καταβολή
των αντίστοιχων αναδρομικών ποσών στους δικαιούχους.
Η απόφαση αφορά αποκλειστικά συντάξεις χηρείας που εκδόθηκαν μετά την έναρξη
ισχύος του νόμου 4387/2016 (νόμος Κατρούγκαλου) και πριν από την εφαρμογή του
νόμου 4611/2019.
Κατά το συγκεκριμένο διάστημα, οι επιζώντες σύζυγοι λάμβαναν το 50% μιας
μειωμένης σύνταξης, αντί του 50% της αρχικής σύνταξης που εισέπραττε ο θανών.
Με τον νόμο 4611/2019 αυξήθηκε το ποσοστό της σύνταξης χηρείας από το 50% στο
70% της σύνταξης του θανόντος ασφαλισμένου.
Η αύξηση αυτή εφαρμόστηκε από την ημερομηνία ψήφισης του νόμου και μετά, χωρίς
να προβλέπεται αναδρομική ισχύς για τις παλαιότερες περιπτώσεις.
Η υπόθεση με τις άδικες περικοπές στις συντάξεις χηρείας του Δημοσίου κερδήθηκε
στο Ελεγκτικό Συνέδριο, ύστερα από προσφυγή του Συλλόγου ΑΞΙΑ, με χιλιάδες μέλη
δικαιούχων συντάξεων χηρείας του Δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα.
Η απόφαση αποτελεί πιλότο για όλες τις συντάξεις χηρείας που απονεμήθηκαν
επίσης στο διάστημα 2016-2019 με το 50% της επανυπολογισμένης σύνταξης
θανόντος, ενώ θα έπρεπε να είναι στο 50% της αρχικής σύνταξης, που ήταν
υψηλότερη από την επανυπολογισμένη.
Ο ΕΦΚΑ διευκρινίζει ότι η συγκεκριμένη δικαστική απόφαση αφορά αποκλειστικά τις
συντάξεις που απονεμήθηκαν στο επίμαχο διάστημα και ότι θα προχωρήσει στις
απαραίτητες ενέργειες για την εφαρμογή της.Παράλληλα, επισημαίνει ότι για όλες
τις περιπτώσεις μεταβίβασης συντάξεων λόγω θανάτου εφαρμόζονται οι διατάξεις
των νόμων 4387/2016 και 4611/2019, οι οποίοι καθιέρωσαν ενιαίους κανόνες για το
σύστημα κοινωνικής ασφάλισης.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------
γραφημα
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΧΗΡΑΣ ΓΙΑ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΩΝ
Χήρα συνταξιούχος του Δημοσίου έπαιρνε σύνταξη χηρείας 769,51 ευρώ τον
μήνα από 1/7/2016 ως 30/4/2019, ενώ έπρεπε να λάβει 978 ευρώ. Συνολικά, στα 3
χρόνια (2016-2019), πήρε 26.163 ευρώ, ενώ έπρεπε να πάρει 33.252 ευρώ. Ο ΕΦΚΑ
θα της καταβάλει τη διαφορά για το επίμαχο διάστημα, με αναδρομικά 7.089 ευρώ.
----------------------------------------------------------
Η ΠΛΗΡΩΜΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ ΙΟΥΛΙΟΥ
Οι ημερομηνίες πληρωμής των συντάξεων Ιουλίου ανακοινώθηκαν από τον
ΕΦΚΑ .Ακολουθούν τον κανόνα του διαχωρισμού μεταξύ Μισθωτών και Μη
Μισθωτών και διαμορφώνονται ως ακολούθως:
-Την Πέμπτη, 25 Ιουνίου 2026 θα καταβληθούν οι κύριες συντάξεις από τα
τέως ταμεία Μη Μισθωτών ΟΑΕΕ, ΟΓΑ και ΕΤΑΑ, οι κύριες συντάξεις που
απονεμήθηκαν από τη σύσταση του ΕΦΚΑ και μετά, με τον ν.4387/2016, μέσω του
ΟΠΣ-ΕΦΚΑ (συνταξιούχοι Μισθωτοί & Μη Μισθωτοί από 1.1.2017 και έπειτα) και
όλες οι επικουρικές συντάξεις του ιδιωτικού τομέα (Μη Μισθωτών και Μισθωτών).
-Τη Δευτέρα, 29 Ιουνίου 2026 θα καταβληθούν οι κύριες συντάξεις των τέως
Ταμείων Μισθωτών [ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, τραπεζών, ΟΤΕ, ΔΕΗ, ΛΟΙΠΩΝ ΕΝΤΑΣΣΟΜΕΝΩΝ (ΤΣΕΑΠΓΣΟ,
ΤΣΠ-ΗΣΑΠ), ΝΑΤ, ΕΤΑΤ και ΕΤΑΠ-ΜΜΕ] καθώς και οι κύριες και οι επικουρικές
συντάξεις του Δημοσίου.




