ΗΛΙΑΣ ΠΑΝ.ΓΕΩΡΓΑΚΗΣ

                        ΟΙ ΜΠΟΥΡΑΝΕΛΟΙ

 ΟΙ ΜΠΟΥΡΑΝΕΛΟΙ(ΜΠΡΑΝΕΛΟΙ)

''....Κι όταν θα έρθει

το πρωί,

των μπουρανέλλων

η φυλή,

θα σου μιλήσει,

έλα στο 'Πάνθεον '

κι εσύ,

κλείσε στη μνήμη

τη ζωή

που έχεις ζήσει.''

-----------------------------------

Λένε οτι έφταιγε το νερό της Σπασμένης Βρύσης. Επικρατούσα ειναι και η άποψη οτι η μοναδικότητα των χαρακτήρων οφειλόταν σε γονίδια μιας άλλης εποχής στην οποία κυριαρχούσε η ειλικρίνεια και η αλληλεγγύη. Και παρά τη φτώχεια, τους πολέμους και τις κακουχίες πλάστηκαν άνθρωποι με κουλτούρα, χιούμορ, ενεργητικότητα και άποψη για τη ζωή. Άνθρωποι που μοιραζόταν αυτά που δεν ειχαν. Κρατάω τη δεύτερη άποψη αν λάβω υπόψη το φωτεινό παράδειγμα του αείμνηστου νονού μου Ηλία Λογοθέτη ή Φρούφαλου ο οποίος στη βάπτιση μου εδωσε(το 1961) το δικό του όνομα αντί του παππού μου(του Νιόνιου) οπως ειχαν συνεννοηθεί. Και λίγα χρόνια αργότερα τον έβαλαν σε ενα λεωφορείο και έγινε σπουδαίος ηθοποιός. Τόσο απλά αν έχεις ταλέντο. Και φυσικά μιλάμε για μια εποχή οπου στις φάρσες συμμετείχαν και οι δικαστές σε σημειο πολλες δίκες να ασφυκτιούν απο κόσμο.

Οι μπουρανέλλοι(μπρανέλοι) αυτοί οι διαφορετικοί χαρακτήρες, γνήσιοι, πνευματώδεις, με κουλτούρα και με ενα μοναδικό χιουμορ. Πρόκειται για προσωνυμία των κατοίκων της πόλης η οποία δόθηκε στην εποχή των Βενετσάνων (1648-1797). Στη Βενετία υπάρχει το νησί BURANO(με την περίφημη σχολή των δαντελιέρων) το οποίο απέχει μισή ώρα απο το νησί Μουράνο(διάσημο κέντρο υαλουργίας απο τον 11ο αιώνα). Oι κάτοικοι του λέγονται και σήμερα μπουρανέλοι.(buranelli). Μερικοί απο τους ψαράδες του Μπουράνο ήρθαν και στη Λευκάδα οπου βρήκαν μια κατ΄εξοχη πόλη φτωχοψαράδων και τους έδωσαν το όνομα τους. Το προσωνύμιο δόθηκε αρχικά στους ψαράδες της πόλης καθώς και της Πρεβεζας. Με την πάροδο του χρόνου ονομάστηκαν έτσι όλοι οι ψαράδες και κατ΄εκταση χλευαστικώς απο τους κατοίκους των χωριών όλοι οι κάτοικοι της πόλης. Την εκδοχή αυτή για την προέλευση της προσωνυμίας την υποστηρίζει τόσο ο Πανταζής Κοντομίχης οσο και ο Τάκης Μαμαλούκας. Η άλλη εκδοχή υποστηρίζει οτι η προσωνυμία μπουρανέλος προέρχεται απο τη λατινική λέξη urbanus που σημαίνει ευγενής, αστικός(στα Ιταλικά urbano με τίς αυτές ερμηνείες) που με την κατάληξη -ελος γινεται urban-έλος, δηλαδή ο ευγενής, ο κατοικος της πόλης που το χρόνο θα παραφθαρεί σε Μπουρανέλο, για να καταλήξει οπως ακουγεται σήμερα: Μπρανέλος. Ωστόσο αυτη η εκδοχή απορρίπτεται γιατι σε καμια αλλη πόλη της Ελλάδος-ιδιαίτερα στα Επτάνησα οι κάτοικοιλεγονταιΜπουρανέλοι. Πάντως αυτο που πρέπει να επισημάνω ειναι οτι πριν από χρόνια επισκεπτόμενος το Μπουράνο στην περιοχή της Βενετίας( μετά το Μουράνο) εμεινα έκπληκτος με την ομοιότητα του νησιού σε σύγκριση με την πόλη της Λευκάδας.Εινόνες απο την Αγια Κάρα και τον μώλο στου Πουλιού.

Το σίγουρο ειναι οτι και σημερα η προσωνυμία μπρανέλος δεν εχει εξαλειφθεί παρόλο που χάνονται οι παλιοί χαρακτηριστικοι μπρανέλοι μεταξύ των οποίων και ο αλησμόνητος Πάνος με τα καλαμπούρια του,τις πλάκες και την μοναδικότητα να ηταν ψαράς και μαζι ενα σημαντικός μπάσος στη χορωδία.

Του ΗΛΙΑ ΓΕΩΡΓΑΚΗ

--------------------------------------------------------

ΠΑΛΙΑ ΛΕΥΚΑΔΑ

Αφιερωμένο στους Λευκαδίτες που ''έφυγαν''

Παλιά Λευκάδα

σε θυμάμαι

απόψε πάμε

όλοι μαζί,

με τις κιθάρες

γλυκιά καντάδα,

με σοροκάδα

ως το πρωί. Παλιά Λευκάδα

πέντε καμάρες

πίκρες, λαχτάρες

σκληρή ζωή,

σεισμός και ντόρος

κάρα και μώλος

κάθε στιγμή

μια Κυριακή.

Παλιά Λευκάδα

με τον ανθώνα

πάμε αγώνα

με Τηλυκράτη,

πόσο μου λείπει

ο Ζαχαρής,

Ζακχαίου ντέφι,

γέλιο και φάρσες,

Ανδρέα πάστες

έλα να δεις.

Παλιά Λευκάδα

σε θυμάμαι,

στο “Γλάρο” νάμαι

στην κουπαστή,

στον Αη Γιάννη

κλείνει η νύχτα,

μικρή φρεγάδα

με φεγγαράδα

στη Μαδουρή.

Παλιά Λευκάδα

στους Μύλους

δίχτυα,

με τα ξενύχτια

στο Κάστρο

μπάνιο,

ξεχνούσες πόνο

μνήμες πληρώνω,

μποσκέτο, “Φοινικας”

“Αμερικάνο”.

Παλιά Λευκάδα

στον άμμο μπάλα

μαζί στου Πάλα

στ' αμπαλί,

μούτελη, τσίγκος

στίχοι και χρώμα

χωρίς χειμώνα

στη ψυχή.

Παλιά Λευκάδα

βόλτα στο Πόντε

του Βαλαμόντε

με τις διαλέξεις,

ο Βούλης πρώτος

χορός, παρλάτα

και μασκαράτα

χωρίς να φέξεις.

Παλιά Λευκάδα

τρελών μπρανέλων

ήχοι αγγέλων

στην Κυρα,

μονά ζυγά

τα μαντολάτα,

η Διάνα βγήκε

ο χρόνος μπήκε

δώσε παράτα.

Παλιά Λευκάδα

ω δρόμο πατέρα

αχνίζει η μέρα

μες στο πριάρι,

λούφες, μπουργέτο

λάθη, μποσκέτο,

με Μαλακάση

Αθηνιώτη

Ντελημαρη.

Παλιά Λευκάδα

γιατρέ Γρηγόρη

στο ξεροβόρι

είσαι πυξίδα,

μέσα στην πίκρα

δώσε κουράγιο

τάμα στον Άγιο

για μια ελπίδα.

Παλιά Λευκάδα

'Πάνθεον 'τρέλας,

πέραμα Βέρας,

στο κανάλι

με τη συρτή,

πρέφα στον “Πάπιο”

στη Γύρα δύση

γλυκό μεθύσι

με βαρτζαμί.

Παλιά Λευκάδα

Φρούφαλος, κλάμα

πάθη, ντουγάνα

στις αλυκές

πικρό ψωμί

κρασί στου “Μύτα”

στου Μπελεμέ

στου Κουτσινή.

Παλιά Λευκάδα

μνήμες αράδα

με μια λαμπάδα

Φανερωμένη,

παλιά Λευκάδα

ψυχής λιακάδα,

καλπάζον όνειρο

όσο κι αν φεύγεις

σε περιμένει.

ΤΟΥ ΗΛΙΑ ΓΕΩΡΓΑΚΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ 'ΧΟΡΕΥΟΥΝ ΤΑ ΚΟΚΚΙΝΑ''(ΑΓΚΥΡΑ')