ΗΛΙΑΣ ΠΑΝ.ΓΕΩΡΓΑΚΗΣ

 

ΣΤΑ ΝΕΩΤΕΡΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΕΝΤΑΧΘΗΚΕ ΤΟ ΧΑΛΚΙΝΟ ΓΛΥΠΤΟ ΜΕ ΤΟΝ ΛΕΥΚΑΔΙΤΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΝΙΚΟ ΣΒΟΡΩΝΟ ΣΤΗΝ ΕΙΣΟΔΟ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ.

Στα νεώτερα μνημεία εντάχθηκε το εμβληματικό χάλκινο γλυπτό που φιλοτέχνησε ο γλύπτης Μέμος Μακρής προς τιμήν του ιστορικού Νίκου Σβορώνου κι έγινε σύμβολο των αγώνων των φοιτητών.

Ειδικότερα λίγες μέρες πριν την 53η επέτειο του Πολυτεχνείου και σε κοινή συνεδρίασή τους τα μέλη των κεντρικών συμβουλίων του υπουργείου Πολιτισμού, ΚΑΣ και ΚΣΝΜ, κήρυξαν, με ομόφωνη γνωμοδότησή τους, ως νεώτερα μνημεία την κεντρική πύλη και τμήμα της περίφραξης του ιστορικού κτηριακού συγκροτήματος του Πολυτεχνείου επί της οδού Πατησίων.

Επιπλέον, ως νεώτερα μνημεία κηρύσσονται, επίσης με ομόφωνη γνωμοδότηση, η αυθεντική σιδερένια πύλη του Πολυτεχνείου, που γκρέμισε το άρμα μάχης με εντολή της χούντας τα ξημερώματα της 17ης Νοεμβρίου 1973, η οποία βρίσκεται σήμερα στον προαύλιο χώρο του ιστορικού συγκροτήματος, καθώς και το εμβληματικό χάλκινο γλυπτό που φιλοτέχνησε ο γλύπτης Μέμος Μακρής προς τιμήν του ιστορικού Νίκου Σβορώνου κι έγινε σύμβολο των αγώνων των φοιτητών.

Τα μέλη των Συμβουλίων αναγνώρισαν την ιδιαίτερη ιστορική αξία τους ως συμβόλων της αντίστασης των φοιτητών και των πολιτών κατά της δικτατορίας, ο δε χαρακτηρισμός των παραπάνω ως μνημείων ενισχύει την προστασία του ιστορικού συγκροτήματος.

--------------------------------------------------

Η μεγάλη κεφαλή στο προαύλιο του ΕΜΠ αποτελεί το εμβληματικό μνημείο στο οποίο μικροί και μεγάλοι αφήνουν ένα λουλούδι, τιμώντας τους αγωνιστές του Πολυτεχνείου. Η διάσημη κεφαλή στο Πολυτεχνείο είναι ένα έργο του γλύπτη Μέμου Μακρή, ενός αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης κατά τη γερμανική κατοχή.

Η κεφαλή στο Πολυτεχνείο έχει τη μορφή του κεφαλιού του Λευκαδίτη καθηγητή Νίκου Σβορώνου, ενός σημαντικού Ελληνα ιστορικού.Μάλιστα ο Σβορώνος ήταν ο μοναδικός ζων που κατέθεσε στεφάνι στο… μνημείο του!

Το έργο τοποθετήθηκε στο χώρο όταν ήταν πρύτανης του Ιδρύματος ο Γ. Βουδούρης, μέλος του ΚΚΕ και προσωπικός φίλος του Μακρή. Το έργο ήταν ανάμεσα σε πολλά άλλά στην Ουγγαρία όπου ζούσε ο γλύπτης και ήρθε στην Αθήνα με ενέργειες του Βουδούρη.

Ο Μέμος Μακρής σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών στην Αθήνα με δασκάλους τους Μιχάλη Τόμπρο, Επαμ. Θωμόπουλο και Κ. Δημητριάδη. Αναμίχθηκε γρήγορα στην καλλιτεχνική και πολιτιστική ζωή της δεκαετίας του ’30.

Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, ο Μακρής πήρε μέρος με έντονη δράση στην Εθνική Αντίσταση. Μετά την απελευθέρωση συνέχισε τις σπουδές του στο Παρίσι. Απελάθηκε από τη Γαλλία το 1950, λόγω των αριστερών πολιτικών πεποιθήσεών του και βρήκε πολιτικό άσυλο στην Ουγγαρία.

Στην Ουγγαρία δραστηριοποιήθηκε ενεργά στην καλλιτεχνική, πολιτική και πολιτιστική κίνηση της χώρας, όπου καθιερώθηκε ως ένας από τους γλύπτες που εξέφραζαν την επίσημη αισθητική του κράτους με συνθέσεις μέσα στο πνεύμα του σοσιαλιστικού ρεαλισμού.Το 1964, του αφαιρέθηκε η ελληνική υπηκοότητα, την οποία επανέκτησε το 1975 μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Ελλάδα. Το 1978 στην Εθνική Πινακοθήκη, πραγματοποιήθηκε η πρώτη αναδρομική έκθεσή του στην Ελλάδα.

Ο Λευκαδίτης Νίκος Σβορώνος (γεννήθηκε το 1911 στη Λευκάδα και πέθανε το 1989 στην Αθήνα),

σπούδασε στην Φιλοσοφική Αθηνών και στη συνέχεια εντάχθηκε στις τάξεις του ΕΑΜ και του ΕΛ.ΑΣ, όπου διετέλεσε στρατιωτικός διοικητής Βύρωνα-Καισαριανής.Τον Δεκέμβριο του 1945 ο Σβορώνος κατέφυγε στη Γαλλία, όπου και γνώρισε τον Μέμο Μακρή. Το 1955 του αφαιρέθηκε η ελληνική ιθαγένεια και το 1961 απέκτησε τη γαλλική.Κατά την επιστροφή του στην Ελλάδα μετά τη δικτατορία, ο Σβορώνος δίδαξε στα πανεπιστήμια Θεσσαλονίκης και Κρήτης, διετέλεσε μέλος της διοικούσας επιτροπής του Πανεπιστημίου Κρήτης και διευθυντής ερευνών στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, και ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτωρ των Πανεπιστημίων Αθηνών (1976) και Θεσσαλονίκης (1977).

Η Βιβλιοθήκη του Νίκου Σβορώνου (στη παρακείμενη πλατεία Μαρκά στο κέντρο της πόλης Λευκάδας όπου ειναι και η προτομή του)είναι «το τέλος του ταξιδιού» για το Λευκαδίτη μέγα διανοητή και δάσκαλο της ιστορικής επιστήμης. Το έργο του ιστορικού µε τη διεθνή αναγνώριση βρίσκεται πλέον στη γενέτειρά του και γίνεται πόλος έλξης για ακαδημαϊκούς και λάτρεις της ιστορίας. Η Βιβλιοθήκη του Νίκου Σβορώνου έχει παραχωρηθεί από τους κληρονόμους του στο Δήμο Λευκάδας ,ένεκα της καταγωγής και της αγάπης που έτρεφε ο Νίκος Σβορώνος στην ιδιαίτερη πατρίδα του τη Λευκάδα.

Αλήθεια πώς να μη νοιώθεις περήφανος(και για αυτό) που είσαι Λευκαδίτης?