ΗΛΙΑΣ ΠΑΝ.ΓΕΩΡΓΑΚΗΣ

 

ΑΓΙΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑΣ ΛΕΥΚΑΔΟΣ:Η ΤΕΡΑΣΤΙΑ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΕΤΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ.

-ΕΠΑΝΑΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΣΤΙΣ 12/12/2026.

-ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ O ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΝΑΟΣ -ΜΕ ΝΕΑ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ.

Οριστικά και αμετάκλητα στο ελληνικό δημόσιο με την υπ.αρίθμ. 162/2025 απόφαση του Αρείου Πάγου, πέρασε ο ιστορικός ναός του Αγίου Σπυρίδωνα- ένα από τα πλέον αξιόλογα και σημαντικά θρησκευτικά μνημεία της Λευκάδας, (στην κεντρική πλατεία της πόλης)- ο οποίος θα επαναλειτουργήσει στις 12/12/2026, ανήμερα της γιορτής του.Ο ναός ήταν σχεδόν ερειπωμένος και σε πλήρη εγκατάλειψη.

Σαφώς πρόκειται για μία τεράστια προσωπική επιτυχία του πρώην δημάρχου Λευκάδος ΒΑΣΙΛΗ ΦΕΤΣΗ ο οποίος ἐτοίμασε τό ἔδαφος γιά νά μπορέσει τό Ὑπουργεῖο Πολιτισμού νά προχωρήσει .Παράλληλα συνέβαλε στήν ἐκκαθάριση τοῦ ἰδιοκτησιακοῦ καθεστῶτος.

Ἡ ὅλη προσπάθεια μέσω πολλῶν δικαστικῶν περιπετειῶν ξεκίνησε ἑπί Δημαχίας τού Βασίλη Φέτση τό 2007 καί συνεχίστηκε ἀτομικά άπό τόν ἴδιο καί μετά τήν θητεία του ὡς Δημάρχου, γιά περίπου δέκαπέντε χρόνια. Μιά ἐπίπονη καί ψυχοφθόρα διαδικασία, ἔχοντας εὐτυχῶς τήν ἠθική συμπαράσταση τοῦ Σωματείου «Φίλοι τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ τοῦ Ἁγίου Σπυρίδωνος Λευκάδος».Καί φυσικά ὁ Β. Φέτσης ἀνέλαβε καί ὅλο τό οἰκονομικό βάρος τῶν πολλῶν δικαστικῶν διαδικασιῶν!

Το ιστορικό :Αρχικά, ο Άρειος Πάγος με την αριθμ. 475/2016 απόφασή του απέρριψε την αίτηση αναιρέσεως του κυρίου Σπύρου Τσαρλαμπά κατά της Ιεράς Μητροπόλεως Λευκάδος και Ιθάκης και της αριθμ. 156/2014 αποφάσεως του Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδας. Με την απόφαση του Αρείου Πάγου, κρίθηκε ότι ο Ιερός Ναός που κηρύχθηκε ιστορικό διατηρητέο μνημείο (ΦΕΚ 473/1962 τ. Β΄) δεν είναι ιδιοκτησία του κ. Σ. Τσαρλαμπά , κρίθηκε ότι υπήρξε κτητορικός και ότι υποκείμενο του κτητορικού δικαιώματος είναι η Ιερά Μητρόπολης Λευκάδος και Ιθάκης, στην οποία περιέρχεται το κτητορικό δικαίωμα επί του Ιερού Ναού .

Στη συνέχεια με την υπ’ αριθ. 4/2018 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λευκάδας, αναγνωρίστηκε ότι το Ελληνικό Δημόσιο είναι κύριο του Ιερού Ναού του Αγίου Σπυρίδωνος στην κεντρική πλατεία της Λευκάδας και του οικοπέδου αυτού, και υποχρέωσε τον Σπυρίδωνα Τσαρλαμπά να αποδώσει το ανωτέρω ακίνητο στο Ελληνικό Δημόσιο.Ακολούθησε θετική εφετειακή απόφαση του Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδος ,για να φθάσουμε στην νέα-πρόσφατη- τελεσίδικη και αμετάκλητη απόφαση του Αρείου Πάγου.

Δηλαδή, με 4 αποφάσεις δικαστηρίων : την αριθμ. 20/2012 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λευκάδας, την αριθμ. 156/2014 απόφαση του Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδας ,την αριθμ. 475/2016 απόφαση του Αρείου Πάγου και τη νέα 475/2016 απόφαση του Αρείου Πάγου, οριστικοποιήθηκε ότι η εκκλησία ανήκει στο δημόσιο και ότι ο κ. Τσαρλαμπάς δεν είναι ιδιοκτήτης του Ιερού Ναού.

Επισημαίνεται ότι ο Ναός τοῦ Ἁγ. Σπυρίδωνος εἶναι ὁ πρῶτος ναός πού χτίσθηκε μετά τήν κατάκτηση τῆς Λευκάδας ἀπό τούς Ἑνετούς, πού ἐκδίωξαν τούς Τούρκους τό 1684. Ἱδρύθηκε τό 1685, μετά ἀπό ἄδεια ἀπό τίς βενετσιάνικες ἀρχές, τίς ὁποῖες ἐκπροσωποῦσε ὁ Φραντσέσκο Μοροζίνι, ἕξη μῆνες μετά τήν κατάληψη τοῦ νησιοῦ ἀπό τούς Ἑνετούς. Στό «καπιτολάριο» τοῦ ναοῦ εἶναι καταχωρημένη ἡ αἴτηση κατοίκων γιά τήν ἵδρυση ναοῦ, στό τότε προάστιο, τῆς Ἁγίας Μαύρας, τήν «Ἁμαξική», δηλαδή τήν σημερινή πόλη, ἐπί δημοσίου γηπέδου, ὅπως τονίζεται ρητῶς στήν αἴτηση. (Ἡ πρωτεύουσα Ἁγία Μαύρα ἦταν τότε στό Φρούριο).

Χτίσθηκε ὅπως ὅλοι σχεδόν οἱ μετέπειτα Ναοί μέ τό σύστημα τῶν Συναδέλφων. Ὅπου ὁμάδα πολιτῶν μέ κάποια οἰκονομική ἐπιφάνεια ζητοῦσαν νά τούς ἐπιτραπεῖ ἐπί οἰκοπέδου τοῦ Δημοσίου, νά ἀνεγείρουν Ναούς. Καί ὀνομαζόταν κτήτορες. (Κτήτορας ὁ: ὁ ἱδρυτής ναού, μονῆς ἤ ἱδρύματος, ὁ ὁποῖος ἐξασφάλιζε καί τά ἀναγκαῖα μέσα γιά τήν συντήρησή τους.

Στούς ἀρχικούς Συναδέλφους κάθε Ναοῦ προσετίθεντο ἀργότερα καί πολλοί ἄλλοι πού ἤθελαν νά βοηθήσουν στά λειτουργικά ἔξοδα τῶν Ναῶν. Οἱ ἱερεῖς τῶν ναῶν ἦταν καί ληξίαρχοι

Τό 1962 κηρύχθηκε διατηρητέο μνημεῖο ἀπό τό ΥΠΠΟ μέ τό Π.Δ 15904/1962.

Ἀπό τήν ἱδρυσή του ἤδη, ὁ ναός ἀκολούθησε τή μοῖρα ὅλων τῶν κτιρίων τοῦ νησιοῦ, πού βρίσκονται σέ ἰδιαίτερα σεισμογενῆ περιοχή. Στόν μεγάλο σεισμό τοῦ 1704 κατέρρευσαν ὅλες οἱ ἐκκλησίες. Σύμφωνα μέ τίς πηγές, ὁ ναός ἐπισκευάσθηκε τό 1724 ἀπό τίς ζημιές πού ὑπέστη ἀπό τούς σεισμούς τοῦ 1704, 1722, 1723.

Τό ἐξαιρετικῆς τέχνης τέμπλο του κατασκευάσθηκε τό 1736 ἀπό τόν ζακύνθιο ξυλογλύπτη Ἰω. Γρόππα. Τό συμφωνητικό γιά τήν κατασκευή τοῦ τέμπλου ὑπογράφουν ἐκ μέρους τοῦ Ναοῦ οἱ: Γεώργιος Όρφανός, κτήτωρ, Ζαφείρης Μαρίνος ἐπίτροπος καί Ἰωάννης Ψωμᾶς ἐπίτροπος καί τέλος ὁ Ἱ. Γρόππας. Οἱ Δεσποτικές εἰκόνες ἁγιογραφήθηκαν ἀπό τόν Τομάζο Τζέν καί γιά τίς λοιπές σημαντικῆς τέχνης εἰκόνες ὑπάρχει ἀναλυτική περιγραφή ἀπό τόν Π. Ροντογιάννη, Ἡ Χριστιανική Τέχνη στήν Λευκάδα, Ἑταιρεία Λευκαδικῶν Μελετῶν, Ἀθῆναι 1974. Τό 1743 κατέρρευσε πάλι ἀπό τούς σεισμούς, ἐνῶ τό 1769 ὑπέστη νέα ρήγματα, ὅπως καί τό 1783. Τό 1790 ὁ ναός ἐπισκευάσθηκε ἐκ νέου, μόνον, ἀπό τόν Δημήτριο Πετριτσόπουλο, ὁ ὁποῖος ἔγινε δεκτός ὡς πάτρωνας τοῦ ναοῦ.Στόν μεγάλο σεισμό τοῦ 1825 κατέρρευσε ἐντελῶς καί χτίσθηκε στίς σημερινές του διαστάσεις τό 1836 μέ χρηματοδότηση τῆς Ἀγγλικῆς τότε προστασίας. Προτελευταία φάση στήν ἱστορία τῶν ἀλεπαλλήλων ζημιῶν καί ἐπισκευῶν ἀπό τούς σεισμούς, εἶναι οἱ ζημίες ἀπό τούς σεισμούς τοῦ 1967 καί 1973 καί ἡ ἐπισκευή τους τό 1973 ἀπό τήν Ἀρχαιολογική Ὑπηρεσία, δηλαδή ἀπό τό Ἑλληνικό Δημόσιο.Μέχρι τό 1999 ὁ Ναός ἦταν σέ λειτουργία.

Τον Μάρτιο του 2023 το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, ανακοινώνει την έναρξη των εργασιών αποκατάστασης του ναού, με φορέα υλοποίησης την Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων και την εποπτεία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδας, σύμφωνα με την από 08-07-2022 υπογραφείσα σύμβαση κατασκευής του έργου.

Τέλος ,το 2025 δόθηκε παράταση στην ημερομηνία παράδοσης του έργου.Σύμφωνα με την απόφαση του Περιφερειάρχη Ιονίων Νήσων κ. Γιάννη Τερπεκλή, τροποποιείται η Πράξη “Αποκατάσταση Ιερού Ναού Αγίου Σπυρίδωνα στη Λευκάδα” ,στο Πρόγραμμα “Ιόνια Νησιά 2021 – 2027”.Σύμφωνα με την τροποποίηση της πράξης γίνεται μεταβολή της ημερομηνίας λήξης πράξης από 31.12.2024 σε 31.12.2025, ενώ η πραγματοποιούμενη συγχρηματοδοτούμενη δαπάνη ανέρχεται στο ποσό των 840.674,47 ευρώ.Σύμφωνα με την αρχική υπογραφείσα σύμβαση 1/01/21 το έργο θα κόστιζε 580.000 ευρώ κι είχε ημερομηνία παράδοσης την 31.12.2023.

ΥΓ : Ο Βασίλειος (Βασίλης) Ν. Φέτσης διετέλεσε δήμαρχος Λευκάδας από την 1η Ιανουαρίου 2007 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2010, έχοντας εκλεγεί στις δημοτικές εκλογές του 2006 με ποσοστό 55,30%.

 

ΡΕΠΟΡΤΑΖ:ΗΛΙΑΣ ΓΕΩΡΓΑΚΗΣ

--ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΧΑΡΑ ΠΑΠΑΔΑΤΟΥ.

--ΦΩΤΟ: ΝΙΚΟΣ ΚΑΤΩΠΟΔΗΣ-ΠΑΝΟΘΩΜΟΣ-ΘΕΟΔΩΡΑ ΓΕΩΡΓΑΚΗ-ΝΙΚΟΣ ΖΑΒΙΤΣΑΝΟΣ.