ΕΓΚΛΟΥΒΗ:ΤΟ
ΟΡΕΙΝΟΤΕΡΟ ΧΩΡΙΟ ΤΩΝ ΕΠΤΑΝΗΣΩΝ ΜΕ ΤΙΣ ΞΑΚΟΥΣΤΕΣ ΦΑΚΕΣ.
----------------------------------------------------
« θα άλλαζα όλες
τις λιχουδιές του κόσμου για μια κουταλιά φακή Εγκλουβής »
Ηλίας Μαμαλάκης,
Σεφ απόσπασμα από τηλεοπτική εκπομπή στην πλατεία της Εγκλουβής τον Αύγουστο
του 2008.
-----------------------------------------------------------------------
Εγκλουβή
Λευκάδας.Στα 730 μ. υψόμετρο είναι το ορεινότερο χωριό της Λευκάδας αλλά και
του Ιονίου και ένα από τα αρχαιότερα του νησιού. Δεσπόζει ακριβώς στο κέντρο
της νήσου και είναι το μεγαλύτερο σε έκταση. Η ονομασία του οφείλεται στην
τοποθεσία του χωριού, καθώς είναι περιτριγυρισμένο από βουνά (εγκλωβισμένο). Οι
εργατικότατοι κάτοικοί του από γενιά σε γενιά, ασχολούνται με την καλλιέργεια
της μοναδικής για την γεύση και θρεπτικής αξίας της φακής στο οροπέδιο του
χωριού Βουνί σε υψόμετρο 900 μέτρων. Κάθε χρόνο στις 6 Αυγούστου στην “Γιορτή
της Φακής Εγκλουβής”, το χωριό και οι φακοπαραγωγοί γιορτάζουν και προσφέρουν
δωρεάν μαγειρεμένο τον πολύτιμο θησαυρό τους στους επισκέπτες του οροπεδίου. Το
οροπέδιο της Εγκλουβής περιλαμβάνεται στον κατάλογο του FAO (Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των
Ηνωμένων Εθνών) ως μια από τις 5 προστατευόμενες περιοχές μοναδικού αισθητικού
- φυσικού και πολιτιστικού κάλλους της Ελλάδος.
Το χωριό υπήρχε
ήδη από τα τέλη του 15ου αιώνα που πάτησαν οι Τούρκοι το νησί, και σύμφωνα με
την παράδοση δεν ήρθαν ποτέ στην Εγκλουβή, “γιατί η Εγκλουβή είναι κλουβί”.
Αμέσως μετά την κατάκτηση του νησιού το 1479, έγινε για φορολογικούς λόγους
καταμέτρηση των κατοίκων. Σε αυτές φαίνεται η Εγκλουβή να είναι ένα από τα
μεγαλύτερα χωριά της Λευκάδας με 84 φορολογήσιμες οικογένειες στα τέλη του 15ου
αιώνα (κατάστιχο 1530/31) και 100 στις αρχές του 16ου (κατάστιχο 1641/42).
Στο χωριό
ιδρύθηκε η πρώτη Αγροτική Ένωση το 1930 (που αποτελούσε μονάδα του Πανελλήνιου
Κινήματος Αγροτικών Ενώσεων και μια από τις τρεις καλύτερες ενώσεις της Ελλάδας
μαζί με τα Αμπελάκια και το Μεταλλικό), με σκοπό την γεωργική πολιτική των
κατοίκων και την επίλυση των προβλημάτων τους. Οι Εγκουβισάνοι, προοδευτικοί
και πρωτοπόροι στους αγώνες κατά του κατεστημένου πολιτικού καθεστώτος, έπαιξαν
σημαντικό ρόλο στις επιτυχίες του αγροτικού κινήματος στη Λευκάδα και υπήρξαν
και πρωτεργάτες στην ίδρυση του ΤΑΟΛ το 1915. Το χωριό επίσης είναι γνωστό και
ως “Μικρή Μόσχα” γιατί το ΚΚΕ αποτελούσε εκεί μεγάλη δύναμη σε όλες τις
εκλογικές αναμετρήσεις.
Πάνω στο οροπέδιο
Βουνί, γύρω από την εκκλησία του Αγιου Δονάτου με τα πηγάδια που είναι γεμάτα
πόσιμο βρόχινο νερό είναι κτισμένος ένας περίεργος και μοναδικός στο κόσμο ένας
πέτρινος οικισμός που οι ντόπιοι ονομάζουν Βόλτους.
Οι Βόλτοι είναι
πέτρινα, θολωτά, ημισφαιρικά, μερικές φορές ωοειδή οικήματα κτισμένα δίπλα σε
αλώνια. Τ” αλώνια αυτά είναι διαμορφωμένα με τέτοιο τρόπο ώστε να γίνεται σωστή
εκμετάλλευση του χώρου και της κλίσης τον εδάφους και δημιουργούν μία
ενδιαφέρουσα εναλλαγή επιπέδων.Οι Βόλτοι χτίσθηκαν τα νεώτερα χρόνια για την
εναποθήκευση της συγκομιδής και των υπαρχόντων κατά την περίοδο του αλωνισμού
αλλά και για όλο τον χρόνο. Ήταν προσωρινή και ασφαλής κατοικία που προστάτευε
ανθρώπους και ζώα στις δύσκολες καιρικές συνθήκες σε ένα μέρος που η
θερμοκρασία έχει μεγάλη διαφορά την ημέρα και τη νύχτα. Ο πανάρχαιος αυτός
οικισμός δεν υπάρχει πουθενά αλλού στον κόσμο.Το 1999 το Υπουργείο Πολιτισμού
χαρακτήρισε όλα αυτά τα συγκροτήματα τα πηγάδια τους και το χώρο που τα
περιβάλει, μνημείο ιστορικό, δείγμα του λαϊκού μας πολιτισμού.
---------------------------------------------------------------------------------
ΟΙ ΦΑΚΕΣ
ΕΓΚΛΟΥΒΗΣ
Οι φακές είναι
όσπριο με μεγάλη θρεπτική αξία και κατατάσσονται στην κατηγορία των υπερτροφών.
Αποτελούν πλούσια πηγή υδατανθράκων, φυσικών πρωτεϊνών, φυτικών ινών,
βιταμινών, μετάλλων και ιχνοστοιχείων. Η φακή Εγκλουβής είναι μοναδικό προϊόν
παγκοσμίως.
Η Ευρωπαϊκή
Επιτροπή προσέθεσε τη φακή Εγκλουβής στο μητρώο προστατευόμενων ονομασιών
προέλευσης (ΠΟΠ).
Για την
μοναδικότητά της ως σπόρος έχει διακριθεί σε πολλές εκθέσεις και δείγμα της
φυλάσσεται στον ΟΗΕ και στην Συρία στο Διεθνές Κέντρο Έρευνας για Ξηρές
Περιοχές (ICARDA), φέροντας
τον κωδικό ILL293. Επίσης οι
Φακές Εγκλουβής Λευκάδας περιλαμβάνονται στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης
Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας υπό την αιγίδα της UNESCO. Η παραγωγή της χάνεται στα βάθη των
αιώνων και ο σπόρος είναι αναλλοίωτος. Καλλιεργείται με τον ίδιο τρόπο από
γενιά σε γενιά και δεν χρησιμοποιούνται κανενός είδους χημικά λιπάσματα και
ζιζανιοκτόνα κατά την διάρκεια της παραγωγής. Η εργασία είναι επίπονη και η
απόδοση της σοδειάς εξαρτάται απόλυτα από τον καιρό και ως εκ τούτου η τιμή
της, αναλογικά με τα έξοδά της είναι αυξημένη. Είναι 100% φυσικό - βιολογικό
και κάλοψο ανώτερο προϊόν από την μάνα γη της Εγκλουβής. Η φακή Εγκλουβής
μαγειρεύεται σύμφωνα με την παραδοσιακή συνταγή που σας παρέχουμε και ξεχωρίζει
για την μοναδική της γεύση και υφή. Είναι βραστερή, τελείως καθαρή από
οτιδήποτε χημικό και αποτελεί ιδανική τροφή για κάθε ηλικία.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------
ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ
ΣΥΝΤΑΓΗ ΦΑΚΕΣ ΕΓΚΛΟΥΒΗΣ
Υλικά
500 γραμμάρια
φακές Εγκλουβής (6 πιάτα)
5 σκελίδες
σκόρδου καθαρισμένες και ψιλοκομμένες
1/2 φλιτζάνι
ελαιόλαδο
αλάτι χοντρό (ή
κανονικό)
1 κλωνάρι ρίγανης
μεταλλικό νερό
κατά προτίμηση
χρόνος
προετοιμασίας: 10 λεπτά
χρόνος
εκτέλεσης-βράσιμο: 30 έως 35 λεπτά
-Βήματα:
Καθαρίζουμε τις
φακές από τυχόν πετραδάκια. Τις πλένουμε, κατόπιν τις σουρώνουμε και τις
ρίχνουμε σε κατσαρόλα με κρύο νερό. Μόλις πάρουν 2-3 βράσεις συμπληρώνουμε κρύο
νερό και τις σουρώνουμε. Ξαναβάζουμε τις φακές στην κατσαρόλα με κρύο νερό που
να τις σκεπάζει έως και 2 δάχτυλα πιο πάνω και προσθέτουμε το σκόρδο. Αφού
βράσουν και πιουν το νερό τις “γιαχνίζουμε”, δηλαδή ρίχνουμε το ελαιόλαδο ενώ
παράλληλα τις τρίβουμε με την ξύλινη κουτάλα στα τοιχώματα της κατσαρόλας για
να λιώσουν. Γιαχνίζουμε για 10-15 λεπτά σε σιγανή φωτιά και ανακατεύοντας
προσθέτουμε λίγο νερό (αναλόγως με το πόσο αραιές τις θέλουμε), το χοντρό αλάτι
και το κλωνάρι της ρίγανης. Τις αφήνουμε μέχρι να χυλώσουν και αφαιρούμε την
ρίγανη μόλις αποσύρουμε το φαγητό από τη φωτιά. Όταν κρυώσει η φακή είναι πηχτή
σαν κρέμα και σερβίρεται με την προσθήκη από πάνω και κατά προτίμηση, λίγο ωμού
ελαιόλαδου ή και ξύδι. Οι εγκλουβησάνοι συνηθίζουν να συνοδεύουν την φακή με
ξερό κρεμμύδι που βοηθάει την απορρόφηση του σιδήρου της φακής από τον οργανισμό,
με σαρδέλες και ελιές.




.jpg)
